مهدی فرخ پور- برخی رویدادهای نظامی، در میدان نبرد، گاها بسیار تعیین‌کننده و سرنوشت‌ساز و تاریخی‌اند و میزان تاثیرات شگرف آن از محدوده زمانی و مکانی فراتر می‌رود که بی‌شک حماسه سوم‌خرداد یکی از بزرگ‌ترین حوادث و اتفاقات سرزمین ایران عزیز است که این حماسه جاودان در تاریخ جنگ هشت‌ساله تحمیلی درخشان‌ترین صفحه جنگ را رقم زده است.
خرمشهر به جهت قدمت کهن و موقعیت جغرافیایی از جمله مجاورت با خلیج همیشه تا ابد فارس و هم مرزی با کشور عراق و دارا بودن بندر و ظرفیت‌های تجاری و دیگر ویژگی‌های مشابه، همیشه از اهمیت راهبرد و ممتازی  برخوردار بوده و هست؛ به‌همین خاطر، بارها و بارها در تعرض و دسیسه‌چینی استعمارگران غربی از جمله انگلیس در قبل از انقلاب و مورد طمع کشورهای همسایه بعد از انقلاب قرار گرفت.
در تاریخ و تقویم مکتوب جمهوری اسلامی ایران، سوم‌خرداد به نام مقاومت و پایداری و پیروزی ثبت و درج شده اما در ذهن و یاد و خاطره شفاهی ما ايرانيان معجزه سو‌م‌خرداد با موسیقی «ممد نبودی ببینی» و نماز رزمندگان در مسجد جامع خرمشهر به‌همراه تصاویر مقاومت کلاه‌سبزهای نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و با کلام امام‌خمینی (ره) که «خرمشهر را خدا آزاد کرد» نقش بسته و طلایی می‌شود.از وعده‌های خداوند در قرآن‌کریم پیروزی جبهه حق بر باطل است که بی‌شک حماسه سوم‌خرداد از آن نوع است.
سوم خرداد، حماسه‌ای که دفاع‌مقدس را در جنگ تحمیلی وارد مراحل نوین و جدیدی از دستاوردها و پیروزی‌ها قرار داد و شرایط برترسازی ایران را از دیدگاه نظامی و سیاسی بر دشمن متجاوز و متخاصم تحمیل و تثبیت کرد.
اگر خواسته باشیم مستند و تصویر گویای دفاع‌مقدس را در آینه تاریخ و جغرافیا به تماشا بنشینم بی‌گمان بهترین و جذاب‌ترین و ماندگارترین سکانس این رویداد، حماسه ملی روز سوم‌خرداد۱۳۶۱ است .
رزمندگان ایران در ظهر سو‌م‌خرداد۱۳۶۱ رژیم بعثی عراق را در یک نبرد و عملیات منظم و طراحی‌شده و مشترک توسط خبرگان نظامی و ولایت‌مدار ارتش قهرمان، سپاه دلاور و گروه‌های مردمی و بومی خرمشهر، رژیم بعثی و اجاره‌ای عراق را به‌طور کامل از مرزهای بین‌المللی ایران بیرون و اخراج کردند. 
ایران در جریان آزادسازی خرمشهر ۶۰۰۰شهید و ۲۴هزار مجروح داد، اما اثبات کرد که از قدرتی بزرگ‌تر از معادلات نطامی و پشتوانه‌ای به مراتب عظیم‌تر از مولفه‌های قدرت استراتژیک در حوزه دفاعی برخوردار است.
در این عملیات ۱۹هزار نفر از نیروهای عراقی اسیر و ۱۶هزار نفر دیگر کشته یا زخمی شدند. 
حماسه و اقتدارآفرینی و آزادسازی خرمشهر یکی از رویدادهای مهم و اثرگذار، نه‌تنها در دوران دفاع‌مقدس، بلکه در طول دوران انقلاب اسلامی است که باید به‌عنوان الگو و سرمشق همیشگی باشد.
اگر امروز خرمشهر دوست‌داشتنی با مساحت ۲۳کیلومتری که در تلاقی دو رودخانه اروندرود و کارون و در مجاورت خلیج‌فارس و در همسایگی کشور عراق در آرامش و امنیت کامل قرار گرفته ابتدا به‌واسطه مدد الهی و بعد بی‌گمان فداکاری فرزندان قهرمان این مرزوبوم است.
نقش‌آفرینی نیروی دریایی در مقاومت ۳۴روزه و آزادسازی خرمشهر بعد از گذشت 19سال همیشگی و ماندگار شد.
در واقع نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را می‌توان اولین‌ها در حماسه‌آفرینی مقاومت و آزادسازی خرمشهر نام برد. در آن میان اولین مقاومت‌ها در خرمشهر در طی ۳۴روز توسط شجاع‌دلان تفنگداران دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به فرماندهی ناخدا یکم هوشنگ صمدی و همرزمانش رقم خورد که در واقع اولین سیلی و «نه محکمی» به دیکتاتوری معدوم عراق، صدام حسین، بود که در خیال و توهمات خواب و وعده تصرف خوزستان را در سه‌روز دیده بود.
تکاوران دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در سال۱۳۵۹ با  مقاومت ۳۴روزه در سرزمین خرمشهر ۱۰۳شهید ۲۹۲جانباز تقدیم کشور عزیز ایران کردند و در سال۱۳۶۱ در جریان عملیات بیت‌المقدس که منجر به آزادسازی خرمشهر شد، در اولین گام‌های راهبردی و عملیاتی زمینه عبور تجهیزات و نیروها از رودخانه کارون را مهیا و خط دفاعی مستحکمی را برقرار کردند و با تجهیزات دریایی و شناورها ، مانع عبور دشمن از پل خرمشهر شدند و این‌بار نیز در عملیات ۳۴روزه اولین شکست سریع  راهبردی را به پیکره تجهیزاتی و انسانی دشمن بعثی وارد کردند.
 استاد مرکز آموزش تخصص‌های دریایی باقرالعلوم (ع) نداجای رشت