هماهنگی توان لجستیکی کشور برای مراسم بزرگداشت رهبر شهید انقلاب
​​​​​​​گروه حمل‌ونقل- امید اسماعیلی- هرگاه یک رویداد ملی در ابعاد گسترده برگزار می‌شود، نگاه‌ها تنها به صحنه اصلی مراسم معطوف نیست؛ پشت صحنه این رویدادها شبکه‌ای گسترده از خدمات، زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی‌های لجستیکی قرار دارد که نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت آن ایفا می‌کنند. در آستانه برگزاری مراسم بزرگداشت رهبر معظم انقلاب، اعلام آمادگی دستگاه‌های مختلف اجرایی، شرکت‌های حمل‌ونقلی و نهادهای خدمات‌رسان نشان می‌دهد کشور در حال آماده‌سازی یکی از بزرگ‌ترین عملیات‌های جابه‌جایی و مدیریت سفر در مقیاس ملی است.
در همین راستا، وزیر راه و شهرسازی طی روزهای اخیر با برگزاری نشست‌های هماهنگی و صدور دستورات لازم به تمامی بخش‌های زیرمجموعه این وزارتخانه، بر ضرورت آمادگی کامل شبکه حمل‌ونقل کشور برای ارائه خدمات مطلوب به شرکت‌کنندگان در مراسم بزرگداشت رهبر معظم انقلاب تأکید کرده است. راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران، سازمان هواپیمایی کشوری، سازمان بنادر و دریانوردی و شرکت‌های تابعه وزارت راه و شهرسازی از جمله مجموعه‌هایی هستند که مأموریت یافته‌اند ضمن افزایش آمادگی عملیاتی، هماهنگی لازم را برای مدیریت سفرها و تسهیل جابه‌جایی مسافران فراهم کنند.
وزارت راه و شهرسازی، راه‌آهن جمهوری‌اسلامی، سازمان راهداری، سازمان هواپیمایی کشوری، شرکت فرودگاه‌ها، شهرداری‌ها، پلیس راهور، هلال احمر و سایر نهادهای مرتبط هر کدام بخشی از این پازل بزرگ را تشکیل می‌دهند. هرگونه ناهماهنگی میان این بخش‌ها می‌تواند زنجیره خدمات را با اختلال مواجه کند.
اقتصادسرآمد معتقد است برگزاری چنین مراسمی، علاوه بر ابعاد فرهنگی و اجتماعی، فرصتی برای نمایش ظرفیت‌های شبکه حمل‌ونقل کشور نیز به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که از ایستگاه‌های مترو و پایانه‌های مسافربری آغاز می‌شود و تا خطوط ریلی، فرودگاه‌ها، بنادر و محورهای جاده‌ای امتداد
 می‌یابد.
حمل‌ونقل؛ ستون پنهان رویدادهای ملی
در بسیاری از کشورها، موفقیت رویدادهای بزرگ ملی نه تنها با تعداد شرکت‌کنندگان، بلکه با کیفیت مدیریت سفرها و میزان رضایت مردم از خدمات حمل‌ونقل سنجیده می‌شود. تجربه نشان داده است که هرگونه اختلال در زنجیره جابه‌جایی مسافران می‌تواند بر کیفیت برگزاری مراسم تأثیر مستقیم بگذارد.به همین دلیل، در روزهای اخیر مدیران بخش‌های مختلف حمل‌ونقل از آمادگی ناوگان تحت مدیریت خود برای ارائه خدمات ویژه خبر داده‌اند. از شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران گرفته تا سازمان راهداری، شرکت‌های اتوبوسرانی، شهرداری‌ها، شرکت مترو، فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی، همگی در حال برنامه‌ریزی برای پاسخگویی به افزایش تقاضای سفر هستند.بررسی‌های اقتصادسرآمد نشان می‌دهد تأکید وزیر راه و شهرسازی بر هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف حمل‌ونقل، از مهم‌ترین محورهای برنامه‌ریزی برای این مراسم است. بر همین اساس، مدیران بخش‌های ریلی، جاده‌ای، هوایی، دریایی و پایانه‌های مسافری در اظهارات خود از آمادگی ناوگان، افزایش ظرفیت خدمات و اجرای برنامه‌های ویژه برای پاسخگویی به افزایش حجم سفرها خبر داده‌اند.اقتصادسرآمد بر این باور است که آنچه در این میان اهمیت دارد، نه صرفاً افزایش ظرفیت هر بخش، بلکه ایجاد هماهنگی میان تمامی اجزای شبکه حمل‌ونقل کشور است؛ موضوعی که در ادبیات تخصصی از آن با عنوان «حمل‌ونقل ترکیبی» یاد می‌شود.

ریل؛ محور اصلی جابه‌جایی انبوه مسافران
در سال‌های اخیر، حمل‌ونقل ریلی به یکی از مطمئن‌ترین ابزارهای جابه‌جایی جمعیت در مناسبت‌های ملی و مذهبی تبدیل شده است. مدیران راه‌آهن بارها تأکید کرده‌اند که استفاده از قطارهای فوق‌العاده و افزایش ظرفیت مسیرهای پرتردد در دستور کار قرار می‌گیرد.اقتصادسرآمد معتقد است ریل به دلیل برخورداری از ظرفیت بالا، ایمنی مناسب و مصرف انرژی کمتر، می‌تواند سهم مهمی در کاهش فشار بر محورهای جاده‌ای ایفا کند. علاوه بر این، ایستگاه‌های راه‌آهن در بسیاری از شهرها به شبکه حمل‌ونقل عمومی متصل هستند و همین موضوع فرآیند انتقال مسافران را تسهیل می‌کند. تجربه سفرهای اربعین، تعطیلات نوروزی و سایر مناسبت‌های ملی نیز نشان داده است که هرچه سهم ریل در جابه‌جایی مسافران افزایش یابد، فشار بر سایر بخش‌های حمل‌ونقل کاهش پیدا می‌کند.

جاده؛ بزرگ‌ترین شبکه جابه‌جایی کشور
با وجود توسعه حمل‌ونقل ریلی و هوایی، همچنان بخش عمده جابه‌جایی مسافران در کشور از طریق جاده انجام می‌شود. پایانه‌های مسافربری، شرکت‌های اتوبوسرانی و ناوگان حمل‌ونقل عمومی بین‌شهری در چنین رویدادهایی نقشی محوری بر عهده دارند.
مدیران بخش جاده‌ای همواره تأکید کرده‌اند که افزایش ناوگان فعال، تقویت خدمات رفاهی در پایانه‌ها، استقرار تیم‌های امدادی و نظارتی و مدیریت هوشمند ترافیک از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای ایام پرتردد است.اقتصادسرآمد معتقد است پایانه‌های مسافربری در چنین مناسبت‌هایی تنها محل سوار و پیاده شدن مسافران نیستند، بلکه به مراکز مدیریت سفر و هدایت جمعیت تبدیل می‌شوند؛ مراکزی که عملکرد صحیح آن‌ها نقش مستقیمی در رضایت مردم خواهد داشت.

مترو و ناوگان شهری؛ حلقه نهایی زنجیره سفر
اگرچه بخش عمده توجه‌ها به حمل‌ونقل بین‌شهری معطوف است، اما تجربه نشان داده است که موفقیت هر عملیات جابه‌جایی در نهایت به عملکرد ناوگان شهری وابسته خواهد بود.مدیران حمل‌ونقل شهری در سال‌های گذشته بارها اعلام کرده‌اند که در مناسبت‌های بزرگ، افزایش سرفاصله حرکت قطارهای مترو، توسعه خطوط اتوبوسرانی، فعال‌سازی ناوگان پشتیبان و افزایش ساعات خدمت‌رسانی در دستور کار قرار می‌گیرد.
اقتصادسرآمد بر این باور است که مترو و اتوبوس‌های شهری در واقع آخرین حلقه زنجیره سفر هستند؛ حلقه‌ای که اگر به درستی مدیریت نشود، می‌تواند تمامی برنامه‌ریزی‌های بخش‌های دیگر را تحت تأثیر قرار دهد.

فرودگاه‌ها و شرکت‌های هواپیمایی در آماده‌باش
اگرچه حمل‌ونقل هوایی سهم کمتری از جابه‌جایی جمعیت انبوه را بر عهده دارد، اما برای استان‌های دوردست و مناطق مرزی کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
فرودگاه‌های کشور در چنین مناسبت‌هایی معمولاً با افزایش تعداد پروازها، آماده‌سازی سالن‌های مسافری و هماهنگی با شرکت‌های هواپیمایی تلاش می‌کنند پاسخگوی افزایش تقاضا باشند. از سوی دیگر، پروازهای داخلی می‌توانند زمان سفر را برای بسیاری از شرکت‌کنندگان به شکل قابل توجهی کاهش دهند.اقتصادسرآمد معتقد است توسعه ارتباط میان فرودگاه‌ها و سایر شیوه‌های حمل‌ونقل، یکی از الزامات تحقق حمل‌ونقل ترکیبی در کشور است.

ظرفیت مغفول مانده حمل‌ونقل دریایی
اگرچه نقش حمل‌ونقل دریایی در چنین مراسم‌هایی نسبت به جاده و ریل محدودتر است، اما برای استان‌های ساحلی و جزایر کشور می‌تواند بخشی از زنجیره جابه‌جایی باشد.شناورهای مسافری فعال در خلیج فارس و دریای عمان می‌توانند مسافران را به بنادر اصلی منتقل کرده و از آنجا شبکه ریلی یا جاده‌ای ادامه مسیر را بر عهده بگیرد. اقتصادسرآمد معتقد است توجه به این ظرفیت می‌تواند جایگاه حمل‌ونقل دریایی را در نظام لجستیکی کشور بیش از گذشته تقویت کند.

آزمون بزرگ هماهنگی میان دستگاه‌ها
یکی از مهم‌ترین درس‌های رویدادهای بزرگ جهانی آن است که موفقیت در مدیریت سفرهای انبوه بیش از آنکه به امکانات وابسته باشد، به میزان هماهنگی میان دستگاه‌ها بستگی دارد.
در این میان، نقش وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی اصلی بخش عمده زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند. تأکید وزیر راه و شهرسازی بر هماهنگی کامل میان راه‌آهن، سازمان راهداری، شرکت فرودگاه‌ها، سازمان هواپیمایی کشوری، سازمان بنادر و دریانوردی و سایر بخش‌های تابعه، نشان‌دهنده نگاه یکپارچه به مدیریت سفرهای انبوه است. کارشناسان معتقدند هر اندازه این هماهنگی عملیاتی‌تر و منسجم‌تر باشد، کیفیت خدمات ارائه شده به مردم نیز افزایش خواهد یافت.اقتصادسرآمد بر این باور است که مراسم بزرگداشت رهبر معظم انقلاب می‌تواند به الگویی برای نمایش توان ملی در حوزه حمل‌ونقل ترکیبی تبدیل شود؛ الگویی که نشان دهد چگونه می‌توان ظرفیت‌های جاده‌ای، ریلی، هوایی، دریایی و شهری را در قالب یک شبکه منسجم به کار گرفت.

فرصتی برای نمایش توان لجستیکی کشور
برگزاری این مراسم تنها یک رویداد فرهنگی و اجتماعی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش میزان آمادگی زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور نیز محسوب می‌شود. از نگاه اقتصادسرآمد، هر قطار که به موقع به مقصد برسد، هر اتوبوسی که ایمن مسافران را جابه‌جا کند، هر پروازی که بدون تأخیر انجام شود و هر قطار مترویی که در مدیریت جمعیت نقش‌آفرینی کند، بخشی از تصویری است که از توان ملی در حوزه لجستیک و حمل‌ونقل به نمایش گذاشته می‌شود.
در نهایت، موفقیت این عملیات گسترده نه در تعداد ناوگان به کار گرفته شده، بلکه در میزان هماهنگی میان همه اجزای شبکه حمل‌ونقل کشور قابل ارزیابی خواهد بود. هماهنگی‌ای که می‌تواند از این مراسم، علاوه بر یک رویداد ملی، نمونه‌ای موفق از کارکرد حمل‌ونقل ترکیبی در ایران به نمایش بگذارد.