به گزارش اقتصاد سرآمد، سایت NEWS۱۸ هند با توصیفی از تحولات جاری در منطقه پیرامون تجاوز نظامی مشترک رژیم اسرائیل و آمریکا به ایران نوشت: موشک‌ها بر فراز تل‌آویو. بسته‌شدن حریم‌های هوایی در سراسر خلیج فارس. بیانیه‌های پرتنش از دوحه، کویت‌ و ابوظبی. تبادل‌های تازه در امتداد مرز اسرائیل–لبنان. آنچه به‌عنوان رویارویی میان ایران و اسرائیل آغاز شد و ایالات متحده نیز به‌صورت نظامی در آن درگیر شد، اکنون سراسر غرب آسیا را درنوردیده، بازارهای انرژی را متلاطم کرده و پایتخت‌های منطقه را به دیپلماسی فوری واداشته است.
«این جنگی است که بر ما تحمیل شده است. باید آن را نه به‌عنوان بحرانی موقت یا اختلافی دوجانبه با ایالات متحده، بلکه به‌عنوان تلاقی دگرگونی‌های بزرگ ساختاری در نظام بین‌الملل درک کرد.»این منازعه در داخل ایران نیز چرخشی دراماتیک یافته است. رسانه‌های دولتی ایران تأیید کرده‌اند که (آیت‌الله) علی خامنه‌ای، رهبر عالی کشور و قدرتمندترین چهره سیاسی ایران از سال ۱۹۸۹، در حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل (شهید) شده و تهران ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرده است. این نخستین حذف مستقیم رأس رهبری سیاسی ایران در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود و روند انتقال رهبری را به‌صورت شتاب‌گرفته رقم زده است.
در این پس‌زمینه بی‌ثبات، شبکه CNN-News۱۸ در گفت‌وگویی اختصاصی با محمدرضا بهرامی، مدیرکل آسیای جنوبی در وزارت امور خارجه ایران، سخن گفت؛ او استدلال کرد آنچه منطقه شاهد آن است یک شعله‌ورشدن مقطعی نیست، بلکه حاصل گسل‌های عمیق‌تر ژئوپولیتیک و به تعبیر تهران، جنگی «تحمیل‌شده» بر ایران است. با تشدید تبادل‌های نظامی و تنگ‌تر شدن کانال‌های دیپلماتیک، تهران تأکید دارد که آغاز کننده این درگیری نبوده است.
بهرامی گفت: «این جنگی است که بر ما تحمیل شده است. باید آن را نه به‌عنوان بحرانی موقت یا اختلافی دوجانبه با ایالات متحده، بلکه به‌عنوان تلاقی دگرگونی‌های بزرگ ساختاری در نظام بین‌الملل درک کرد.»
به گفته او، «سه نیرو به‌طور هم‌زمان در حال همگرایی‌اند: رقابت قدرت‌های بزرگ، بازپیکربندی ژئوپولیتیک غرب آسیا، گذار تدریجی از نظم تک‌قطبی به نظمی پیچیده‌تر در سطح جهانی.» او اشاره کرد که «در این تلاطم، دیپلماسی به خسارت جانبی تبدیل شده است.»

گفت‌وگوهایی که دو بار متوقف شد
محمد رضا بهرامی به الگویی اشاره و آن را نگران‌کننده توصیف کرد؛ در ژوئن ۲۰۲۵ و بار دیگر در فوریه ۲۰۲۶، مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن در جریان بود که تقابل نظامی تشدید شد.
«غرب آسیا در حال تجربه بازآرایی عمیق است، حرکت‌های عادی‌سازی روابط میان برخی بازیگران منطقه‌ای، ائتلاف‌های جدید و تشدید رقابت برای نفوذ اقتصادی و امنیتی. در چنین محیطی، هر تحول که جایگاه ایران را تثبیت یا تقویت کند، از سوی برخی به‌عنوان تغییری نامطلوب در موازنه منطقه‌ای تلقی می‌شود.»او با اشاره به اینکه «برای دومین بار در ده ماه، روندهای دیپلماتیک در میانه مسیر متوقف شد» افزود که در فوریه گزارش شده بود «چارچوبی کلی برای تفاهمی مرحله‌ای شکل گرفته اما تشدید تنش در چنین مقطع حساسی، پرسش‌های جدی درباره اولویت‌های راهبردی طرح می‌کند.»
این سایت در ادامه می‌نویسد: قابل توجه آن‌که پیش از آنکه تنش‌ها به اوج برسد، سه دور تعامل برگزار شده بود. نخستین دور، غیرمستقیم و به میزبانی عمان بود و سپس دو دور گفت‌وگوی مستقیم میان مقام‌های آمریکایی و ایرانی در ژنو انجام شد. به گفته منابع دیپلماتیک، این گفت‌وگوها با هدف تدوین نقشه‌راهی مرحله‌ای برای کاهش تنش صورت می‌گرفت. محمد رضا بهرامی، دیپلمات ایرانی با اشاره به اینکه اقدام نظامی جای دیپلماسی را گرفت، می‌گوید «حالا این اتفاق این باور تهران را تقویت می‌کند که محاسبات ژئوپولیتیک در نهایت بر مذاکره چیره شد.»

آیا واشنگتن در پی مدیریت بحران است یا محدودسازی تثبیت منطقه‌ای ایران؟
بهرامی این را پرسش راهبردی و محوری دانست. به گفته او، «غرب آسیا در حال تجربه بازآرایی عمیق است، حرکت‌های عادی‌سازی روابط میان برخی بازیگران منطقه‌ای، ائتلاف‌های جدید و تشدید رقابت برای نفوذ اقتصادی و امنیتی.» او می‌گوید: «در چنین محیطی، هر تحول که جایگاه ایران را تثبیت یا تقویت کند، از سوی برخی به‌عنوان تغییری نامطلوب در موازنه منطقه‌ای تلقی می‌شود.»

سلاح هسته‌ای جایی در دکترین دفاعی اعلام‌شده ایران ندارد
در ماه‌های منتهی به آغاز خصومت‌ها و پس از آن، برنامه هسته‌ای ایران به موضوعی محوری و به‌شدت مناقشه‌برانگیز تبدیل شد. داده‌های ارائه‌شده به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش از جنگ نشان می‌داد ذخایر اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد—سطحی بسیار بالاتر از نیاز راکتورهای غیرنظامی—به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. برآوردها این مقدار را حدود ۴۴۰ کیلوگرم عنوان می‌کرد؛ میزانی که در صورت غنی‌سازی بیشتر می‌تواند زمان دستیابی به مواد با درجه تسلیحاتی را به‌طور معناداری کوتاه کند.
روابط با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پس از حملات آمریکا و اسرائیل به سایت‌های هسته‌ای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ به‌شدت تیره شد و تهران همکاری را تعلیق و بازرسان بین‌المللی را اخراج کرد. از آن زمان، آژانس «تداوم دانش» درباره فعالیت‌های غنی‌سازی ایران و محل دقیق ذخایر موجود اورانیوم غنی‌شده را از دست داده است؛ موضوعی که نگرانی‌های جهانی درباره شفافیت را افزایش داده است.
با این حال، بهرامی در پاسخ به نگرانی‌های دیرینه با اشاره به اینکه «سلاح هسته‌ای جایی در دکترین دفاعی اعلام‌شده ایران ندارد»، افزود: «موضع دفاعی ما بر بازدارندگی متعارف و دفاع سرزمینی استوار است. ایران هیچ تهدید مستقیمی علیه سرزمین یا امنیت ملی ایالات متحده ایجاد نکرده است.»
وی «توانمندی‌های نظامی ایران را ماهیتی دفاعی» توصیف کرد که «در واکنش به تهدیدهای ادراک‌شده، توسعه یافته و هدف آن افزایش هزینه‌های تجاوز است، نه آغاز 
تقابل.»
تغییر رژیم خیال‌پردازی سیاسی است
این دیپلمات ایرانی در خصوص افزایش ادبیات پیرامون تغییر رژیم، این ایده را فاقد مبنای حقوقی و مشروعیت بین‌المللی دانست و گفت: «از منظر عملی، این ایده پیچیدگی‌های ساختاری جامعه ایران را نادیده می‌گیرد. به نظر می‌رسد بیش از آنکه بر واقع‌گرایی راهبردی استوار باشد، ریشه در خیال‌پردازی سیاسی دارد.»

چرا موضع هند اهمیت دارد؟
نارندرا مودی، نخست‌وزیر با رهبران قطر، عمان، کویت و امارات متحده عربی گفت‌وگو کرده و بر کاهش تنش و ثبات منطقه‌ای تأکید کرده است. در حالی که دهلی نو در میانه بحران با رهبران خلیج فارس در تعامل است، بهرامی معتقد است که «قدرت‌های مستقل آسیایی نقش ویژه‌ای دارند».
«ایران و هند دو تمدن کهن با پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی هستند.
 این میراث، بنیانی معنادار برای همکاری مسئولانه در مقاطع حساس و تحول‌آفرین فراهم می‌کند.»او خاطرنشان کرد: «هند همواره خودمختاری راهبردی را قطب‌نمای سیاست خارجی خود تعریف کرده و روابطی متوازن با قدرت‌های بزرگ حفظ کرده است. به‌عنوان بزرگ‌ترین دموکراسی جهان و یکی از صداهای پیشرو جنوب جهانی، انتظار می‌رود هند سکوت نکند بلکه در برابر تحولات مهم منطقه‌ای رویکردی فعال اتخاذ 
کند.»او بدون تجویز گام‌های مشخص، اشاره کرد که رویکردی متوازن و اصول‌محور مبتنی بر حقوق بین‌الملل می‌تواند سازنده باشد.
مدیرکل آسیای جنوبی در وزارت امور خارجه ایران گفت: «ایران و هند دو تمدن کهن با پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی هستند. این میراث، بنیانی معنادار برای همکاری مسئولانه در مقاطع حساس و تحول‌آفرین فراهم می‌کند.»