دکتر همایون الهی -  پیش از تأسیس امپراتوری عثمانی، سرزمینی که امروز عراق خوانده می‌شود، بخشی از سرزمین ایران بود و خاندان آق قویونلو بر آن حکومت می‌کرد. در سال ۹۱۴ (۱۵۳۵) سپاهیان عثمانی با شکست قوای ایران، عراق را به تصرف خود درآوردند و از این زمان تا شکست عثمانی در جنگ جهانی اول، عراق بجز سال‌های 1004-1017(1625-1638) که در تصرف ایران، بود جزیی از عثمانی محسوب می‌گردید. در سال ۱۰۱۷ (۱۶۳۸) سلطان مراد چهارم، عراق را برای همیشه از ایران جدا نمود.
پس از شکست دولت عثمانی در جنگ جهانی اول و تجزیه آن به دست دول متفق، عراق در سال ۱۲۹۹ (۱۹۲۰) از پیوستن سه استان بصره، بغداد و موصل تشکیل و تحت قیمومیت انگلستان قرار گرفت. در سال ۱۳۰۰ (۱۹۲۱) با حمایت انگلستان فيصل بن حسن با نام فیصل اول با رأی عمومی به پادشاهی عراق انتخاب شد. فیصل در ۱۹ مهر ۱۳۰۱ (۱۰ اکتبر ۱۹۲۲) قراردادی با دولت انگلیس امضاء کرد که به موجب آن، عراق همچنان تحت حمایت و انگلستان باقی ماند. عاقبت در سال ۱۳۱۱ (۱۹۳۲)، قیمومیت انگلستان پایان سرپرستی یافت و عراق رسماً مستقل گردید. در سال ۱۳۱۲ (۱۹۳۳) غازی اول فرزند فیصل به پادشاهی عراق رسید. ملک غازی در سال ۱۳۱۷ (۱۹۳۸) در یک حادثه اتومبیل در بغداد درگذشت و پسر چهار ساله وی به نام غازی دوم (بعداً فیصل دوم) به پادشاهی عراق (تحت نیابت سلطنت دایی‌اش امیر عبدالله) رسید. در این دوران عراق هر چند ظاهراً مستقل بود ولی عملاً تحت نفوذ انگلستان قرار داشت و به صورت تیمه مستعمره اداره می‌شد. 
در جنگ جهانی دوم برای رهایی از سلطه انگلستان کوششی توسط رشید عالی گیلانی به عمل آمد. وی در سال ۱۳۲۰ (۱۹۴۱) قدرت را از طریق کودتا در دست گرفت، اما با هجوم سربازان انگلیسی به عراق و خودداری آلمان از کمک به وی شکست خورد. بدین ترتیب رژیم سلطنتی به حیات خود تا سال ۱۳۳۷ (۱۹۵۸) ادامه داد. 
در سال ۱۳۳۷ (۱۹۵۸) رژیم سلطنتی عراق به دنبال کودتای عبدالكريم قاسم منقرض و رژیم جمهوری اعلام شد. در سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳) یکی از یاران قاسم به نام سرهنگ عبدالسلام عارف کودتا کرد، قاسم را کشته و حکومت را به کمک حزب بعث در دست گرفت اما وی پس از مدتی با این حزب به مخالفت پرداخت. در سال ۱۳۴۵ (۱۹۶۶) عبدالسلام در یک سانحه هوایی کشته شد و برادرش عبدالرحمان عارف به جانشینی وی انتخاب گشت.
در سال ۱۳۴۷ (۱۹۶۸) یک کودتای بدون خونریزی از طرف حزب بعث به رهبری احمد حسن البكر، رژیم عارف را سرنگون ساخت و با تشکیل یک شورای فرماندهی انقلاب، در تیرماه ۱۳۴۷ (ژوئیه ۱۹۶۸) قدرت را در دست گرفت. حسن البکر رئیس جمهور شد، اما صدام حسین بزودی قدرت حقیقی را در اختیار گرفت.
از این تاریخ روابط عراق با شوروی (سابق) گسترش یافت و در سال ۱۳۵۱ (۱۹۷۲) قرارداد دوستی و همکاری بین دو کشور به امضاء رسید اما روابط نزدیک دو کشور تا سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸) به دنبال ضدیت رهبران رژیم عراق با حزب کمونیست این کشور به تدریج رو به سردی نهاد و عراق شروع به خرید اسلحه از غرب کرد. به طوری که قبل از آغاز تهاجم عراق به خاک ایران، این کشور تبدیل به یک خریدار بزرگ اسلحه از اروپای غربی به خصوص فرانسه گردید. 
احمد حسن البکر در سال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) استعفاء داد و صدام حسین رئیس جمهور عراق شد. در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ (۲۲ سپتامبر ۱۹۸۰) نیروهای عراق با تشویق و تحریک قدرت‌های سلطه‌گر که منافع خود را در برابر پیروزی انقلاب اسلامی در خطر می‌دیدند و همچنین با کمک دولت‌های منطقه که پایه‌های حکومت خویش را متزلزل می‌دیدند، خاک جمهوری اسلامی ایران را مورد تهاجم نظامی قرار داد. در سایه جنگ تحمیلی، عراق در حالی که روابط خود با شوروی را حفظ نمود، مناسبات خود با غرب به خصوص آمریکا را به سرعت توسعه داد تا جایی که در تاریخ ۵ آذر ۱۳۶۳ (۲۶ نوامبر ۱۹۸۴) پس از ۱۸ سال قطع رابطه، روابط کامل دیپلماتیک با آمریکا را از سرگرفت. با توجه به عدم موفقیت عراق در براندازی جمهوری اسلامی ایران، بالاخره در تاریخ ۱۳۶۸ بین دو کشور قرارداد آتش بس براساس قطعنامه ۵۹۸ سازمان ملل متحد برقرار شد.
از آنجا که در طول جنگ عراق علیه ایران همه کشورهای غربی در رأس آن‌ها آمریکا، انگلستان، فرانسه، آلمان و اتحاد جماهیر شوروی (سابق) مدرن‌ترین تسلیحات و فن آوری‌های نظامی را در اختیار رژیم صدام گذاشته بودند.