اقتصادسرآمد- سعید بهبد - کارگران بندری در ده‌ها کشور جهان روز جمعه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، در اقدامی هماهنگ با شعار «بنادر برای صلح؛ کارگران بنادر برای جنگ کار نمی‌کنند»، دست به اعتصاب، توقف کار و تجمع زدند. این حرکت با هدف اعتراض به جنگ‌افروزی، انتقال تسلیحات از مسیر بنادر و استفاده نظامی از زیرساخت‌های حمل‌ونقل دریایی برگزار شد و سازمان‌دهندگان آن از جمله در بیانیه رسمی اتحادیه USB ایتالیا، صراحتاً خواستار پایان جنگ‌های ایالات متحده و اسرائیل در غرب آسیا، از جمله جنگ علیه ایران شده‌اند؛ در حالی که مطالبات صنفی کارگران از جمله افزایش دستمزد، امنیت شغلی و بهبود شرایط کار نیز به موازات این اهداف پیگیری می‌شد.
به گزارش اقتصادسرآمد، بر اساس ارزیابی‌ها، پیش از برگزاری این رویداد مشارکت بیش از ۲۵ تشکل کارگری در ۱۱۳ بندر از ۲۲ کشور و منطقه در پنج قاره اعلام شده بود، اما بررسی‌های میدانی مارین‌نیوز حکایت از گستردگی فراتر از پیش‌بینی‌ها داشت؛ چنان‌که خبرگزاری ANSA ایتالیا در ۳۰ اکتبر، به نقل از خوزه نیووی، از رهبران کارگری بندر جنوا، شمار نهایی بنادر هماهنگ‌شده در این اعتصاب را ۱۱۸ بندر اعلام کرد.
 اعتصاب‌ها و توقف عملیات در بنادر اروپا
 آن‌گونه که در گزارش مارین نیوز آمده است؛ شکل و مدت اعتراض در همه بنادر یکسان نبود. در فرانسه، ایتالیا، یونان، ترکیه و هند اعتصاب‌های ۲۴ ساعته اعلام شده بود؛ در برخی بنادر مراکش و قبرس نیز توقف کار تا دو ساعت در برنامه قرار داشت. در تعدادی از نقاط، کارگران عملیات بارگیری و تخلیه را متوقف کردند و در برخی دیگر، تجمع و راهپیمایی اعتراضی برگزار شد. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که میزان اختلال عملیاتی، بسته به نوع بندر و پایانه، متفاوت بوده است. در فرانسه، اتحادیه کارگران بندری CGT فراخوان اعتصاب ۲۴ ساعته داده بود. بر اساس گزارش Port Technology Intenational در ۳۰ اکتبر، در بندر لوهاور عملیات بارگیری و تخلیه متوقف شد. با این حال، مدیریت بندر لوهاور و روئن اثر اعتصاب را محدود توصیف کرد و از لغو یک نوبت پهلوگیری کشتی کروز و تأخیر در ورود یا خروج هشت کشتی در لوهاور خبر داد. در بندر دانکرک، ترمینال کانتینری به‌طور مستقیم تحت تأثیر اعتصاب قرار نگرفت، اما نماینده CGT از توقف فعالیت در پایانه‌های مربوط به محموله‌های فله، مایعات و سوخت خبر داد. در نانت-سن‌نازر نیز مقام‌های بندری اعلام کردند که امکان انجام عملیات روی ۹ کشتی پهلوگرفته در اسکله وجود نداشته است. این گزارش نشان می‌دهد که میزان اثرگذاری اعتصاب حتی در بنادر یک کشور نیز با توجه به نوع ترمینال و محموله متفاوت بوده است. در یونان، بندر پیرائوس یکی از کانون‌های اصلی اعتراض بود. رویترز در گزارش ۳۰ اکتبر از مشارکت حدود سه هزار کارگر بندری و دریانورد در اعتصاب خبر داد و نوشت که عملیات بار و خدمات فری در این بندر مختل شد. اعتصاب اتحادیه‌های دریانوردان و مهندسان دریایی نیز موجب توقف بخش مهمی از تردد فری‌ها میان سرزمین اصلی و جزایر یونان شد. بر اساس گزارش Port Technology Intenational، شماری از حرکت‌های شرکت Blue Star Ferries از پیرائوس، از جمله مسیرهایی به جزایر سیکلاد و سارونیک، لغو شد. به این ترتیب، دامنه اعتراض در یونان از فعالیت‌های بندری فراتر رفت و خدمات حمل‌ونقل دریایی مسافری را نیز تحت تأثیر قرار داد. در ایتالیا، اعتراض‌ها در چند بندر مهم از جمله جنوا، لیورنو، تریسته، ماسا کارارا و راونا برگزار شد. خبرگزاری ANSA در گزارش ۳۰ اکتبر از مسدود شدن ورودی آلبرتاتزی در بندر جنوا و برگزاری راهپیمایی در محدوده بندر خبر داد. در ماسا کارارا و راونا نیز توقف عملیات بارگیری و تخلیه گزارش شد. در لیورنو، تجمعی با حضور حدود ۱۵ هزار نفر برگزار شد و فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمین‌های فلسطینی، نیز در آن حضور داشت. در تریسته هم بیش از چهار هزار و ۵۰۰ نفر در راهپیمایی اعتراضی شرکت کردند. اعتراض‌های ایتالیا علاوه بر مخالفت با جنگ و انتقال تسلیحات، با مطالباتی درباره هزینه‌های زندگی، دستمزدها و افزایش هزینه‌های نظامی همراه بود. در اسپانیا، اتحادیه Coordinadora توقف دو ساعته کار از ساعت ۱۳ تا ۱۵ را در بنادر دولتی دارای اهمیت عمومی اعلام کرده بود. این اتحادیه علاوه بر مخالفت با انتقال محموله‌های نظامی از پایانه‌های غیرنظامی، نسبت به راهبرد بنادر اتحادیه اروپا و گسترش استفاده دوگانه از تأسیسات بندری هشدار داده بود؛ موضوعی که به اعتقاد این تشکل می‌تواند امنیت کارکنان بنادر را تحت تأثیر قرار دهد.
 مشارکت اتحادیه‌ها در قاره‌های مختلف
دامنه این حرکت به بنادر اروپایی محدود نماند. در آمریکا، مشارکت اتحادیه ILWU Local ۱۰ در بنادر اوکلند و سان‌فرانسیسکو گزارش شد. در آلمان، شاخه هامبورگ اتحادیه Ver.di به حرکت پیوست و گزارش‌ها از همراهی تشکل‌های کارگری در سوئد و اسلوونی نیز حکایت داشت. اتحادیه‌های کارگری هند نیز در فراخوان مشارکت داشتند و در مراکش و قبرس توقف‌های محدود کار اعلام شده بود. به گزارش The Maritime Executive در ۳۰ اکتبر، تشکل‌های کارگری در فرانسه، ایتالیا، یونان و ترکیه اعتصاب‌هایی برگزار کردند و در برخی بنادر مراکش و قبرس نیز توقف کار صورت گرفت. این رسانه همچنین از مشارکت اتحادیه‌های کارگری در کالیفرنیا، هامبورگ، سوئد و اسلوونی خبر داد. گزارش الجزیره در ۳۰ اکتبر نیز به همراهی تشکل‌هایی از هند، سوئد، دانمارک، استرالیا، برزیل، مکزیک، اروگوئه و سواحل غربی آمریکا اشاره کرد.
برآوردها از تأثیر اعتصاب بر جابه‌جایی کانتینرها
در حالی که پیش‌بینی‌های اولیه از احتمال تأخیر در جابه‌جایی ۴۰ هزار کانتینر حکایت داشت، فعالان کارزار «No Harbour for Genocide» در پایان روز ۳۰ اکتبر اعلام کردند که این حرکت بر جابه‌جایی ۵۲ هزار کانتینر و محموله‌هایی به ارزش ۲.۸ میلیارد دلار اثر گذاشته است. نشریه تخصصی The Maritime Executive نیز در گزارشی با بررسی ظرفیت بنادر مشارکت‌کننده، برآورد کرد که این بنادر معادل ۱۳.۵ درصد از ظرفیت حمل‌ونقل کانتینری جهان و ۶۳ درصد از فعالیت کانتینری دریای مدیترانه را نمایندگی می‌کردند. این رسانه همچنین هزینه تأخیرهای عملیاتی ناشی از این اقدام را حدود ۵۷ میلیون دلار برآورد برگزارکنندگان اعلام کرد.
اقدامی در ادامه کارزارهای بین‌المللی کارگری
این اقدام در امتداد تلاش‌های فزاینده اتحادیه‌های کارگری برای هماهنگی بین‌المللی علیه انتقال تسلیحات و استفاده نظامی از بنادر رقم خورد. نشریه تخصصی The Maritime Executive در گزارش ۳۰ اکتبر خود با اشاره به پیشینه این تحرکات یادآوری کرد که در ۶ فوریه ۲۰۲۶ نیز حدود ۲۰ بندر در هفت کشور در یک روز اقدام هماهنگ شرکت کرده بودند؛ حرکتی که سازمان‌دهندگانش مدعی شدند که پنج کشتی مظنون به حمل محموله‌های نظامی را در جریان آن متوقف کرده‌اند. با این حال، حرکت ۳۰ اکتبر از نظر گستره جغرافیایی و شمار تشکل‌های مشارکت‌کننده ابعادی به مراتب وسیع‌تر به خود گرفت. در ارزیابی تاریخی این رویداد، خوزه نیووی از رهبران کارگری بندر جنوا در گفت‌وگو با خبرگزاری ANSA، این اعتصاب را «بزرگ‌ترین اقدام هماهنگ بین‌المللی کارگران دریایی در تاریخ» توصیف کرد. با این وجود، پایگاه تحلیلی Splash۲۴۷ در گزارش خود با نگاهی مقایسه‌ای یادآور شد که کارزار همبستگی تاریخی کارگران بندر لیورپول در ژانویه ۱۹۹۷ نیز پیش‌تر توانسته بود اقداماتی هم‌زمان را در ۱۰۵ بندر و شهر در ۲۷ کشور جهان سازمان‌دهی کند.
چشم‌انداز و پیامدهای حقوقی
با پایان روز ۳۰ اکتبر، کانون توجه این تحرکات به واکنش‌های حقوقی و دولتی معطوف شده است. در حالی که اتحادیه‌های کارگری بر تداوم پایش پایانه‌ها برای جلوگیری از ترانزیت تسلیحات تأکید دارند، به‌ویژه در ایتالیا به عنوان کانون اصلی این رویارویی، تنش میان اتحادیه USB و وزارت حمل‌ونقل وارد فاز حقوقی شده است؛ جایی که دولت با صدور دستور الزام به کار (precettazione) و غیرقانونی اعلام کردن اعتصاب، کارگران متمرد را به جریمه‌های ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ یورویی و اتحادیه‌ها را به جریمه‌های مالی سنگین تهدید کرده است. در واکنش، این تشکل کارگری با برپایی چادرهای حقوقی در رم، لغو این احکام را پیگیری می‌کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد پیامدهای عملیاتی، امنیتی و مقرراتی این روز اقدام مشترک، در روزهای آینده نیز در بنادر اروپایی تداوم خواهد داشت.