به گزارش اقتصادسرآمد، میزان شوری در دریای عمان به ‌طور میانگین در لایه‌های سطحی نوسان دارد، رقمی که از شوری میانگین اقیانوس‌های آزاد که حدود ۳۵ است اندکی بالاتر است اما در مقایسه با آب‌های فوق‌العاده شور خلیج فارس که گاه به بیش از ۴۰ می‌رسد، تعدیل ‌شده‌تر است. عامل اصلی این شوری بالا در مقیاس منطقه‌ای، اقلیم گرم و تابش شدید آفتاب است که نرخ تبخیر را به مراتب بیشتر از بارش اندک سالانه و حجم آب شیرین ورودی از رودخانه‌ها می‌کند؛ به‌ویژه آنکه دریای عمان بر خلاف دریاهای شمالی، هیچ رودخانه پرآب دائمی برای تزریق حجم چشمگیر آب شیرین در اختیار ندارد.
یکی از پدیده‌های هیدرودینامیکی برجسته در این دریا، لایه‌بندی شوری ناشی از ورود جریان‌های عمیق از تنگه هرمز است. آب بسیار شور، گرم و چگال خلیج فارس پس از عبور از بستر تنگه هرمز، به دلیل وزن مخصوص بالاتر به عمق فرومی‌رود و جریانی در ژرفای حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ متری دریای عمان تشکیل می‌دهد که به آن توده آب خلیج فارس می‌گویند. این توده آب دارای شوری فراتر از ۳۸ است و در عمق مشخصی میان لایه‌های سطحی و آب‌های سردتر اقیانوسی جا خوش می‌کند و به سمت جنوب شرق و اقیانوس هند حرکت می‌کند.
در کنار پدیده تبخیر و جریان‌های عمقی، نفوذ آب‌های سطحی اقیانوس هند و رژیم بادهای موسمی یا مونسون نیز نقش مستقیمی در تغییرات فصلی شوری دارند. در فصولی که بادهای مونسون غالب هستند، پدیده‌هایی نظیر فراچاهش و گردش‌های گردابی، توده‌های متفاوتی از آب را در راستای عمودی جابه‌جا می‌کنند و به صورت موضعی میزان شوری و دما را در سواحل مکران و عمان دستخوش نوسان می‌سازند. این توازن پیچیده میان تبخیر شدید، جریان خروجی شور از خلیج فارس و رقیق‌سازی مداوم توسط آب‌های ورودی اقیانوس هند، دریای عمان را به آزمایشگاهی طبیعی برای بررسی تعاملات فیزیکی آب و شوری در مقیاس اقیانوس‌شناسی تبدیل کرده است.
پیامد مستقیم این رژیم شوری و لایه‌بندی چگالی، بر ساختار زیست‌محیطی و بوم‌سازگان دریای عمان نمایان می‌شود. بر خلاف خلیج فارس که پهنه‌ای کم‌عمق با میانگین ژرفای کمتر از چهل متر است، دریای عمان شیب تندی به سمت اعماق دارد و در بخش‌های مرکزی و شرقی به ژرفای بیش از سه هزار متر نیز می‌رسد. این افت ناگهانی عمق در کنار حضور توده آب شور خلیج فارس در لایه‌های میانی، پدیده‌ای به نام منطقه کم‌اکسیژن یا لایه حداقل اکسیژن را در عمق‌های میانی تشدید می‌کند؛ چرا که تفاوت چگالی ناشی از شوری و دما، مانع از اختلاط عمودی کامل و رسیدن اکسیژن سطح به لایه‌های ژرف‌تر می‌شود و یکی از وسیع‌ترین زون‌های فاقد اکسیژن جهان را در این آب‌ها رقم می‌زند.
از منظر زیست‌شناسی دریا، نوسانات شوری و مواد مغذی متأثر از مونسون تابستانه و زمستانه، الگوی پراکنش آبزیان تجاری و بومی این حوزه را دیکته می‌کند. ماهیان پلاژیک مانند تن‌ماهیان، شبه‌تن‌ها و ساردین‌ها ترجیح می‌دهند در لایه‌هایی با شوری ملایم‌تر و غنی از پلانکتون حرکت کنند که حاصل اختلاط آب‌های سطحی اقیانوسی با سواحل مکران است. از سوی دیگر، ورود پساب‌های فوق‌شور تأسیسات آب‌شیرین‌کن در سواحل جنوبی خلیج فارس و امتداد آن تا خروجی تنگه هرمز، طی دهه‌های اخیر نگرانی‌هایی درباره افزایش تدریجی بار نمک در کرانه‌ها و خلیج‌های کوچک‌تر مجاور دریای عمان ایجاد کرده است که می‌تواند تاب‌آوری زیستگاه‌های ساحلی مانند جنگل‌های حرا و صخره‌های مرجانی را تحت فشار قرار دهد.
تأثیر این پویایی شوری بر صنایع وابسته نیز انکارناپذیر است. طرح‌های بزرگ نمک‌زدایی و انتقال آب دریای عمان به فلات مرکزی ایران، نیازمند شناسایی دقیق عمق و فاصله آبگیر از ساحل هستند تا با انتخاب لایه‌هایی با شوری پایدار و دمای بهینه‌تر، استهلاک غشاهای اسمز معکوس و هزینه‌های انرژی به حداقل برسد. شناخت دقیق پروفایل شوری همچنین در ناوبری زیرسطحی، عملکرد سامانه‌های سونار شناورها و پیش‌بینی جریان‌های دریایی کرانه‌ای اهمیتی راهبردی دارد، زیرا سرعت سیر صوت در آب مستقیماً تابع درجه حرارت، فشار و مقدار نمک‌های محلول است و هرگونه تغییر ناگهانی در این متغیرها، پایش‌های آکوستیک را به چالش می‌کشد.
دریای عمان تنها یک گذرگاه آبی نیست، بلکه سیستمی پویاست که شوری در آن قصه‌ای از تبخیر، جغرافیا و اقیانوس هند را روایت می‌کند.
تعادل ظریف شوری میان تبخیر شدید و نفوذ آب‌های اقیانوسی، بوم‌سازگانی منحصربه‌فرد از آبزیان را در اعماق این پهنه آبی پدید آورده است.
از پروژه‌های کلان صنعتی و انتقال آب گرفته تا پایش‌های زیست ‌محیطی سواحل مکران، شناخت دقیق این شاخص حیاتی پایه‌گذار تصمیم‌های آینده است. تغییرات ناچیز در این مقادیر می‌توانند چرخه‌های اکولوژیک ظریفی را که قرن‌ها برقرار بوده، تحت‌تأثیر قرار دهند و پایداری کرانه‌ها را به چالش بکشند. به همین دلیل، مدیریت هوشمندانه این منابع آبی نیازمند نگاهی جامع، علمی و مسئولانه به قلب تپنده جنوب شرق کشور است.