گروه توسعه سواحل- امید اسماعیلی - توسعه سواحل مَکُران در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های راهبردی کشور تبدیل شده است؛ منطقه‌ای که برای تبدیل شدن به قطب جدید توسعه اقتصادی ایران، بیش از هر چیز به زیرساخت‌های پایدار آب و برق نیاز دارد. در همین راستا، شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز با هدف احداث چهار واحد نیروگاهی اتمی و مجموعه‌ای از آب‌شیرین‌کن‌های بزرگ در استان هرمزگان، برنامه‌ای را دنبال می‌کند که به گفته مدیران آن، می‌تواند بخشی از نیازهای زیربنایی توسعه مکران را تأمین کند.
ناصر شریف‌لو، مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد سرآمد از جزئیات این پروژه، نقش بخش خصوصی در اجرای آن، ظرفیت‌های تولید برق و آب شیرین و آثار توسعه‌ای آن بر سواحل جنوبی کشور سخن گفت.

قرارداد ۲۵ میلیارد دلاری برای احداث نیروگاه
شریف‌لو با اشاره به روند طراحی و انتخاب شریک فنی پروژه اظهار کرد: برای طراحی و ساخت نیروگاه اتمی ایران هرمز با شرکت‌های متعددی در داخل و خارج کشور مذاکره کردیم و در نهایت در ۲۵ اکتبر قراردادی به ارزش ۲۵ میلیارد دلار با یک شرکت روسی به امضا رسید.
وی افزود: این قرارداد شامل احداث چهار واحد نیروگاهی است که هر یک ظرفیتی معادل یک‌هزار و ۲۵۵ مگاوات دارند و در مجموع بیش از پنج هزار مگاوات برق تولید خواهند
 کرد.
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز ادامه داد: در کنار این واحدها، چهار آب‌شیرین‌کن نیز احداث خواهد شد که هر کدام ظرفیت تولید ۲۵۰ هزار مترمکعب آب شیرین در روز را دارند. در مجموع، ظرفیت تولید آب شیرین این مجموعه به یک میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید؛ ظرفیتی که می‌تواند نقش مهمی در توسعه سواحل مکران و تأمین نیازهای زیرساختی این منطقه ایفا کند.
پروژه‌ای با مدیریت بخش خصوصی
شریف‌لو با تأکید بر ماهیت خصوصی این پروژه گفت: نیروگاه اتمی ایران هرمز یک پروژه کاملاً خصوصی است که با سرمایه، مدیریت، برنامه‌ریزی و تفکر بخش خصوصی دنبال می‌شود.
وی افزود: طبق برنامه، دولت نیز تا ۱۵ درصد در این پروژه سرمایه‌گذاری خواهد کرد، اما مدیریت، اجرا و راهبری آن برعهده بخش خصوصی خواهد بود. همین موضوع موجب شده روند اجرای پروژه از نظم و سرعت مناسبی برخوردار باشد.
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز درباره زمان‌بندی اجرای طرح نیز اظهار داشت: براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، نخستین واحد نیروگاهی در سال ۱۴۱۰ وارد مدار بهره‌برداری خواهد شد و سه واحد دیگر نیز به فاصله هر شش ماه به بهره‌برداری می‌رسند.

چرا نیروگاه اتمی؟
شریف‌لو با اشاره به ناترازی انرژی در کشور گفت: امروز توسعه ظرفیت‌های تولید برق یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. در سال‌های اخیر توجه زیادی به نیروگاه‌های خورشیدی شده که اقدامی مثبت است، اما باید توجه داشت که نیروگاه‌های اتمی و خورشیدی کارکردهای متفاوتی دارند.
وی توضیح داد: یک نیروگاه خورشیدی در بهترین شرایط تنها چند ساعت در روز امکان تولید برق دارد، اما نیروگاه اتمی تأمین‌کننده برق پایه یا «بیس‌لود» است و می‌تواند به‌صورت مداوم و پایدار انرژی تولید کند.
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز افزود: عمر مفید نیروگاه‌های اتمی حداقل ۷۰ سال است و در بسیاری موارد تا ۱۰۰ سال نیز قابل افزایش است. این نیروگاه‌ها برخلاف نیروگاه‌های فسیلی نیازی به مصرف مستمر گاز یا سایر سوخت‌های فسیلی ندارند.
وی ادامه داد: یک نیروگاه اتمی با حدود ۳۰ تن سوخت می‌تواند تا ۱۸ ماه بدون وقفه فعالیت کند. این ویژگی، مزیت بزرگی است که بسیاری از کشورهای جهان به آن توجه کرده‌اند و ما نیز باید از آن برای توسعه کشور بهره ببریم.

افزایش سهم ساخت داخل
شریف‌لو در پاسخ به پرسشی درباره میزان اتکا به توان داخلی در ساخت نیروگاه گفت: ایران امروز در حوزه دانش هسته‌ای جزو کشورهای صاحب‌نظر و دارای توانمندی‌های قابل توجه است، اما در زمینه ساخت کامل نیروگاه‌های اتمی هنوز نیازمند توسعه بیشتر دانش فنی و صنعتی هستیم.
وی افزود: در فاز نخست پروژه، حدود ۳۰ درصد از ظرفیت‌های داخلی مورد استفاده قرار خواهد گرفت، اما برنامه‌ریزی انجام‌شده به گونه‌ای است که در مراحل بعدی و به‌ویژه در واحدهای سوم و چهارم، سهم ساخت داخل به بیش از ۷۰ درصد برسد.
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز تأکید کرد: هدف ما صرفاً ساخت یک نیروگاه نیست؛ بلکه انتقال دانش، بومی‌سازی فناوری و ایجاد توان ملی برای اجرای پروژه‌های مشابه در آینده نیز در دستور کار قرار دارد.

فرصت‌های صادرات برق و فناوری
شریف‌لو با اشاره به ظرفیت‌های صادراتی این صنعت اظهار داشت: اگر بتوانیم این پروژه را با موفقیت به پایان برسانیم و دانش فنی لازم را در کشور توسعه دهیم، دو مسیر مهم برای صادرات در اختیار خواهیم داشت.
وی گفت: نخست، صادرات دانش فنی و خدمات مهندسی در حوزه ساخت نیروگاه‌های اتمی و دوم، صادرات مستقیم برق به کشورهای منطقه از طریق توسعه خطوط انتقال انرژی.

سرمایه؛ مهم‌ترین چالش پروژه
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز درباره چالش‌های پیش‌روی اجرای طرح گفت: مهم‌ترین مسئله ما تأمین سرمایه است. از آنجا که پروژه توسط بخش خصوصی اجرا می‌شود، تأمین منابع مالی مهم‌ترین دغدغه ما به شمار می‌رود.
وی افزود: مذاکرات گسترده‌ای با سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی انجام شده و تعدادی از شرکت‌های بزرگ نیز برای حضور در پروژه اعلام آمادگی کرده‌اند.
شریف‌لو تصریح کرد: تولید برق هسته‌ای در زمره فعالیت‌های صلح‌آمیز صنعت هسته‌ای قرار دارد و از منظر مقررات بین‌المللی محدودیت خاصی برای آن وجود ندارد. ممکن است برخی رقابت‌ها یا فشارهای سیاسی مطرح شود، اما مهم‌ترین مانع واقعی، تأمین سرمایه مورد نیاز پروژه است.

توسعه مَکُران بدون آب و برق ممکن نیست
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز معتقد است مهم‌ترین اثر این پروژه در حوزه توسعه منطقه‌ای نمایان خواهد شد.
وی گفت: امروز همه درباره توسعه مکران سخن می‌گویند، اما باید به این پرسش پاسخ داد که آیا می‌توان منطقه‌ای با حدود هزار کیلومتر طول ساحلی را بدون تأمین آب و برق توسعه داد؟
شریف‌لو افزود: آب و برق از نخستین و مهم‌ترین زیرساخت‌های توسعه هستند و نیروگاه اتمی ایران هرمز می‌تواند هر دو نیاز را به‌صورت همزمان تأمین کند.
وی ادامه داد: این پروژه صرفاً یک نیروگاه تولید برق نیست، بلکه یک زیرساخت بزرگ توسعه‌ای است که می‌تواند زمینه‌ساز آبادانی، سرمایه‌گذاری و رونق اقتصادی در سواحل جنوبی کشور باشد.

اشتغال، جمعیت و توسعه منطقه‌ای
مدیرعامل شرکت نیروگاه اتمی ایران هرمز درباره آثار اجتماعی و جمعیتی پروژه نیز گفت: این مجموعه ظرفیت ایجاد بیش از ۱۰ هزار فرصت شغلی را دارد و حضور این تعداد نیروی متخصص می‌تواند تحولات مهمی در منطقه ایجاد کند.
وی افزود: کارکنان صنعت هسته‌ای عموماً از سطح علمی، تخصصی و فرهنگی بالایی برخوردار هستند و استقرار آنان در منطقه، زمینه شکل‌گیری مراکز آموزشی، فرهنگی، خدماتی و تجاری جدید را فراهم می‌کند.
شریف‌لو خاطرنشان کرد: شکل‌گیری چنین مجموعه‌ای می‌تواند علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، موجب رونق کسب‌وکارهای محلی، افزایش گردش مالی و جذب جمعیت جدید به منطقه مَکُران شود.