نویسنده: ناعمه دبیری نژاد
 حسین سلطانزاده(نویسنده مسئول) 
در خانه های بندر کنگ در عین داشتن احترام و حرمت مهمان، حریم اهالی خانه نیز حفظ می شود و آرامش درونی را برای اعضای خانواده و مهمان فراهم می‌کند. اتاق مجلسی در خانه بزرگتر از سایر اتاق ها در نظر گرفته می‌شد. دو نوع اتاق مهمان وجود داشت، اتاقی که مربوط به مهمانان غریبه است در سمت ورودی قرار گرفته و ورودی آن در خانه علی گلبتان با قسمت تجاری (بیرونی) بوده و تنها فضا در خانه است که پنجره‌هایی بزرگ رو به جبهه بیرونی بنا دارد. ارتباط اتاق مهمان با حیاط و فضای اندرونی خانه کاملاً جدا است. 
نکته دیگری که ریشه در اعتقاد مردم این ناحیه داشت، جهتگیری جبهه اصلی در به سمت قبله است، جز مواردی که شکل و مطابق اظهارات اهالی این منطقه این نوع جهت‌گیری به دلایل مختلف صورت می گرفت. تشخیص جهت قبله در خانه (خصوصاً برای مهمان) را دلیل این نوع جهت‌گیری بیان کردند همینطور قرارگیری قبله از سمتی که در اتاق رو در رو به روی نمازگزار هنگام خواندن نماز نباشد زیرا در دین اسلام حرام لی که موجب پرت شدن حواس در هنگام نماز شود خواندن نماز را باطل می کند که درب های اتاق و آینه از این موارد است از دیگر دلایل می‌توان به خروج از خانه هنگام شروع فعالیت روزمره با نام و یاد خدا در جهت قبله اشاره نمود که در این خانه مشهود است.
از ویژگی های خانه های سنتی این منطقه استفاده از اشکال و هندسه‌های ساده و منظم، تناسبات انسانی و مصالح بومی و طبیعی در ساخت آنها است. این موارد همگی بر این امر دلالت دارند که معماری بومی این منطقه همچون معماری بومی سایر نقاط ایران، درونگرا است. بدین معنی که فرم بیرونی ساده و بدون هرگونه تجمل و خودنمایی بوده و ساختار بیرونی پوششی برای فضای نفیس درون خانه محسوب می‌شود. 
در رابطه  با ارتباط بین فرم کالبدی خانه ها و بستری که در آن بنا شده اند سازندگان بیش از همه به مواردی از قبیل هماهنگی صالح، رنگ و فرم ها مورد استفاده با بافت زمینه و اقلیم منطقه توجه می‌کردند که عمده مصالح مورد استفاده عبارت از سنگ، چوب، خشت، کاهگل و آهک می باشند که با داشتن رنگ های روشن با جذب کم گرما، آسایش را فراهم می نماید. مثال به دلیل بومی بودن به راحتی قابل دسترسی بوده و چوب چندل که از آفریقا و هند آورده می‌شد در ساخت سقف خانه مورد استفاده قرار می گرفت.
بحث و نتیجه گیری 
طی مشاهدات حضوری و مصاحبه های انجام شده با اهالی روستا، به وجود و ابعادی اشاره شد که تاثیر مستقیمی روی الگوی فعالیت ها و شیوه زندگی مردم و در نتیجه شکل خانه های آنها داشته است. با بررسی پاسخ های اهالی، مشخص شد وجود و ابعاد مورد اشاره می توانند به عنوان مثال برای برخی مفاهیم ارزشی از قبیل امیدواری و تلاش، توکل و اطاعت، قناعت، تواضع، نظم، تعاون، حجاب و محرمیت، صله ارحام، تکریم مهمان و طهارت باشند. این موارد به نوعی ترجمان وجوه مذکور در قالب مفاهیم ارزشی منتج از نوع جهانبینی مردم این منطقه است که برای سطح بندی عوامل فرهنگی موثر بر شکل خانه منطبق بر مدل مد نظر در این نوشتار مورد استفاده قرار گرفت. 
به عنوان عامل تاثیر گذار بر شکل خانه هایشان مطرح کردند در قالب مفاهیم ارزشی برشمرده، میتوان سلسله مراتب تاثیر مقوله فرهنگ بر شکلگیری خانه را سطحبندی کرد همانگونه که ذکر شد، اساسیترین مولفه سنت، دین است و تا زمانی که تمدن حاصل از آن در قید حیات باشند، باقی خواهد ماند و اساسی ترین عواملی است که مبانی فکری معماران و هنرمندان ایرانی را تشکیل می دهد. این اصل با ورود اسلام به شکل بارزتری در هنر و معماری ایرانی نمود پیدا کرد که می توان نموده فرهنگی را در آیات و احادیث یافت. 
نتایج بررسی بر روی نمونه های مورد مطالعه و پژوهش حاصل حاضر موید این نکته است که کشف نحوه تاثیرپذیری پیشگیری خانه از فرهنگ در گرو شناخت وجوه مختلف و عناصر محتوایی فرهنگ و ارتباط آنها با هم می باشد. این عناصر، از درونیترین سطح تا بیرونیترین سطح، به صورت سلسله مراتبی با هم ارتباط داشته و در نهایت به معماری خانه شکل و جهت می دهند. درونیترین سطح باورها و ارزش‌ها منتج از جهان بینی مردم جامعه است و بیرونی ترین سطح نیست شکل خانه به عنوان یکی از شاخصه های معماری و در نتیجه مظاهر فرهنگ جای میگیرد. سلسله مراتب تاثیرگذاری باورها و ارزش‌ها مذکور بر شکلگیری خانه نیز به وسیله دو عنصر محتوایی دیگر تکمیل می‌شود: یکی مبانی نظری معماری که خود بسته به نمود مورد مطالعه، قابل تقسیم شدن به سطوح کوچکتر است و دیگری شیوه زندگی که از طریق جهتدهی به سطوح میانی دیگری از جمله خواسته ها و نیازها، الگوهای فعالیتی جامعه مدنظر را شکل داده و از آن طریق بر شکل خانه اثر می کند در نگاه کلی تر می توان به مطالعه ریشه در رابطه با رشد و یا افول شاخص های کیفی در حوزه معماری مسکونی و در نتیجه تقویت، اصلاح و یا هدایت آنها در مسیر درست، کمک کند.