از «تنگه محوری» تا «انرژی محوری»
صابر میرزایی- گزارشها حاکی از آن است که کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس در نظر دارند با احداث خطوط لوله زمینی مسیر جایگزین برای صادرات نفت ایجاد کنند تا وابستگی صادراتی خود به تنگه هرمز را به حداقل برسانند. در صورت تحقق این طرحها، تهدید صِرف به انسداد تنگه، کارایی بازدارندگی پیشین خود را از دست خواهد داد؛ در حالی که تهدید به بستن تنگه در گذشته متناسب با دامنه محدود تسلیحات متعارف موضوعیت داشت.
امروز اما معادلات قدرت به نفع ایران تغییر کرده است. جمهوری اسلامی با اتکا به توانمندی موشکی و پهپادی پیشرفته، دیگر در جغرافیای تنگه محصور نیست. شعاع عملیاتی نیروهای مسلح ایران اکنون صدها کیلومتر فراتر از سواحل گسترش یافته و توان اصابت اهداف در عمق اقیانوس هند را فراهم آورده است.
بر این اساس، سیاست اعلامی ایران نباید صرفاً «ممانعت از تردد کشتیها در تنگه» باشد؛ بلکه ایران باید راهبرد «ممانعت از صدور نفت از کل منطقه» را هدفگذاری کند. ضمن اینکه نیازی به تمرکز صرف بر اهداف متحرک (ناوگان تجاری) نیست، بلکه مراکز ثقل لجستیکی دشمن شامل ایستگاههای پمپاژ، خطوط لوله اصلی و تأسیسات فرآوری نفت در سراسر منطقه نیز باید در سبد تهدیدات متنوع ایران قرار گیرند.
بر اساس منطق نوین بازدارندگی، قاعده بازی اینگونه بازنویسی میشود: اگر ایران قادر به صادرات نفت خود نباشد، هیچ کشور منطقهای نباید بتواند از این محرومیت بهرهبرداری کند. این قاعده دیگر یک تهدید صرفاً دریایی نیست، بلکه چتری امنیتی بر کل زیرساختهای حیاتی انرژی منطقه (از سکوها و میادین گرفته تا خطوط انتقال) محسوب میشود. تداوم امنیت انرژی منطقه مشروط به برخورداری ایران از حقوق کامل صادراتی و اقتصادیاش است. از منظر دیپلماتیک، دوران محافظهکاری و تعارفات پایان یافته است. تهران باید با یک دیپلماسی تهاجمی، «دریافت غرامت و خسارت جنگی» را در رأس مطالبات خود قرار دهد. هر بازیگر همسایگی که بستر خاکی، هوایی یا اطلاعاتی خود را در اختیار نیروهای متخاصم علیه منافع اقتصادی ایران قرار داده است، باید به عنوان شریک در تجاوز، مسئولیت مالی آن را پذیرفته و تاوان آن را بپردازد. در نهایت، موضع بازدارندگی ایران نیازمند یک جهش مفهومی از «انسداد تنگه» به «توقف کامل صادرات انرژی منطقه در صورت تداوم تجاوز ، محاصره دریایی و تحریم های تجاری» است. این تغییر پارادایم، معادله امنیت منطقه را به طور بنیادین به نفع ایران تغییر خواهد داد.
امروز اما معادلات قدرت به نفع ایران تغییر کرده است. جمهوری اسلامی با اتکا به توانمندی موشکی و پهپادی پیشرفته، دیگر در جغرافیای تنگه محصور نیست. شعاع عملیاتی نیروهای مسلح ایران اکنون صدها کیلومتر فراتر از سواحل گسترش یافته و توان اصابت اهداف در عمق اقیانوس هند را فراهم آورده است.
بر این اساس، سیاست اعلامی ایران نباید صرفاً «ممانعت از تردد کشتیها در تنگه» باشد؛ بلکه ایران باید راهبرد «ممانعت از صدور نفت از کل منطقه» را هدفگذاری کند. ضمن اینکه نیازی به تمرکز صرف بر اهداف متحرک (ناوگان تجاری) نیست، بلکه مراکز ثقل لجستیکی دشمن شامل ایستگاههای پمپاژ، خطوط لوله اصلی و تأسیسات فرآوری نفت در سراسر منطقه نیز باید در سبد تهدیدات متنوع ایران قرار گیرند.
بر اساس منطق نوین بازدارندگی، قاعده بازی اینگونه بازنویسی میشود: اگر ایران قادر به صادرات نفت خود نباشد، هیچ کشور منطقهای نباید بتواند از این محرومیت بهرهبرداری کند. این قاعده دیگر یک تهدید صرفاً دریایی نیست، بلکه چتری امنیتی بر کل زیرساختهای حیاتی انرژی منطقه (از سکوها و میادین گرفته تا خطوط انتقال) محسوب میشود. تداوم امنیت انرژی منطقه مشروط به برخورداری ایران از حقوق کامل صادراتی و اقتصادیاش است. از منظر دیپلماتیک، دوران محافظهکاری و تعارفات پایان یافته است. تهران باید با یک دیپلماسی تهاجمی، «دریافت غرامت و خسارت جنگی» را در رأس مطالبات خود قرار دهد. هر بازیگر همسایگی که بستر خاکی، هوایی یا اطلاعاتی خود را در اختیار نیروهای متخاصم علیه منافع اقتصادی ایران قرار داده است، باید به عنوان شریک در تجاوز، مسئولیت مالی آن را پذیرفته و تاوان آن را بپردازد. در نهایت، موضع بازدارندگی ایران نیازمند یک جهش مفهومی از «انسداد تنگه» به «توقف کامل صادرات انرژی منطقه در صورت تداوم تجاوز ، محاصره دریایی و تحریم های تجاری» است. این تغییر پارادایم، معادله امنیت منطقه را به طور بنیادین به نفع ایران تغییر خواهد داد.
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
«صیادان قشم» ۱۵ شهید، ۷۰ لنج نابودشده و خسارت پنجهمتی
-
«بندرچابهار» آزمون اراده هند برای ماندن در ایران
-
بازطراحی خدمات زیربنایی در هابهای پتروشیمی
-
افت 59 پلهای جایگاه لجستیکی ایران ضعف بهرهبرداری از ظرفیتها
-
از «تنگه محوری» تا «انرژی محوری»
-
نخستین شناور سنتی گردشگری در آب های بوشهر به زودی آغاز به کار می کند
اخبار روز
-
مشارکت گروه برق و انرژی صبا و توانیر در توسعه زیستبوم صنعت برق هوشمند
-
همکاری روابط عمومی آب و نیرو و ساتبا در مسیر تبیین دستاوردهای انرژیهای تجدیدپذیر
-
تقدیر دکتر بنائیان از کارکنان بانک به دلیل رشد پرشتاب شاخصهای عملکردی پستبانک ایران؛ از همگرایی سرمایه انسانی تا افق ۳۵۰ همت
-
۸۲ هزار متقاضی، بیش از ۳ همت تسهیلات؛ کارنامه هفتماهه نخست ۱۴۰۵ بانک کارگشایی
-
دریافت وام ۵ میلیاردی با دستگاه پوز بانک صادرات ایران
-
ثبت نام در «طرح فروش محصول «شرکت بهمن موتور» با حساب وکالتی بانک پاسارگاد
-
ثبت نام خودروی وارداتی در بانک ایران زمین آغاز شد
-
تحقق برنامه بانک سرمایه برای پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری
-
بانک سپه در هفت ماه ابتدای سال جاری بیش از ۱۳۶ هزار میلیارد ریال تسهیلات ازدواج و فرزندآوری پرداخت کرد
-
از شرایط اقتصادی کنونی به سلامت عبور خواهیم کرد
-
بانک ملت محصولات فناورانه و دیجیتال را به صورت مستمر به بازار عرضه می کند
-
جشن دیوالی هند، پیوندهای تمدنی را به بهرهمندی متقابل و رشد مشترک فرامیخواند
-
ضرورت تغییر مسیر حمل و نقل ترکیبی ایران از جاده محوری به ریلپایه
-
نخستین واحد نیروگاه کنارک گازسوز شد
-
برگزاری بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی صنعت برق ایران با حضور ۴۲۰ شرکت داخلی و خارجی
-
مراسم تکریم و معارفه مدیر هسته گزینش شرکت برق حرارتی برگزار شد
-
در سال جاری ۱۵ درصد از بار پایه برق شهر تهران از بورس انرژی خریداری شد
-
دامنه نوسان صندوقهای اهرمی از امروز به ۶ درصد افزایش یافت
-
به همت بانک مسکن، پروژه نهضت ملی ۷۲۰ واحدی ارتش در بیرجند به ثمر نشست
-
توسعه تعاملات مدیریت شهری و بانک مسکن



