نتوانستیم همکاری‌های هند با ایران را در سطح انتظار دنبال کنیم
​​​​​​​گروه بین الملل - سفیر هند در تهران با تأکید بر اینکه دهلی‌نو از هیچ اقدام نظامی در منطقه حمایت نمی‌کند، بازگشت ایران و کشورهای غربی به مسیر گفت‌وگو را تنها راه‌حل پایدار اختلافات دانست و ابراز امیدواری کرد با رفع تنش‌ها، همکاری‌های اقتصادی و راهبردی ایران و هند وارد مرحله‌ای تازه شود.
«رودرا گائوراو شرست» سفیر هند در تهران در گفت‌وگوی تفصیلی با ایسنا در ارزیابی خود از آینده روابط با ایران و تعاملات میان دو کشور با اشاره به دو تمدن کهن ایران و هند و سابقه هزاران ساله همسایگی با یکدیگر گفت: هند به رابطه خود با ایران در همین چهارچوب زمانی نگاه می‌کند؛ در واقع این رابطه هزاران سال دوام آورده و در آینده و هزاران سال دیگر ادامه پیدا خواهد کرد، البته یک یا دو سال گذشته به دلیل درگیری‌های نظامی دوره دشواری بوده حتی پیش از آن هم به سبب تحریم‌ها و برخی عوامل دیگر محدودیت‌هایی بر روابط دو جانبه وجود داشت. اما برای دو کشور که رابطه‌شان به هزاران سال قبل برمی‌گردد اینها صرفا محدودیت‌های موقت و کوتاه مدت هستند.
وی تاکید کرد: من کاملا اطمینان دارم که در بلند مدت روابط ایران و هند همچنان به مسیر پیشرفت خود ادامه خواهد داد.
دیپلمات ارشد هند در ایران با بیان این‌که ممکن است روابط دو کشور با فراز و نشیب‌هایی همراه باشد اما در چشم‌انداز بلند مدت روند آن‌ رو به پیشرفت خواهد بود، گفت: ظرفیت‌های بسیار گسترده‌ای برای توسعه روابط دوجانبه وجود دارد؛ چه در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی، سرمایه‌گذاری یا فرهنگی، علمی و آموزشی.

امیدواریم ایران به جریان اصلی 
اقتصاد جهانی بازگردد
شرست همچنین اظهار کرد: ما بسیار امیدواریم که ایران بتواند مشکلات خود را با کشورهای غربی حل و فصل کند و بار دیگر به جریان اصلی اقتصاد جهانی برگردد تا همکاری‌های دوجانبه ما نیز بتواند مانند صدها سال گذشته به وضعیت پیشین خود که تبادلاتی بسیار قوی و مستحکم بین دو دولت و دو ملت بود برگردد.
این دیپلمات هندی در پاسخ به این سوال که آیا دولت هند برنامه و چشم‌اندازی برای تداوم همکاری با تهران با توجه به شرایط منطقه با توجه به تجاوز نظامی غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی و به ویژه محاصره دریایی آمریکا دارد؟ گفت: حتی در این دوره دشوار هم تبادلات سیاسی و گفت‌وگوها میان دو کشور به طور منظم ادامه داشته است. نخست‌وزیر ما و جناب آقای دکتر پزشکیان رئیس جمهور ایران چندین بار به صورت تلفنی با هم گفت‌وگو کردند، همچنین وزیران امور خارجه دو کشور به صورت مستمر با یکدیگر در تماس و گفت‌وگو بودند.
وی با بیان این‌که «طبیعتاً ما نسبت به بی‌ثباتی و خشونت در منطقه نگران هستیم»، اظهار امیدواری کرد که این وضعیت هرچه زودتر پایان بپذیرد.

روابط خود با ایران را بلندمدت ارزیابی می‌کنیم
شرست افزود: همانطور که گفتم روابط هند و ایران به طور طبیعی از این ناآرامی‌های کوتاه مدت تاثیر می‌پذیرد و این مساله کاملا طبیعی است، اما ما همواره ظرفیت‌های روابط خود با ایران را از منظر بلندمدت ارزیابی می‌کنیم؛ برای نمونه موضوع اتصال و کریدورهای مواصلاتی یکی از بهترین حوزه‌های همکاری میان هند و ایران است. از نگاه ما ایران مسیر کاملا منطقی و بسیار سودمند برای دسترسی هند به افغانستان، آسیای مرکزی و سایر بخش‌های اوراسیا به شمار می‌رود. اما می‌دانیم ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی و مواصلاتی در هر شرایطی زمان‌بر است و به سال‌های طولانی برای کار نیاز دارد، بنابراین هرچند در کوتاه مدت محدودیت‌ها و موانعی وجود دارد، اما امیدواریم در بلند مدت این موانع برطرف شود و بتوانیم همکاری‌های سودمند برای هر دو طرف را پیش ببریم.
سفیر هند در ایران همچنین در خصوص تجارت دریایی با ایران با توجه به درگیر شدن خلیج فارس به طور مستقیم در تجاوز آمریکا به ایران، خاطرنشان کرد: خلیج فارس همواره برای امنیت انرژی هند بسیار مهم بوده است، زیرا بخش عمده انرژی مورد نیاز ما به صورت سنتی از کشورهای حوزه خلیج فارس تامین می‌شود، همچنین این منطقه برای امنیت غذایی هند مهم است، برای مثال ما کود شیمیایی مورد نیاز خودمان را از این بخش از جهان وارد می‌کنیم، بنا بر این اختلالاتی که طی چند ماه گذشته به وجود آمده و موجب شده کشتی‌ها نتوانند از خلیج فارس عبور کنند، تاثیر بسیار قابل توجهی بر اقتصاد هند گذاشته و بدیهی است این موضوع برای ما موجب نگرانی باشد.
وی تاکید کرد: ما کاملا از آزادی کشتیرانی و تردد آزاد و بدون مانع از طریق تنگه هرمز حمایت می‌کنیم، همچنین نگرانی‌های خود را درباره هدف قرار گرفتن کشتی‌های تجاری بی‌گناه و غیر مسلح منتقل کردیم چرا که در برخی از این حملات ملوانان هندی جان خودشان را از دست دادند و این مساله برای ما کاملا غیر قابل قبول است.

همه طرف‌ها با احساس مسئولیت نسبت به کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز رفتار کنند
شرست ابراز امیدواری کرد، همه طرف‌ها با احساس مسئولیت نسبت به کشتیرانی تجاری در این آبراه رفتار کنند و آزادی کشتیرانی را محترم بشمارند.
این دیپلمات هندی همچنین درباره رویکرد و موضع دهلی‌نو نسبت به تحولات اخیر در منطقه پس از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران اظهار کرد: موضع هند درباره اختلافات ایران با کشورهای غربی مدت‌هاست که ثابت و بدون تغییر مانده است. ما همواره بر این باور بودیم که این مشکلات تنها از طریق گفت‌وگو و دیپلماسی قابل حل هستند و راه‌حل دیگری برای آنها وجود ندارد.
سفیر هند ابراز عقیده کرد که هر دو طرف باید انعطاف پذیری و عمل‌گرایی از خود نشان دهند و با رویکردی مبتنی بر مصالحه و پذیرش متقابل عمل کنند تا بتوانند برای مسائل مختلفی که ایران بر سر آنها با کشورهای غربی اختلاف دارد به یک راه‌حل دیپلماتیک دست پیدا کنند، امیدواریم روند گفت‌وگوها و دیپلماسی از سر گرفته شود زیرا تفاهم‌نامه اخیر و نشانه‌هایی که حاکی از آغاز دوباره روند دیپلماسی بود برای ما کاملا دلگرم کننده بود. طبیعتاً اکنون هم تا حدی نگران هستیم؛ به نظر می‌رسد تفاهم‌نامه به خوبی پیش نمی‌رود و بار دیگر اقدامات نظامی آغاز شده است، از این رو ما همه طرف‌ها را به آرامش و پرهیز از تشدید تنش تشویق کرده و همچنان نیز تشویق خواهیم کرد که به میز مذاکره و گفت‌وگو برگردند.
وی تاکید کرد که بازگشت به میز مذاکره تنها راه دستیابی به یک راه‌حل پایدار و بلند مدت است. همان‌طور که توضیح دادم هند علاقه‌مند است که ایران بتواند برای مشکلات با کشورهای غربی راه‌حلی پیدا کند، زیرا ما خواهان بازگشت ایران به جریان اصلی اقتصاد جهانی هستیم، ایران به طور سنتی یکی از شرکای مهم اقتصادی ما بوده اما به دلیل این مشکلات ما نتوانستیم روابط و همکاری‌های اقتصادی معمول خود را با ایران در سطحی که انتظار داریم دنبال کنیم.
شرست افزود: اگر راه‌حلی پیدا شود که ما معتقدیم این راه‌حل تنها از طریق گفت‌وگو، دیپلماسی و انعطاف پذیری هر دو طرف امکان پذیر است، نه تنها به نفع ایران و کشورهای غربی خواهد بود بلکه برای کشورهایی مثل هند که طرف اختلاف نیستند نیز سودمند است، چون به ما امکان خواهد داد روابط تاریخی، عادی و دیرینه خود با ایران را در حوزه‌های مردمی، اقتصادی و سیاسی از سر بگیریم.
سفیر هند در تهران در پاسخ به این سوال که رئیس جمهور آمریکا در درخواستی که به سرعت آن را تغییر داد خواستار دریافت درصدی از کالای کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز شد در حالی که به درخواست ایران برای دریافت هزینه خدمات ناوبری و غیره از این تنگه اعتراض کرده بود، این رویکرد ترامپ را شما چطور ارزیابی می‌کنید؟ گفت: تنگه هرمز نه فقط تا پیش از جنگ بلکه در تمام طول تاریخ خودش یک آبراه بین‌المللی بوده است، این تنگه پهنه آبی بسیار مهمی است که تجارت از حدود ۵ تا ۶ هزار سال پیش تاکنون از طریق آن جریان داشته است. ما تمایل داریم این جریان تجارت همان‌گونه که در طول تاریخ برقرار بوده همچنان ادامه پیدا کند. این موضوع نه تنها برای هند بلکه برای بسیاری از کشورهای دیگر به ویژه کشورهای در حال توسعه از جمله کشورهای آفریقایی که برای تامین انرژی خود به کشورهای حوزه خلیج فارس وابسته هستند، اهمیت دارد.
وی با بیان این‌که «این منطقه یکی از غنی‌ترین نقاط جهان از نظر منابع انرژی است» تصریح کرد: از همه طرف‌ها می‌خواهیم که به اصل آزادی کشتی‌رانی در خلیج فارس و عبور از تنگه هرمز احترام بگذارند و نسبت به اقتصاد جهانی احساس مسئولیت داشته باشند.

امنیت دریانوردان هندی را با جدیت دنبال می‌کنیم
دیپلمات ارشد هند در ایران با اشاره به حضور و فعالیت ملوانان هندی بسیاری بر روی کشتی‌های تجاری گفت: تقریبا در اکثر کشتی‌های تجاری در سراسر جهان احتمال بسیار زیادی وجود دارد که یک تبعه هندی در میان خدمه آن حضور داشته باشد، بنابراین امنیت دریانوردان موضوعی است که هند آن را با نهایت جدیت دنبال می‌کند، چون جان شهروندان ما هم مستقیما در معرض خطر قرار می‌گیرد.
وی همچنین در ارزیابی خود از موضع دهلی‌نو نسبت به تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا در ارتباط با پروژه چابهار و همکاری ایران و هند در این زمینه گفت: حدود ۲۵ سال است که درباره پروژه چابهار با ایران در حال گفت‌وگو و همکاری هستیم، حتی پیش از این هم مشکلاتی وجود داشته اما هر دو کشور همواره برای یافتن راه‌حل درباره این مشکلات با هم همکاری کردند، طبیعتا شرایط کنونی از جمله تحریم‌ها، جنگ و سایر عوامل مشکلاتی را در روند اجرای این پروژه ایجاد کرده، با این حال گفت‌وگوهای ما با ایران درباره این پروژه ادامه دارد.

تحولات کنونی در منطقه مانع دائمی برای همکاری در چابهار با ایران نیست
شرست در ادامه تصریح کرد: همانطور که پیش‌تر اشاره کردم بررسی موضوع کریدورهای مواصلاتی حتی در شرایط عادی هم زمان‌بر است و چیزی نیست که ظرف یک یا دو سال به نتیجه برسد، از این رو چشم‌انداز ما برای پروژه چابهار افقی حدودا ۵۰ ساله را در بر می‌گیرد، وقتی از چنین منظر بلندمدتی به این پروژه نگاه می‌کنید، مشکلات کنونی هرچند واقعی هستند، اما ماهیتی کوتاه مدت دارند. معتقدیم این مشکلات در نهایت برطرف خواهند شد و ما برای آنها راه‌حل‌هایی خواهیم یافت و در بلند مدت همچنان به همکاری مشترک در این پروژه ادامه خواهیم داد، چون نگاه ما به چابهار به عنوان بندری است که از نظر موقعیت جغرافیایی برای دسترسی هند به برخی مناطق جهان که در حال حاضر هیچ مسیر دسترسی مستقیمی به آن‌ها نداریم، جایگاه کاملا ایده‌آلی دارد.
این دیپلمات ارشد هند در تهران، خاطرنشان کرد: علاقه و تعهد ما نسبت به چابهار بلند مدت و محدود به شرایط کوتاه مدت نیست، به همین دلیل اگرچه نسبت به تحولات کنونی نگرانی‌های داریم اما آنها را مانعی دائمی برای همکاری‌های خود در چابهار نمی‌دانیم، زیرا امیدواریم با گذشت زمان این مشکلات حل و فصل شوند و بتوانیم اجرای این پروژه مهم را همچنان به پیش ببریم.
وی در ادامه این گفت‌وگو در ارتباط با این‌که عبور و مرور کشتی‌های هندی از تنگه هرمز که تا قبل از محاصره دریایی آمریکا در دریای عمان، با اطلاع ایران انجام می‌شد و اکنون با محدودیت مواجه شده است؟ اظهار کرد: در مورد عبور کشتی‌ها صادقانه باید بگویم که ما از طریق کانال‌های مختلف به طور مستمر با دولت ایران در تماس و گفت‌وگو بودیم تا تلاش کنیم امنیت کشتی‌هایی که عازم هند هستند یا می‌دانیم خدمه هندی دارند، تضمین شود زیرا همان‌طور که گفتم این موضوع برای ما اهمیت فراوانی دارد. در ماه‌های اخیر، محدودیت‌های شدید بر تردد کشتی‌های تجاری در این آبراه حیاتی، تأثیر بسیار جدی بر اقتصاد هند گذاشته است. ما انتظار داریم همه طرف‌ها به اصل آزادی کشتیرانی در این بخش مهم از اقیانوس هند احترام بگذارند و در قبال کشتیرانی تجاری، با خویشتنداری رفتار کنند.
شرست درباره این‌که چه تعداد کشتی هندی از مسیر تنگه هرمز از زمان شروع جنگ عبور کردند؟ ابراز کرد: این آمار به‌صورت روزانه تغییر می‌کند. در عین حال ما به‌طور مستمر با مقامات ذی‌ربط ایران در تماس بوده و هستیم تا اطمینان حاصل شود که کشتی‌های هندی می‌توانند به شکلی ایمن و قابل پیش‌بینی از تنگه هرمز عبور کنند.

در حال بررسی امکان خرید نفت از ایران نیز هستیم
سفیر هند در تهران همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که آیا کشورش برنامه‌ای برای خرید نفت از ایران با توجه به شرایط منطقه‌ای فعلی دارد؟ اظهار کرد: هند کشور بزرگی است و منابع انرژی قابل توجهی در اختیار ندارد، از این رو به منابع خارجی وابسته است. ما همواره در حال بررسی این موضوع هستیم که بهترین منبع برای واردات انرژی کدام است تا بتوانیم انرژی را با قیمتی مناسب در اختیار جمعیت بسیار بزرگ کشورمان قرار دهیم، این ارزیابی و بررسی به طور مستمر ادامه دارد.
وی با اشاره به این‌که هند در حال متنوع‌سازی منابع تامین انرژی خود است، گفت: البته ناگزیریم ملاحظات ژئوپلیتیکی دیگری را برای تامین انرژی مورد نیاز در نظر بگیریم، با این حال گفت‌وگو با ایران درباره احتمال خرید نفت در آینده و سایر موضوعات ادامه خواهد داشت؛ اینکه در عمل چه میزان نفت خریداری شود، همواره به شرایط حاکم در آن زمان و اینکه کدام منبع برای هند از نظر اقتصادی و راهبردی مناسب تر باشد، بستگی دارد.
این دیپلمات هندی در ادامه این‌ گفت‌وگو درباره واردات نفت از سوی هند از طریق روسیه اظهار کرد: رهبران هند بارها تصریح کرده‌اند که ما مسئولیت داریم دسترسی جمعیت گسترده کشورمان به انرژی با قیمت مناسب را تضمین کنیم. از این‌ رو، با در نظر گرفتن ملاحظات ژئوپلیتیکی، انرژی مورد نیاز خود را از هر منبعی که از نظر اقتصادی برای ما مقرون‌ به‌صرفه‌تر باشد، تأمین خواهیم کرد.
وی افزود: هند خرید نفت از روسیه را به دلیل محدودیت‌هایی که بر تأمین‌کنندگان سنتی‌تر آن تحمیل شده بود، افزایش داد. به همین ترتیب، ما در حال بررسی امکان خرید نفت از ایران نیز هستیم.
سفیر هند در تهران در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که برخی تحلیل‌گران بر این نظرند که هند در موضوع حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران طرف آمریکا را دارد، این موضع چقدر درست است؟ اظهار کرد: هند بارها اعلام کرده که تنها راه حل‌وفصل این اختلاف، در پیش گرفتن مسیر دیپلماسی صادقانه و گفت‌وگو است. ما نگرانی خود را نسبت به هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های غیرنظامی و کشتی‌های تجاری از سوی هر یک از طرف‌ها ابراز کرده‌ایم و از جان باختن غیرنظامیان در همه طرف‌ها ابراز تأسف کرده‌ایم.

ادعای حمایت هند از اقدام نظامی در منطقه 
درست نیست
وی تاکید کرد که ما از روند جاری مذاکرات دیپلماتیک استقبال کرده و برای موفقیت هرچه سریع‌تر آن آرزوی موفقیت داریم. بنابراین، این ادعا که هند در مقطعی از هرگونه اقدام نظامی در این منطقه حمایت کرده است، آشکارا نادرست است.
شرست درباره این‌که آیا هند تمایلی به میانجی‌گری میان ایران و آمریکا برای حل مشکلات فعلی دارد؟ گفت: سیاست هند این نیست که خود را به ‌صورت تحمیلی در اختلافات میان سایر کشورها دخالت دهد. با این حال، واقعیت آن است که هند تقریبا با همه طرف‌های درگیر در تنش‌های کنونی روابط خوبی دارد و رهبران ما بارها آمادگی خود را برای کمک به کاهش تنش‌ها، به هر شکلی که مفید باشد، اعلام کرده‌اند.

هند با تروریسم فرامرزیِ مدارا نخواهد کرد
وی در ادامه این گفت‌وگو درباره تنش‌های مرزی یک سال اخیر میان دهلی‌نو و اسلام‌آباد و این‌که آیا با توجه به حساسیت‌های ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران احتمال حملات مجدد میان پاکستان و هند وجود دارد؟ گفت: هند رویکردی روشن در قبال پاکستان دارد که بر عدم مدارا با تروریسم فرامرزیِ منشأ گرفته از پاکستان استوار است. بنا بر این، تا زمانی که پاکستان به حمایت از زیرساخت‌های تروریستی فعال از خاک خود پایان ندهد، پیشرفت در سایر ابعاد روابط دوجانبه امکان‌پذیر نخواهد بود.
شرست همچنین گفت که هند حق خود را برای پاسخ به هرگونه اقدام تروریستی علیه کشورش که از آن سوی مرز تحریک یا هدایت شده باشد، محفوظ می‌داند.

با خاطره‌ بسیار خوش از ایران یاد خواهم کرد
این دیپلمات هندی که روزهای آخر ماموریت خود در تهران را سپری می‌کند، درباره تجربه فعالیت دیپلماتیک و فرهنگی در ایران گفت: در این مدت که در ایران بودم، بدیهی است به ویژه طی دو سال گذشته به دلیل مشکلات سیاسی، مسائل امنیتی و سایر تحولات، دوران دشواری را سپری کردیم اما با وجود همه این مشکلات مهمان‌نوازی، صمیمیت و خون گرمی مردم ایران چیزی است که همواره با خاطره بسیار خوش از آن یاد خواهم کرد.
شرست افزود: همیشه احساس کردم که مردم ایران از با فرهنگ‌ترین، باهوش‌ترین، مهمان نوازترین و روشنفکرترین مردم جهان هستند و پس از حضور در ایران این باور در ذهن من مستحکم‌تر شد.
وی گفت: من احترام عمیقی برای فرهنگ، تمدن و زبان فارسی قائل هستم. در هند فرهنگ ایرانی طی قرن‌های متمادی تاثیر بسیار عمیقی بر جامعه ما گذاشته است، از این رو ما همواره ایران را سرزمین آمیخته با زیبایی، ظرافت، فرهیختگی و همچنین کشوری با دستاوردهای برجسته ادبی می‌دانیم و این تصویر مثبت در دوران ماموریتم بیش از پیش تقویت شد.