حسین سلاح‌ورزی- بازارهای جهانی منتظر آغاز جنگ نمی‌مانند؛ آن‌ها احتمال وقوع جنگ را قیمت‌گذاری می‌کنند.
تهدید اخیر حوثی‌های یمن درباره بستن باب‌المندب، بیش از آنکه تاکنون عرضه نفت را مختل کرده باشد، «ریسک ژئوپلیتیک» را وارد قیمت‌ها کرده است. به همین دلیل، افزایش هزینه بیمه، حمل‌ونقل دریایی و نوسان بازار انرژی، پیش از هر انسداد واقعی آغاز شده است.
با این حال، نباید در دام بزرگ‌نمایی این تهدید افتاد. بازار هنوز سناریوی بسته شدن کامل باب‌المندب را باور نکرده است؛ زیرا تجربه سال‌های اخیر نشان داده که تجارت جهانی، هرچند با هزینه بیشتر، توانایی انطباق با اختلالات منطقه‌ای را دارد.
نکته مهم‌تر، هم‌زمانی ریسک در دو گلوگاه حیاتی انرژی، یعنی باب‌المندب و تنگه هرمز است. اگر هر دو مسیر هم‌زمان دچار اختلال شوند، موضوع دیگر صرفاً افزایش هزینه حمل نیست؛ بلکه کاهش واقعی عرضه نفت و محصولات پتروشیمی خواهد بود.
برای ایران نیز برخلاف تصور رایج، افزایش قیمت جهانی نفت الزاماً خبر خوبی نیست. در شرایط تحریم، محدودیت‌های صادراتی و هزینه‌های بالای حمل و بیمه، رابطه سنتی میان قیمت نفت و درآمد ارزی کشور تا حد زیادی تضعیف شده است. در مقابل، افزایش هزینه واردات و فشار تورمی، سریع‌تر و ملموس‌تر به اقتصاد ایران منتقل می‌شود.
واقعیت این است که تهدید اصلی برای اقتصاد ایران، خود باب‌المندب نیست؛ بلکه هر رخدادی است که امنیت تنگه هرمز و مسیر اصلی صادرات انرژی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
در اقتصاد امروز، ژئوپلیتیک دیگر یک متغیر حاشیه‌ای نیست؛ بخشی از سازوکار قیمت‌گذاری بازارهاست. گاهی سایه یک بحران، پیش از خود بحران، اقتصاد جهان را تکان می‌دهد.