تاریخ انتشار:1404/11/18
همراهی باشکوه مسئولان عالی دریایی ایران با انقلاب فرهنگ دریا
اقتصادسرآمد- امید متین- این روزها بحث «توسعه فرهنگ دریایی ایران» بیشتر از همیشه تاریخ دریایی ایران مطرح است و گفت و گوهای تلفنی و حضوری با شخصیت های حقیقی و حقوقی شکل تازه ای به خود گرفته است.
به گزارش اقتصادسرآمد، اقدام مسئولانه و با شهامت دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی ایران برای ایجاد میز توسعه فرهنگ دریایی، به نوعی انقلابی فرهنگی در راستای شروع فرهنگ سازی برنامه ریزی شده و منظم و هدفمند برای ایرانیان است تا به سوی دریا گرایش پیدا کنند و دیگر سرزمین پهناور خود را سرزمینی خشک ندانند بلکه آن را سرزمین سه دریا بشناسند. کاسپین در شمال، خلیج فارس و دریای مکران(عمان) در جنوب، خورشیدهای درخشانی هستند که تمام سرزمین ایران را به نور و معنای دریا می توانند روشن کنند؛ اما این که چرا مردم ایران هنوز دریا را به معنای صنعت، اقتصاد و فرهنگ نمی شناسند، جای شوربختی و تاسف است که اقدام اخیر دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی ایران می تواند شروعی بزرگ برای «آشتی ملی ایرانیان با دریا» باشد. این اقدام جسورانه و البته مسئولانه به شدت مورد تایید و تاکید سایر مسئولان عالی سازمان ها و نیز با استقبال گرم اهالی فرهنگ و هنر قرار گرفته است و می رود تا در روزهای آینده، حکایت های شیرینی برای ایران دریایی خلق کند.
رکن چهارم توسعه
اما چرا «توسعه فرهنگ دریایی ایران» مهم است؟ چرا باید به آن توجه کرد؟ آیا توجه به «توسعه فرهنگ دریایی ایران» یک احساس و هیجان تازه و سلیقه ای است یا یک اصل اساسی و بنیادین در بهبود وضعیت اقتصاد و صنعت کل کشور؟
برای پاسخ به این سوال باید به منابع علمی توسعه در سطح جهانی مراجعه کرد. باید دید که «توسعه» چیست و چگونه شکل می گیرد و ارکان و اسباب یک توسعه پایدار و متوازن کدام ها هستند. جستجو در منابع علمی و دانشگاهی به صراحت و روشنی پاسخ محکم و دقیقی برای این سوال دارند.
نکته اول و بنیادین است که توسعه در مسیر جهانی، دوران خاصی را گذرانده است. از بدو شروع توسعه، برخی از دانشمندان، رکن اصلی توسعه را «رشد صنعتی» دانستند. با ادامه مسیر توسعه و رسیدن دانش مدیریت توسعه به سطوح بالاتری از درک ماهیت توسعه و نحوه شکل گیری آن، دانشمندان رکن «اقتصاد» هم به آن افزودند و متوجه شدند که «رشد صنعت و اقتصاد» همزمان می تواند به توسعه معنادار بینجامد.
با ادامه این روند و ورود دانش توسعه به قرن بیستم، تحول شگفتی رخ داد. دانشمندان متوجه شدند که «رشد صنعت و اقتصاد» برای یک توسعه پایدار و ارزشمند کافی نیست. آن ها نشانه ها و مصداق های متعددی در سطح جهان یافتند که حرکت صنعتی و اقتصادی نه تنها به توسعه پایدار نمی رسد، بلکه از برخی جهات ضربه مهلکی به جامعه وارد می کند. این بود که رکن سومی به آن افزودند و آن «رشد محیط زیست» بود.
این روند در قرن بیست و یکم به تکامل رسید و دانشمندان چهار رکن اصلی توسعه پایدار، همه جانبه و متوازن را تعیین کردند که عبارتند از «صنعت، اقتصاد، محیط زیست و فرهنگ.»
این است که اکنون به صراحت بیان می کنند که توسعه همه جانبه و پایدار بدون همزمانی و همداستانی این چهار رکن، غیرممکن است و حتا می تواند موجب نقصان و ضرر کلان برای جامعه شود.
رکن چهارم چه می گوید؟
رکن چهارم می گوید که «بدون وجود مردم و بدون توجه به جامعه به هیچ وجه نمی توان در سطح کلان و گسترده توسعه صورت بگیرد.» بیان واضح و روشن است. هم سرمایه های مادی و هم سرمایه های غیر مادی در درون جامعه و در وجود مردم یک جامعه وجود دارد. نمی توان بدون در نظر گرفتن و بدون کاربست این توان بزرگ و مهم حرف از توسعه به میان آورد.
توسعه یک مقوله صرفا فیزیکی نیست که بتوان آن را صرفا با صنعت و اقتصاد فراهم کرد. توسعه نمی تواند به محیط زیست برای نسل حاضر و نسل آینده بی تفاوت باشد. بی توجهی به محیط زیست در فرایند توسعه، چیزی جز تخریب یک کشور و یک جامعه نیست. همچنین، بدون توجه به خواست، نیاز و احساس جامعه نمی توان به توسعه رسید زیرا اساس و اصل توسعه به مردم بر می گردد و اگر حس و نظر و عاطفه آن ها به آن توسعه گرایش پیدا نکند، مسیر توسعه با بن بست بزرگ مواجه خواهد شد.
رکن چهارم می گوید که فرهنگ پل ارتباطی بین مردم و سایر ارکان توسعه است. اگر این پل احداث نشود، رابطه بین ارکان قطع می شود و چه بسا مردم موضع مخالف توسعه مد نظر را بگیرند و به طور کلی همه چیز را خراب کنند.
در جامعه ۹۰ میلیونی ایران، این مساله به شدت معنا پیدا می کند. فرض کنید، سواحل را آباد کرده اید. ده ها بندر و اسکله ساخته اید و زمینه میلیون ها شغل ایجاد کرده اید، حال اگر مردم به سمت سواحل کوچ نکنند و به زندگی دریایی تن ندهند، شما با این همه سازه فیزیکی چه خواهید کرد؟ نمونه مثال بزرگ اخیر برای این قصه، خرج هزاران میلیاردی عربستان در ساختن یک شهر افقی است که سال هاست دارد خاک می خورد و بی نتیجه رها شده است. دلیل؟ فرهنگ لازم را نساختند و گرایش برای مردم ایجاد نکردند. خیال کردند همین که میلیاردی خرج کنند و ساختمان بسازند، همه چیز درست می شود! اما نشد. و اکنون میلیاردها دلار خرج شده و رها شده و هیچ توسعه در آن منطقه تحقق پیدا نکرد و کار ساخت و ساز هم خوابید.
توسعه دریایی منهای مردم؟
فرهنگ سازی یعنی ایجاد زمینه حضور مادی و معنوی مردم ایران در همه برنامه های توسعه دریایی کشور. و نداشتن برنامه فرهنگی برای مردم، به معنای حذف مردم ایران از دایره توسعه دریایی است. آیا توسعه منهای مردم ممکن است؟ می توانید همین سوال را از هوش مصنوعی بپرسید. از آن بخواهید که تمامی منابع علمی سراسر دنیا را جستجو کند و به شما یک پاسخ کوتاه و متقن بدهد. به شما خواهد گفت خیر. توسعه منهای مردم وجود خارجی ندارد.
اکنون، رکن چهارم توسعه در ایران لنگ می زند. در توسعه دریایی، نه تنها فرهنگ سازی مثبتی صورت نگرفته است بلکه ضد فرهنگ دریایی در طول ده ها سال، ذهن و روح مردم را از دریا دور کرده است. با این وضعیت، آیا شعار توسعه دریایی ایران مضحک نیست؟
نقص در سیاست ها و برنامه ها
با توجه به اهمیت و ضرورت توسعه فرهنگ دریایی و لزوم فرهنگ سازی گسترده و ملی، متاسفانه در سیاست های کلان توسعه دریایی ایران به مقوله فرهنگ بی اعتنایی شده است. هر چند می توان در برخی بندها نشان هایی از گرایش به فرهنگ و توسعه فرهنگی دید، مخصوصا آن جا که به «توسعه گردشگری دریایی» تاکید شده است؛ اما معنای کلان و جدیت در سطح عالی برای مقوله فرهنگ در نظر گرفته نشده است و این نقص بسیار بزرگی است.
در برنامه هایی که برای توسعه دریایی ایران پیشنهاد شده است نیز بحث فرهنگ و توسعه فرهنگ دریایی مغفول مانده است و در عالی ترین حد ممکن به همان وجه گردشگری اشاره و تاکید شده است. این نشان می دهد که مغز و تفکر مسئولان عالی هم نیاز به فرهنگ سازی دارد. نیاز دارد که رکن چهارم توسعه را به آن ها یادآوری کنیم. نیاز است که نخبگان و اهالی فرهنگ و هنر، به کرات هشدار و تذکر بدهند تا رکن چهارم توسعه دیده و لحاظ شود.
اقدام انقلابی دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی
با این نگرش است که اقدام اخیر دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی را باید اقدامی انقلابی، بزرگ، متهورانه و مسئولانه ارزیابی کرد؛ زیرا پرچم توسعه فرهنگ دریایی ایران را در حالی بالا برد که دیگر مسئولان در جاجای تشکلات متعدد دریایی و غیردریایی کشور از آن نه تنها غافل بودند بلکه در مواردی هیچ اعتقادی به آن نداشتند. عبارت «فرهنگ به ما مربوط نمی شود» را بارها از زبان بسیاری از مسئولان شنیده ایم و متاسف شده ایم. به هر روی، آن چه اکنون رخ داده است با باید غنیمت شمرد.
همراهی سازمان های دریایی
در این برهه از تاریخ کشور که برای اولین بار قرار است موضوع «توسعه فرهنگ دریایی ایران» را روی میز قرار دهد به مساله بیندیشد و برای تحول در آن برنامه داشته باشد، رویکرد مسئولان عالی دریایی در همه سازمان ها و نهادها بسیار مهم است. آن چه از اطراف و اکناف شنیده می شود، حمایت با شکوه و ارزشمند مسئولان عالی است. امیر ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، دکتر رسولی، رییس سازمان بنادر و دریانوردی و مسئولانی از شیلات، شرکت ملی نفت کش، کشتیرانی جمهوری اسلامی، صندوق توسعه دریایی ایران و... نسبت به اقدام دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی واکنش بسیار مثبتی نشان داده اند و این نوید بخش یک خدمت بزرگ فرهنگی و توسعه ای به ملت ایران است.
برای این همراهی و همکاری بزرگ تاریخی آرزوی موفقیت داریم و خود را به عنوان تنها روزنامه دریایی ایران همچنان متعهد به حمایت همه جانبه از توسعه دریایی ایران و به خصوص تاکید بر رکن چهارم توسعه یعنی «توسعه فرهنگ دریایی ایران» می دانیم.
رکن چهارم توسعه
اما چرا «توسعه فرهنگ دریایی ایران» مهم است؟ چرا باید به آن توجه کرد؟ آیا توجه به «توسعه فرهنگ دریایی ایران» یک احساس و هیجان تازه و سلیقه ای است یا یک اصل اساسی و بنیادین در بهبود وضعیت اقتصاد و صنعت کل کشور؟
برای پاسخ به این سوال باید به منابع علمی توسعه در سطح جهانی مراجعه کرد. باید دید که «توسعه» چیست و چگونه شکل می گیرد و ارکان و اسباب یک توسعه پایدار و متوازن کدام ها هستند. جستجو در منابع علمی و دانشگاهی به صراحت و روشنی پاسخ محکم و دقیقی برای این سوال دارند.
نکته اول و بنیادین است که توسعه در مسیر جهانی، دوران خاصی را گذرانده است. از بدو شروع توسعه، برخی از دانشمندان، رکن اصلی توسعه را «رشد صنعتی» دانستند. با ادامه مسیر توسعه و رسیدن دانش مدیریت توسعه به سطوح بالاتری از درک ماهیت توسعه و نحوه شکل گیری آن، دانشمندان رکن «اقتصاد» هم به آن افزودند و متوجه شدند که «رشد صنعت و اقتصاد» همزمان می تواند به توسعه معنادار بینجامد.
با ادامه این روند و ورود دانش توسعه به قرن بیستم، تحول شگفتی رخ داد. دانشمندان متوجه شدند که «رشد صنعت و اقتصاد» برای یک توسعه پایدار و ارزشمند کافی نیست. آن ها نشانه ها و مصداق های متعددی در سطح جهان یافتند که حرکت صنعتی و اقتصادی نه تنها به توسعه پایدار نمی رسد، بلکه از برخی جهات ضربه مهلکی به جامعه وارد می کند. این بود که رکن سومی به آن افزودند و آن «رشد محیط زیست» بود.
این روند در قرن بیست و یکم به تکامل رسید و دانشمندان چهار رکن اصلی توسعه پایدار، همه جانبه و متوازن را تعیین کردند که عبارتند از «صنعت، اقتصاد، محیط زیست و فرهنگ.»
این است که اکنون به صراحت بیان می کنند که توسعه همه جانبه و پایدار بدون همزمانی و همداستانی این چهار رکن، غیرممکن است و حتا می تواند موجب نقصان و ضرر کلان برای جامعه شود.
رکن چهارم چه می گوید؟
رکن چهارم می گوید که «بدون وجود مردم و بدون توجه به جامعه به هیچ وجه نمی توان در سطح کلان و گسترده توسعه صورت بگیرد.» بیان واضح و روشن است. هم سرمایه های مادی و هم سرمایه های غیر مادی در درون جامعه و در وجود مردم یک جامعه وجود دارد. نمی توان بدون در نظر گرفتن و بدون کاربست این توان بزرگ و مهم حرف از توسعه به میان آورد.
توسعه یک مقوله صرفا فیزیکی نیست که بتوان آن را صرفا با صنعت و اقتصاد فراهم کرد. توسعه نمی تواند به محیط زیست برای نسل حاضر و نسل آینده بی تفاوت باشد. بی توجهی به محیط زیست در فرایند توسعه، چیزی جز تخریب یک کشور و یک جامعه نیست. همچنین، بدون توجه به خواست، نیاز و احساس جامعه نمی توان به توسعه رسید زیرا اساس و اصل توسعه به مردم بر می گردد و اگر حس و نظر و عاطفه آن ها به آن توسعه گرایش پیدا نکند، مسیر توسعه با بن بست بزرگ مواجه خواهد شد.
رکن چهارم می گوید که فرهنگ پل ارتباطی بین مردم و سایر ارکان توسعه است. اگر این پل احداث نشود، رابطه بین ارکان قطع می شود و چه بسا مردم موضع مخالف توسعه مد نظر را بگیرند و به طور کلی همه چیز را خراب کنند.
در جامعه ۹۰ میلیونی ایران، این مساله به شدت معنا پیدا می کند. فرض کنید، سواحل را آباد کرده اید. ده ها بندر و اسکله ساخته اید و زمینه میلیون ها شغل ایجاد کرده اید، حال اگر مردم به سمت سواحل کوچ نکنند و به زندگی دریایی تن ندهند، شما با این همه سازه فیزیکی چه خواهید کرد؟ نمونه مثال بزرگ اخیر برای این قصه، خرج هزاران میلیاردی عربستان در ساختن یک شهر افقی است که سال هاست دارد خاک می خورد و بی نتیجه رها شده است. دلیل؟ فرهنگ لازم را نساختند و گرایش برای مردم ایجاد نکردند. خیال کردند همین که میلیاردی خرج کنند و ساختمان بسازند، همه چیز درست می شود! اما نشد. و اکنون میلیاردها دلار خرج شده و رها شده و هیچ توسعه در آن منطقه تحقق پیدا نکرد و کار ساخت و ساز هم خوابید.
توسعه دریایی منهای مردم؟
فرهنگ سازی یعنی ایجاد زمینه حضور مادی و معنوی مردم ایران در همه برنامه های توسعه دریایی کشور. و نداشتن برنامه فرهنگی برای مردم، به معنای حذف مردم ایران از دایره توسعه دریایی است. آیا توسعه منهای مردم ممکن است؟ می توانید همین سوال را از هوش مصنوعی بپرسید. از آن بخواهید که تمامی منابع علمی سراسر دنیا را جستجو کند و به شما یک پاسخ کوتاه و متقن بدهد. به شما خواهد گفت خیر. توسعه منهای مردم وجود خارجی ندارد.
اکنون، رکن چهارم توسعه در ایران لنگ می زند. در توسعه دریایی، نه تنها فرهنگ سازی مثبتی صورت نگرفته است بلکه ضد فرهنگ دریایی در طول ده ها سال، ذهن و روح مردم را از دریا دور کرده است. با این وضعیت، آیا شعار توسعه دریایی ایران مضحک نیست؟
نقص در سیاست ها و برنامه ها
با توجه به اهمیت و ضرورت توسعه فرهنگ دریایی و لزوم فرهنگ سازی گسترده و ملی، متاسفانه در سیاست های کلان توسعه دریایی ایران به مقوله فرهنگ بی اعتنایی شده است. هر چند می توان در برخی بندها نشان هایی از گرایش به فرهنگ و توسعه فرهنگی دید، مخصوصا آن جا که به «توسعه گردشگری دریایی» تاکید شده است؛ اما معنای کلان و جدیت در سطح عالی برای مقوله فرهنگ در نظر گرفته نشده است و این نقص بسیار بزرگی است.
در برنامه هایی که برای توسعه دریایی ایران پیشنهاد شده است نیز بحث فرهنگ و توسعه فرهنگ دریایی مغفول مانده است و در عالی ترین حد ممکن به همان وجه گردشگری اشاره و تاکید شده است. این نشان می دهد که مغز و تفکر مسئولان عالی هم نیاز به فرهنگ سازی دارد. نیاز دارد که رکن چهارم توسعه را به آن ها یادآوری کنیم. نیاز است که نخبگان و اهالی فرهنگ و هنر، به کرات هشدار و تذکر بدهند تا رکن چهارم توسعه دیده و لحاظ شود.
اقدام انقلابی دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی
با این نگرش است که اقدام اخیر دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی را باید اقدامی انقلابی، بزرگ، متهورانه و مسئولانه ارزیابی کرد؛ زیرا پرچم توسعه فرهنگ دریایی ایران را در حالی بالا برد که دیگر مسئولان در جاجای تشکلات متعدد دریایی و غیردریایی کشور از آن نه تنها غافل بودند بلکه در مواردی هیچ اعتقادی به آن نداشتند. عبارت «فرهنگ به ما مربوط نمی شود» را بارها از زبان بسیاری از مسئولان شنیده ایم و متاسف شده ایم. به هر روی، آن چه اکنون رخ داده است با باید غنیمت شمرد.
همراهی سازمان های دریایی
در این برهه از تاریخ کشور که برای اولین بار قرار است موضوع «توسعه فرهنگ دریایی ایران» را روی میز قرار دهد به مساله بیندیشد و برای تحول در آن برنامه داشته باشد، رویکرد مسئولان عالی دریایی در همه سازمان ها و نهادها بسیار مهم است. آن چه از اطراف و اکناف شنیده می شود، حمایت با شکوه و ارزشمند مسئولان عالی است. امیر ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، دکتر رسولی، رییس سازمان بنادر و دریانوردی و مسئولانی از شیلات، شرکت ملی نفت کش، کشتیرانی جمهوری اسلامی، صندوق توسعه دریایی ایران و... نسبت به اقدام دبیرخانه شورای عالی صنایع و امور دریایی واکنش بسیار مثبتی نشان داده اند و این نوید بخش یک خدمت بزرگ فرهنگی و توسعه ای به ملت ایران است.
برای این همراهی و همکاری بزرگ تاریخی آرزوی موفقیت داریم و خود را به عنوان تنها روزنامه دریایی ایران همچنان متعهد به حمایت همه جانبه از توسعه دریایی ایران و به خصوص تاکید بر رکن چهارم توسعه یعنی «توسعه فرهنگ دریایی ایران» می دانیم.
برچسب ها : انقلاب فرهنگ دریا اقتصادسرآمد مسئولان عالی دریایی ایران
اخبار روز
-
وعده ۳ساله برای پروژه ریلی تاریخی
-
چالش سیاستهای ارزی و خوراک آبزیان
-
ضرورت توجه و احساس مسئولیت اعضای انجمن مهندسی ایران
-
اقتصاد دریامحور از مدیریت جزیرهای عبور میکند؟
-
فاضلاب تهدید خاموش چرخه اکولوژیک خلیج فارس
-
همراهی باشکوه مسئولان عالی دریایی ایران با انقلاب فرهنگ دریا
-
میگوی ایران در دوراهی افزایش تولید یا رشد پایدار
-
سایه پیچیدگیهای ژئوپلتیکی در بازار نفتکشها
-
آزمون بزرگ شهرسازی دریاپایه در مَکُران
-
تغییر نسل بنادر محور افزایش تابآوری تجارت دریایی
-
شمارش معکوس برای اتصال بندر اقیانوسی ایران به شبکه ریلی
-
۵ بندر کشور قابلیت تبدیلشدن به بنادر نسل سوم را دارند
-
مجوز ساخت مارینای تفریحی در استان مازندران صادر شد
-
رتبه عالی سازمان بنادر و دریانوردی در ارزیابی سازمان فناوری اطلاعات
-
پروازهای فوقالعاده «هما» به مشهد مقدس برقرار شد
-
برف و باران و کاهش دما در استانهای ساحلی خزر و برخی استانها
-
افزایش ۳۶۵ درصدی ترانزیت ریلی بینالمللی در راهآهن شمال شرق ۲
-
تداوم بارش باران و کاهش محسوس دما تا جمعه در بیشتر مناطق کشور
-
چرایی بازخوانی جنگ 12روزه، بستر و مبنایی اقتدارآفرین برای حفظ همگرایی
-
رویکرد «مسئلهمحور» و تعامل با نهادهای اقتصادی، گردشگری را به ریل ثبات بازمیگرداند
