رضا جهانفر
بخش پانزدهم
 در همان سال 1314 تعداد هفت نفر ديگر براي يادگيري فنون دريانوردي به فرانسه اعزام شدند. اين افراد به مدت سه سال در دانشکده دريايي «برست» فرانسه دوره ديدند. برابر تصميمات اتخاذشده در آن سال‌ها مقرر شد که در هرسال تعداد پنجاه نفر از افسران جوان پس از برگزيده شدن در آزمون‌هاي مختلف براي تحصيل به فرانسه اعزام شوند. (ذکاء، 1350: 262)
 اين هفت نفر عبارتند از:
1- عظيما2- وهابي3- اعتمادزاده4- کهنمويي 5- اصغرزاده6- هريسچي 7- معتمد
افراد اين پنج گروه که نخستين افراد تحصيل‌کرده در علوم و فنون دريايي ايران بودند، نخستين افراد آسيب‌ديدة نيروي دريايي ايران در جنگ جهاني دوم به شمار مي‌روند. برخي از اين افراد به شهادت رسيدند. برخي مجروح و حتي جانباز شدند و برخي نيز به اسارت مهاجمان بيگانه درآمدند. (رايين، 1356: 785 و 786)
*سال‌هاي 1315 الي 1319 هجري شمسي
- در فاصله سال‌هاي 1315 الي 1319 پاسگاه‌هاي دريايي در جزاير و بندرها و سواحل خليج‌فارس و درياي عمان ساخته و تکميل شد. ازجمله اين بندرها مي‌توان به بندر شاهپور اشاره کرد. پرچم بريتانيا در اين مناطق پايين کشيده شد و پرچم ايران برافراشته شد.
* سال 1320 هجري شمسي
- نيروي دريايي ايران در سال 1320 در شمال و جنوب کشور، درمجموع داراي پانزده فروند ناو و ناوچه و بيست فروند کرجي به شرح زير بود:
نيروي دريايي در شمال شامل ارکان نيرو مشتمل بر ستاد فرماندهي، امور اداري، مستحفظان، تعميرگاه و بهداري و يگان‌هاي شناور (ناوچه‌هاي شصت تني بابلسر، سفيدرود و گرگان، ناوچه هفتاد تني نهنگ، کشتي شهسوار، کرجي‌هاي مسلح رامسر و نوشهر، کرجي‌هاي شماره يک و دو موتوري، کرجي موتوري آتش‌نشاني).
نيروي دريايي در جنوب نيز شامل ارکان نيرو (دربرگيرندة ستاد فرماندهي، بهداري و آموزشگاه مهناوي)، کشتي يدک‌بر، حوض شناور، تعميرگاه ثابت، تعميرگاه متحرک، دو فروند نفت‌کش، بنگاه فانوس‌هاي دريايي، مراکز چهارگانه تدارکات بندر، اداره بندري خزعل آباد، اداره بندري بندر شاهپور، يگان‌هاي شناور، ناودسته يکم (شامل ناو 950 تني ببر، ناوهاي 330 تني شهباز و سيمرغ) ناودسته دوم (شامل ناو 950 تني پلنگ، ناوهاي 330 تني کرکس و شاهرخ)، ناودسته سوم (شامل ارکان دسته ساحلي در خرمشهر، دو گروهان تفنگدار دريايي براي دفاع از جزاير مرکزي، ناوچه شاهين، کرجي‌هاي چلچله، کارون، کهف، چنگر، کرجي سوار فرماندهي، دو فروند کرجي خليج پيما و کشتي يدک‌بر 275 تني).
در خصوص نيروهاي زميني مستقر در منطقه ذکر اين نکته ضروري است که برابر پيشنهاد فرماندة لشکر شش، فرماندهي نيروهاي زميني مستقر در منطقه که تا پيش‌ازاين برعهده سرهنگ نخجوان بود، به «ناخدا غلامعلي بايندر» محول شد و سرهنگ نخجوان به‌عنوان معاون وي انجام‌وظيفه مي‌نمود.
يگان‌هاي زميني مستقر در منطقه در آن زمان عبارتند از:
هنگ آبادان، گردان پل نو، نيروهاي مرزي معابر خرمشهر، گروهان‌هاي قصبه و خسروآباد، گروهان هفت بريم  و گروهان‌ها و نيروهاي بوارده و جيرفت (قديمي، 1326: 123).
- در سال 1320 هجري شمسي، متفقين به ايران حمله نمودند. در وقايع شهريور 1320، بيشتر شناورهاي نيروي دريايي – ازجمله ناوهاي ببر و پلنگ- در جنوب در مواجهه با نيروي دريايي انگليس نابود و غرق شد. ناوهاي سيمرغ، شاهين، کرکس و شهباز که به علت نياز به تعميرات در بندر شاهپور مستقر بود، توسط انگليسي‌ها به غنيمت گرفته و درواقع ربوده شد. در شمال نيز مهاجمان شوروي سابق، بيشتر شناورها را به‌عنوان غنيمت به بندرها خود در شمال درياي مازندران منتقل کرده و تا سال‌ها بعد از تحويل به ايران امتناع کردند.
- در سوم شهريور 1320 در يورش متفقين به ايران، نيروي دريايي مقاومت قهرمانانه‌اي از خود نشان‌داد که منجر به غرق‌شدن ناوهاي ببر و پلنگ و تعدادي از ناوچه‌ها و شهادت «دريابان بايندر» فرماندة نيروي دريايي و شش‌صد نفر از افسران، درجه‌داران و ناويان شد.
ادامه دارد...