ایران رود، هم برای دریای خزر و هم برای کویر مرکزی یک فاجعه است
با انتقال آب دریای خزر همه زیستبومها حتی بیابان هم نابود خواهد شد و نابودی اکوسیستم دریای خزر و هجوم ریزگردهای نمکی برای مردم شمال ایران، نابودی جنگلها در مسیر البرز و گسست اکولوژیک در طبیعت،از جمله فجایع طبیعی قابل پیش بینی است. از سالیان قبل بحران آب و تشدید آن در برخی از مناطق ایران، فکر انتقال آب را در ذهن مسئولان این کشور ایجاد کرد تا بتوان از این طریق مشکل را برطرف کرد. اجرای طرح انتقال آب خزر به استانهای مرکزی ایران طی یک ماه اخیر دوباره با اعلام حسن روحانی رئیسجمهوری ایران سر زبانها افتاده است.
ایجاد کانال آبی (ایران رود)که شمال و جنوب ایران را به هم متصل کند رؤیایی دیرینه است، اولین طرح توسط مهندس هومان فرزاد در سال ۱۳۴۵نوشتهشده که وی این طرح را به سازمان پژوهشهای علمی کشور ارائه داد. بر اساس این طرح باید بین دریای خزر و خلیجفارس دریاچههایی ایجاد شود تا این دو دریا به هم متصل شوند، سالها بعد و در دوران پس از انقلاب نیز طرح دیگری هم توسط مسعود قمی به نخستوزیر وقت ارائه شد و ساخت این کانال در دوران ریاست جمهوری اقای رفسنجانی نیز بررسی شد. این طرح جزو آن طرحهای پرسروصدایی بود که در زمان ریاست جمهوری احمدینژاد نیز مطرح شد و در آن زمان نیز با انتقادات بسیاری روبهرو بود.به گزارش مهرسرانجام کلنگ این پروژه توسط محمود احمدینژاد زده و بعد از مدتی متوقف شد ولی متأسفانه مجدد وزارت نیرو قصد دارد این طرح را اجرا کند و حتی در این خصوص نیز ارزیابی زیستمحیطی را انجام دادهاند و طرح آن به سازمان محیط زیست نیز ارائهشده ولی جوابیهای از سوی محیطزیست در این خصوص صادر نشده است.یکی از مهمترین نگرانیهایی که درزمینه اجرای این طرح ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده عواقب و نتایجی است که اجرای این طرح برای محیطزیست منطقه چه در مبدأ، چه در مسیر و چه در مقصد در پی خواهد داشت. این طرح علاوه بر اینکه ازنظر اقتصادی دارای بار مالی بسیار بالایی است، رؤیایی است که دولتهای قبل و بعد از انقلاب درگیر آن بودهاند.به گزارش مهر این بار تصمیم گیران کلان ایران قصد دارند با انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی، فاجعه زیستمحیطی دیگری را برای این کشور رقم بزنند. این پروژه بهاصطلاح کلان را پیش از این برخی کشورها مانند عربستان، لیبی و اتحاد جماهیر شوروی سابق تجربه کرده و نتیجه اسفبار آن را دیدهاند.به اعتقاد کارشناسان و صاحبنظران، بیشک مطرح کردن چنین پروژههایی نشان از عدم اطلاع و درک اکولوژیک نسبت به پهنههای طبیعی هم چون بیابان، مرتع، جنگل و دریا دارد.
به اعتقاد کارشناسان، یقیناً با انتقال آب دریای خزر همه زیستبومها حتی بیابان را هم نابود خواهیم کرد، نابودی اکوسیستم دریای خزر و هجوم ریزگردهای نمکی برای مردم شمال کشور، نابودی جنگلها در مسیر البرز و گسست اکولوژیک در طبیعت، فجایعی است از این تفکر بهاصطلاح توسعه مدارانه که کوچکترین توجهی نسبت به توان تابآوری طبیعت و پایداری سرزمین ندارد.پرفسور عطاءالله قبادیان عضو هیئتعلمی دانشگاه وین اتریش در رابطه با اثرات زیستمحیطی انتقال آب دریای مازندران به سمنان به خبرگزاری مهر میگوید: دریای مازندران با اطلاعاتی که من از سال ۱۳۷۰ دارم، حدود هشتتا ۱۰ میلیارد مترمکعب با کمبود آب مواجه است، یعنی دارای بیلان منفی است و برداشت آب از این دریاچه، در حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب، در صورتی امکانپذیر است که جایگزینی صورت گیرد. جایگزینی بدینصورت است که باید سرشاخههای برداشتهشده پس داده شود و همچنین در مازندران یک سری کارهای ساماندهی، همچون تقویت سرشاخهها و بازسازی حوزههای آبخیز انجام شود.
وی افزود: سمنان در حال تبدیلشدن به یک مرکز جمعیتی بوده و این امر اجتنابناپذیر است و در حال حاضر، سمنان سرشاخه آب مازندران را میبرد و تاکنون آب چند چشمه را انتقال داده است.
وی بابیان اینکه غلظت آب دریای مازندران پایینتر از دریاهای معمولی است، افزود: آبی که از دریای مازندران برداشت میشود، نباید در ساحل تصفیه و نمک در مازندران ریخته شود. بلکه باید آب مستقیماً به مرکز ایران رود و در آنجا باانرژی خورشیدی تصفیه شود، بنابراین اساس طرح تصفیه آب در مازندران اشتباه است زیرا ما حق نداریم در مازندران آبشیرینکن بگذاریم. این امر یک فاجعه است.پرفسور قبادیان همچنین افزود: در منطقه ساحلی مازندران ما باید نوار عریض جنگلی ایجاد کنیم که تا گرگان را بپوشاند. چراکه اگر ذرهای اختلال در آب دریای این منطقه صورت گیرد، کویر از سمت گرگان پیشروی میکند، در صحرای ترکمنستان تالابهای جذب نمکداریم که سالیانه دهها میلیون تن نمک از دریا جذب و در آن منطقه انباشته میشود و کویر و شورهزاری در منطقه شرق داریم. و اگر اختلالی در اینجا رخ دهد آن منطقه شورهزاری امکان پیشروی مییابد. ازاینرو، کار کارشناسی بسیار دقیقی برای ساماندهی این امر نیاز است.
وی در ادامه گفت: همچنین باید آبخیزها نیز تقویت شود، تمام ارتفاعاتی که رودخانههای ما از آنجا به دامنههای البرز سرازیر میشود و در دریای مازندران میریزد، مسیر بسیار کوتاهی دارند، این ارتفاعات باید بازسازی و رودخانهها تقویت شود، با اجرای طرح انتقال، ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب از دریای مازندران برداشت میشود و این طرح اساساً مشکل دارد.
پرفسور قبادیان در ادامه گفت: ما با بحران روبرو هستیم. رودخانههای کوچک در حال بلعیده شدن هستند و باید بازنگری در انتقال آب صورت گیرد. اما علیمحمد شاعری قائممقام معاون رئیسجمهور و معاون محیطزیست کشور در دولت گذشته نیز در گفتگو با خبرگزاری مهر میگوید: مخالف طرح انتقال آب خزر به فلات مرکزی و سمنان هستم چراکه این انتقال آب به صلاح نیست و در سمنان نیز با مشکل روبرو خواهیم شد.وی اظهار داشت: اساساً دریای خزر دریاچه و دارای اکوسیستم بسته است و ازلحاظ زیستمحیطی بسیار شکننده است که کوچکترین دستکاری در اکوسیستم دریای خزر میتواند موجب بههمریختگی و اختلال در کل دریای خزر شود.وی یادآور شد: اصولاً در اکوسیستمهای آبی و پهنههای اینچنینی کارشناسان زیستمحیطی توصیه نمیکنند که برداشت آب انجام شود و یا اینکه شیرین سازی آب را داشته باشیم چراکه فرایند شیرین سازی اثر نامطلوب بر این اکوسیستم دریای خزر دارد و مهمترین آسیب آن، افزایش غلظت شوری آب، به هم زدن بستر زایش و اختلال در شرایط زیستی آبزیان دریایی، کاهش سطح آب و پسروی آب دریای خزر و در مقصد نیز با توجه به اینکه اگر انتقال آب و میزان شیرین سازی در حد لازم نباشد؛ موجب آسیب به اراضی کشاورزی و واحدهای صنعتی در سمنان میشود.شاعری ادامه داد: تخریب مسیر انتقال آب که از دل جنگلهای انبوه خزر میگذرد ولولههایی که برای انتقال آب در نظر گرفتهشده است نیز خود آسیبپذیری این بخش را افزایش میدهد و تخریب جنگل و منابع طبیعی را در پیش خواهد داشت و هزینه بسیار زیادی به همراه دارد و به همین دلیل این طرح اقتصادی نیست و آن را مطابق با استانداردهای زیستمحیطی نمیبینیم.به گفته وی، برداشت آب از دریای خزر با قوانین کنوانسیون بینالمللی مغایرت دارد و لذا کارشناسان محیطزیست انتقال بینحوزهای را توصیه نمیکنند.همچنین کمپین «نه به انتقال آب دریای خزر به سمنان» در فضای مجازی شکل گرفت که شماری از اعضای انجمنهای مردمنهاد محیطزیست، استادان دانشگاه، نمایندگان مجلس و فعالان رسانهای در آن عضویت دارند.به گفته کارشناسان محیطزیست حتی فکر کردن به این پروژه بسیار خطرناک است خواه آنکه بخواهد به مرحله اجرا درآید. به عقیده این کارشناسان اثرات اجرای پروژه انتقال آب خزر به سمنان، علیرغم اتلاف سرمایه ملی بهمراتب از سد گتوند وخیمتر و وحشتناک خواهد بود.به گفته آنان اجرای این طرح مستلزم دستاندازی و ویرانی غیرقابلبازگشت باارزشترین اکوسیستمهای آسیبپذیر و حساس کشور دربرگیرنده دریای خزر، جنگلهای هیرکانی، استپهای کوهپایهای، کوهستانی و آلپی البرز است.از دیگر اثرات مخرب زیستمحیطی اجرای طرح مذکور، نابودی زیستبومهایی است که نقش مهمی در پایداری سرزمین کهن و باستانی ایران دارند، لذا اجرای آن نهتنها برخلاف موازین تعهدات و کنوانسیونهای بینالمللی است، بلکه زیر پا گذاشتن اصل مترقی ۵۰ قانون اساسی است که دولتها را برای تداوم حیات اجتماعی نسل امروز و فردا از چنین فعالیتهای مخربی منع
کرده است.
ایجاد کانال آبی (ایران رود)که شمال و جنوب ایران را به هم متصل کند رؤیایی دیرینه است، اولین طرح توسط مهندس هومان فرزاد در سال ۱۳۴۵نوشتهشده که وی این طرح را به سازمان پژوهشهای علمی کشور ارائه داد. بر اساس این طرح باید بین دریای خزر و خلیجفارس دریاچههایی ایجاد شود تا این دو دریا به هم متصل شوند، سالها بعد و در دوران پس از انقلاب نیز طرح دیگری هم توسط مسعود قمی به نخستوزیر وقت ارائه شد و ساخت این کانال در دوران ریاست جمهوری اقای رفسنجانی نیز بررسی شد. این طرح جزو آن طرحهای پرسروصدایی بود که در زمان ریاست جمهوری احمدینژاد نیز مطرح شد و در آن زمان نیز با انتقادات بسیاری روبهرو بود.به گزارش مهرسرانجام کلنگ این پروژه توسط محمود احمدینژاد زده و بعد از مدتی متوقف شد ولی متأسفانه مجدد وزارت نیرو قصد دارد این طرح را اجرا کند و حتی در این خصوص نیز ارزیابی زیستمحیطی را انجام دادهاند و طرح آن به سازمان محیط زیست نیز ارائهشده ولی جوابیهای از سوی محیطزیست در این خصوص صادر نشده است.یکی از مهمترین نگرانیهایی که درزمینه اجرای این طرح ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده عواقب و نتایجی است که اجرای این طرح برای محیطزیست منطقه چه در مبدأ، چه در مسیر و چه در مقصد در پی خواهد داشت. این طرح علاوه بر اینکه ازنظر اقتصادی دارای بار مالی بسیار بالایی است، رؤیایی است که دولتهای قبل و بعد از انقلاب درگیر آن بودهاند.به گزارش مهر این بار تصمیم گیران کلان ایران قصد دارند با انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی، فاجعه زیستمحیطی دیگری را برای این کشور رقم بزنند. این پروژه بهاصطلاح کلان را پیش از این برخی کشورها مانند عربستان، لیبی و اتحاد جماهیر شوروی سابق تجربه کرده و نتیجه اسفبار آن را دیدهاند.به اعتقاد کارشناسان و صاحبنظران، بیشک مطرح کردن چنین پروژههایی نشان از عدم اطلاع و درک اکولوژیک نسبت به پهنههای طبیعی هم چون بیابان، مرتع، جنگل و دریا دارد.
به اعتقاد کارشناسان، یقیناً با انتقال آب دریای خزر همه زیستبومها حتی بیابان را هم نابود خواهیم کرد، نابودی اکوسیستم دریای خزر و هجوم ریزگردهای نمکی برای مردم شمال کشور، نابودی جنگلها در مسیر البرز و گسست اکولوژیک در طبیعت، فجایعی است از این تفکر بهاصطلاح توسعه مدارانه که کوچکترین توجهی نسبت به توان تابآوری طبیعت و پایداری سرزمین ندارد.پرفسور عطاءالله قبادیان عضو هیئتعلمی دانشگاه وین اتریش در رابطه با اثرات زیستمحیطی انتقال آب دریای مازندران به سمنان به خبرگزاری مهر میگوید: دریای مازندران با اطلاعاتی که من از سال ۱۳۷۰ دارم، حدود هشتتا ۱۰ میلیارد مترمکعب با کمبود آب مواجه است، یعنی دارای بیلان منفی است و برداشت آب از این دریاچه، در حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب، در صورتی امکانپذیر است که جایگزینی صورت گیرد. جایگزینی بدینصورت است که باید سرشاخههای برداشتهشده پس داده شود و همچنین در مازندران یک سری کارهای ساماندهی، همچون تقویت سرشاخهها و بازسازی حوزههای آبخیز انجام شود.
وی افزود: سمنان در حال تبدیلشدن به یک مرکز جمعیتی بوده و این امر اجتنابناپذیر است و در حال حاضر، سمنان سرشاخه آب مازندران را میبرد و تاکنون آب چند چشمه را انتقال داده است.
وی بابیان اینکه غلظت آب دریای مازندران پایینتر از دریاهای معمولی است، افزود: آبی که از دریای مازندران برداشت میشود، نباید در ساحل تصفیه و نمک در مازندران ریخته شود. بلکه باید آب مستقیماً به مرکز ایران رود و در آنجا باانرژی خورشیدی تصفیه شود، بنابراین اساس طرح تصفیه آب در مازندران اشتباه است زیرا ما حق نداریم در مازندران آبشیرینکن بگذاریم. این امر یک فاجعه است.پرفسور قبادیان همچنین افزود: در منطقه ساحلی مازندران ما باید نوار عریض جنگلی ایجاد کنیم که تا گرگان را بپوشاند. چراکه اگر ذرهای اختلال در آب دریای این منطقه صورت گیرد، کویر از سمت گرگان پیشروی میکند، در صحرای ترکمنستان تالابهای جذب نمکداریم که سالیانه دهها میلیون تن نمک از دریا جذب و در آن منطقه انباشته میشود و کویر و شورهزاری در منطقه شرق داریم. و اگر اختلالی در اینجا رخ دهد آن منطقه شورهزاری امکان پیشروی مییابد. ازاینرو، کار کارشناسی بسیار دقیقی برای ساماندهی این امر نیاز است.
وی در ادامه گفت: همچنین باید آبخیزها نیز تقویت شود، تمام ارتفاعاتی که رودخانههای ما از آنجا به دامنههای البرز سرازیر میشود و در دریای مازندران میریزد، مسیر بسیار کوتاهی دارند، این ارتفاعات باید بازسازی و رودخانهها تقویت شود، با اجرای طرح انتقال، ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب از دریای مازندران برداشت میشود و این طرح اساساً مشکل دارد.
پرفسور قبادیان در ادامه گفت: ما با بحران روبرو هستیم. رودخانههای کوچک در حال بلعیده شدن هستند و باید بازنگری در انتقال آب صورت گیرد. اما علیمحمد شاعری قائممقام معاون رئیسجمهور و معاون محیطزیست کشور در دولت گذشته نیز در گفتگو با خبرگزاری مهر میگوید: مخالف طرح انتقال آب خزر به فلات مرکزی و سمنان هستم چراکه این انتقال آب به صلاح نیست و در سمنان نیز با مشکل روبرو خواهیم شد.وی اظهار داشت: اساساً دریای خزر دریاچه و دارای اکوسیستم بسته است و ازلحاظ زیستمحیطی بسیار شکننده است که کوچکترین دستکاری در اکوسیستم دریای خزر میتواند موجب بههمریختگی و اختلال در کل دریای خزر شود.وی یادآور شد: اصولاً در اکوسیستمهای آبی و پهنههای اینچنینی کارشناسان زیستمحیطی توصیه نمیکنند که برداشت آب انجام شود و یا اینکه شیرین سازی آب را داشته باشیم چراکه فرایند شیرین سازی اثر نامطلوب بر این اکوسیستم دریای خزر دارد و مهمترین آسیب آن، افزایش غلظت شوری آب، به هم زدن بستر زایش و اختلال در شرایط زیستی آبزیان دریایی، کاهش سطح آب و پسروی آب دریای خزر و در مقصد نیز با توجه به اینکه اگر انتقال آب و میزان شیرین سازی در حد لازم نباشد؛ موجب آسیب به اراضی کشاورزی و واحدهای صنعتی در سمنان میشود.شاعری ادامه داد: تخریب مسیر انتقال آب که از دل جنگلهای انبوه خزر میگذرد ولولههایی که برای انتقال آب در نظر گرفتهشده است نیز خود آسیبپذیری این بخش را افزایش میدهد و تخریب جنگل و منابع طبیعی را در پیش خواهد داشت و هزینه بسیار زیادی به همراه دارد و به همین دلیل این طرح اقتصادی نیست و آن را مطابق با استانداردهای زیستمحیطی نمیبینیم.به گفته وی، برداشت آب از دریای خزر با قوانین کنوانسیون بینالمللی مغایرت دارد و لذا کارشناسان محیطزیست انتقال بینحوزهای را توصیه نمیکنند.همچنین کمپین «نه به انتقال آب دریای خزر به سمنان» در فضای مجازی شکل گرفت که شماری از اعضای انجمنهای مردمنهاد محیطزیست، استادان دانشگاه، نمایندگان مجلس و فعالان رسانهای در آن عضویت دارند.به گفته کارشناسان محیطزیست حتی فکر کردن به این پروژه بسیار خطرناک است خواه آنکه بخواهد به مرحله اجرا درآید. به عقیده این کارشناسان اثرات اجرای پروژه انتقال آب خزر به سمنان، علیرغم اتلاف سرمایه ملی بهمراتب از سد گتوند وخیمتر و وحشتناک خواهد بود.به گفته آنان اجرای این طرح مستلزم دستاندازی و ویرانی غیرقابلبازگشت باارزشترین اکوسیستمهای آسیبپذیر و حساس کشور دربرگیرنده دریای خزر، جنگلهای هیرکانی، استپهای کوهپایهای، کوهستانی و آلپی البرز است.از دیگر اثرات مخرب زیستمحیطی اجرای طرح مذکور، نابودی زیستبومهایی است که نقش مهمی در پایداری سرزمین کهن و باستانی ایران دارند، لذا اجرای آن نهتنها برخلاف موازین تعهدات و کنوانسیونهای بینالمللی است، بلکه زیر پا گذاشتن اصل مترقی ۵۰ قانون اساسی است که دولتها را برای تداوم حیات اجتماعی نسل امروز و فردا از چنین فعالیتهای مخربی منع
کرده است.
![ایران رود، هم برای دریای خزر و هم برای کویر مرکزی یک فاجعه است](/content/newspaper/Version1392/0/Page4/newspaperimgl_1392_4.jpg?width=1500&crop=53,156,305,1872)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
سالم سازی دریا، نیازمند اعتبار دو میلیارد تومانی برای هر طرح
-
ضرورت ساماندهی اصولی سواحل دریایی
-
صدای دریا را بشنوید
-
ارزآوری ۱۶۷ میلیون دلاری صادرات میگو
-
باز شدن اولین بندر دریایی روسیه به روی کانتینرهای یخچالی ایران
-
ظرفیت اشتغالزایی در صنایع دریایی استان بوشهر افزایش مییابد
-
ایران رود، هم برای دریای خزر و هم برای کویر مرکزی یک فاجعه است
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد