گام تاریخی پاکستان برای ایجاد مسیر و تسهیل سفر دریایی به ایران
​​​​​​​گروه دریاپایه- سعید قلیچی- پاکستان برای اولین‌بار مجوز راه‌اندازی خط کشتیرانی برای مسیر جمهوری اسلامی ایران را به یک شرکت بین‌المللی حمل‌ونقل دریایی اعطا می‌کند. این خبری است که طی روزهای گذشته و پس از سفر رسمی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان به پاکستان و امضای 12سند همکاری در حوزه‌های مختلف گردشگری، ترانزیتی، اقتصادی و حمل‌ونقلی از سوی رسانه‌های مختلف منتشر شده است. از مدت‌ها قبل مسئولان پاکستانی اعلام کرده بودند که ایجاد خط کشتیرانی میان پاکستان و جمهوری اسلامی ایران و همچنین سایر کشورهای حاشیه دریای عمان و خلیج‌فارس را در دستور کار خود دارند. حالا و با صدور نخستین مجوز راه‌اندازی خط کشتیرانی در این مسیر برای یک اپراتور بین‌المللی کشتیرانی از سوی کشور پاکستان، به نظر می‌‌رسد یک گام تاریخی و بلند برای اجرایی‌شدن این برنامه برداشته شده است.
به گزارش روزنامه اقتصاد سرآمد، پاکستان برای اولین‌بار مجوز راه‌اندازی خط کشتیرانی برای مسیر جمهوری اسلامی ایران را به یک شرکت بین‌المللی حمل‌ونقل دریایی اعطا می‌کند؛ اقدامی که اسلام‌آباد آن را گامی تاریخی برای توسعه گردشگری، به‌ویژه ارتباطات مردمی از طریق مسیر دریایی عنوان کرده است.
وزیر امور دریانوردی پاکستان اعلام کرد که دولت با طرح صدور مجوز کشتیرانی به یک اپراتور کشتیرانی بین‌المللی (Sea Keepers) موافقت کرده و به این شرکت اجازه داده تا در مسیرهایی که پاکستان را به ایران و کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس متصل می‌کند، تردد کند. این تصمیم پس از جلسه سطح بالای کمیته صدور مجوز، متشکل از مقامات وزارتخانه‌های امور دریایی، دفاع، امور خارجه و کشور به همراه نمایندگانی از شرکت ملی کشتیرانی پاکستان و مقامات بندر و کشتیرانی، اتخاذ و نهایی شده است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که ایجاد خط کشتیرانی بین ایران و پاکستان از اهمیت استراتژیک و اقتصادی بالایی برخوردار است و می‌تواند تأثیرات مثبت متعددی بر روابط دوکشور و منطقه داشته باشد.

گام تاریخی پاکستان برای تردد دریایی با ایران
محمدجنید انورچودری، وزیر امور دریانوردی پاکستان این اقدام را گامی تاریخی در راستای پیشبرد سیاست ملی دریایی دانست و گفت: فرصتی که این مجوز برای تقویت ارتباط منطقه‌ای، گردشگری-مذهبی و فعالیت اقتصادی از طریق مسیرهای دریایی ایجاد می‌کند، بسیار حائزاهمیت است. تیرماه سال گذشته خبرگزاری رسمی پاکستان اعلام کرده بود که این کشور برای تسهیل سفرهای زائران پاکستانی به جمهوری اسلامی ایران، راه‌اندازی خط کشتیرانی را در دستور کار قرار می‌دهد. پیش‌بینی می‌شود سرویس کشتیرانی جدید سالانه به صدها هزار نفر به ویژه زائرانی که به ایران و عراق سفر می‌کنند، در کنار کارگران و گردشگرانی که به کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس می‌روند، خدمات ارائه دهد.
وزیر دریانوردی پاکستان همچنین خاطرنشان کرد: این سرویس کشتیرانی، فشار بر مسیرهای زمینی را کاهش داده و هزینه‌های سفر را در مقایسه با حمل‌ونقل هوایی برای اتباع پاکستانی مقیم خارج و سفرهای زیارتی کاهش می‌دهد. وی افزود: عملیات اولیه از بنادر کراچی و گوادر با استفاده از کشتی‌های مدرن مجهز به امکانات ضروری برای تضمین سفری ایمن و مقرون‌به‌صرفه آغاز خواهد شد. گسترش مسیرها و توقف در بنادر براساس تقاضا و توافقات دوجانبه برنامه‌ریزی شده است. محمدجنید ابراز خرسندی کرد که راه‌اندازی خط کشتیرانی بخشی از استراتژی گسترده‌تر پاکستان برای توسعه اقتصاد دریامحور، بهبود زیرساخت‌های تجاری و ترویج گردشگری دریایی باشد که نشان‌دهنده تعهد مجدد به زیرساخت‌های حمل‌ونقل دریایی پایدار منطقه‌ای است.
پاکستان ایده راه‌اندازی خط کشتیرانی با ایران را از بیش از یک‌دهه گذشته مطرح کرده است. پس از حملات تروریستی سال‌های اخیر در مسیر حرکت کاروان‌های زیارتی پاکستان در ایالت بلوچستان به طرف پایانه مرزی مشترک با ایران، دولت وقت اسلام‌آباد در سال۱۳۹۳ برای اولین ابتکار راه‌اندازی خط کشتیرانی از بنادر پاکستان به مقصد چابهار و بندرعباس را مطرح کرد تا بتوان تردد زائران پاکستانی را به دور از سختی‌های سفر زمینی، تسهیل کرد. کارشناسان اقتصادی و گردشگری، راه‌اندازی مسیر دریایی میان ایران و پاکستان را فرصتی مناسب برای رونق مبادلات تجاری، توسعه سهم دوکشور از گردشگری دریایی و افزایش اشتغالزایی عنوان می‌کنند.

اهمیت ایجاد خط دریایی میان ایران و پاکستان
بسیاری از کارشناسان معتقدند که ایران و پاکستان به ‌عنوان دوکشور همسایه با بازارهای مکمل، می‌توانند از طریق خط کشتیرانی مستقیم، حجم تجارت دوجانبه را افزایش دهند. این خط امکان صادرات و واردات کالاها را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر فراهم می‌کند. در این میان افزایش تعاملات اقتصادی از طریق خط کشتیرانی می‌تواند به بهبود روابط سیاسی و فرهنگی بین دوکشور کمک کند و همکاری‌های دوجانبه را در سایر زمینه‌ها تقویت نماید. خط کشتیرانی مستقیم بین بنادر ایران (مانند چابهار و بندرعباس) و پاکستان (مانند کراچی و گوادر) می‌تواند گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه و جذاب برای گردشگران فراهم کند. حمل‌ونقل دریایی معمولاً ارزان‌تر از حمل‌ونقل هوایی است و می‌تواند سفرهای دریایی تفریحی یا کروز را برای گردشگران داخلی و منطقه‌ای تسهیل کند.
ایجاد خط کشتیرانی میان پاکستان و جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای حاشیه خلیج‌فارس در عمل می‌تواند به ایجاد تورهای کروز بین ایران، پاکستان و حتی کشورهای خلیج‌فارس‌(مانند امارات، عمان و قطر) منجر شود. گردشگران می‌توانند از جاذبه‌های ساحلی، جزایر و شهرهای بندری مانند کیش، قشم، کراچی و دبی بازدید کنند. این امر صنعت گردشگری دریایی را در منطقه تقویت می‌کند. از طرف دیگر، بنادر چابهار و گوادر به دلیل موقعیت استراتژیک و زیبایی‌های طبیعی‌(مانند سواحل مکران و مناظر بکر) پتانسیل بالایی برای جذب گردشگر دارند. خط کشتیرانی می‌تواند این بنادر را به مقاصد گردشگری تبدیل کرده و زیرساخت‌های مرتبط مانند هتل‌ها، رستوران‌ها و امکانات تفریحی را توسعه دهد.
خط کشتیرانی امکان سفر آسان‌تر گردشگران ایرانی و پاکستانی را فراهم می‌کند و به تبادل فرهنگی بین دوکشور کمک می‌کند. گردشگران ایرانی نیز می‌توانند از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی پاکستان مانند لاهور، موهنجودارو و تکسلا بازدید کنند، در حالی‌که گردشگران پاکستانی  هم می‌توانند از شهرهای تاریخی ایران مانند شیراز، اصفهان و یزد دیدن کنند. کشورهای خلیج‌فارس، به‌ویژه امارات و عمان، مقاصد گردشگری محبوبی هستند. خط کشتیرانی می‌تواند به‌ عنوان بخشی از یک مسیر گردشگری منطقه‌ای عمل کرده و گردشگران این کشورها را به بازدید از ایران و پاکستان ترغیب کند. این خط کشتیرانی همچنین می‌تواند به ایجاد بسته‌های گردشگری مشترک بین ایران، پاکستان و کشورهای خلیج‌فارس منجر شود. برای مثال، تورهای ترکیبی که شامل بازدید از سواحل عمان، جزایر ایران و شهرهای ساحلی پاکستان باشد، می‌تواند جذابیت منطقه را برای گردشگران بین‌المللی افزایش دهد.

چشم‌انداز اقتصادی خط دریایی پاکستان و ایران
ایجاد خط کشتیرانی بین ایران و پاکستان نیز می‌تواند تأثیرات اقتصادی ویژه و قابل‌توجهی بر هر دوکشور و منطقه داشته باشد. خط کشتیرانی مستقیم، صادرات و واردات کالاها بین ایران و پاکستان را تسهیل می‌کند. ایران می‌تواند محصولاتی مانند فرآورده‌های نفتی، پتروشیمی، موادمعدنی و محصولات کشاورزی به پاکستان صادر کند و پاکستان نیز کالاهایی مانند منسوجات، برنج، میوه و محصولات صنعتی را به ایران عرضه نماید. این امر حجم تجارت دوجانبه را که در حال حاضر کمتر از ظرفیت بالقوه است، به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. همچنین با کاهش زمان و هزینه حمل‌ونقل، کالاهای ایرانی و پاکستانی در بازارهای یکدیگر و بازارهای بین‌المللی رقابتی‌تر می‌شوند. این امر به‌ویژه برای محصولات کشاورزی و فاسدشدنی که به سرعت در حمل‌ونقل نیاز دارند، مهم است.
باید گفت که حمل‌ونقل دریایی نیز معمولاً هزینه کمتری نسبت به حمل‌ونقل زمینی یا هوایی دارد. خط کشتیرانی مستقیم بین بنادر کلیدی مانند چابهار و بندرعباس در ایران و کراچی و گوادر در پاکستان، هزینه‌های حمل‌ونقل را کاهش داده و قیمت تمام‌شده کالاها را برای مصرف‌کنندگان و تجار رقابتی‌تر می‌کند. این خط کشتیرانی تقاضا برای خدمات بندری در چابهار و گوادر را افزایش می‌دهد که منجربه سرمایه‌گذاری بیشتر در زیرساخت‌های بندری، انبارداری و خدمات لجستیکی می‌شود. این امر اشتغالزایی مستقیم و غیرمستقیم را در هر دوکشور تقویت می‌کند. بندر چابهار و گوادر به‌ عنوان دروازه‌های اصلی برای دسترسی به آسیای‌میانه، افغانستان و سایر بازارهای منطقه‌ای عمل می‌کنند. خط کشتیرانی می‌تواند این بنادر را به مراکز ترانزیتی کلیدی تبدیل کرده و درآمدهای ترانزیتی را برای هر دوکشور افزایش دهد.
باید در خاطر داشت که در حال حاضر، بخش قابل‌توجهی از تجارت ایران و پاکستان از طریق بنادر کشورهای ثالث‌(مانند بنادر امارات) انجام می‌شود که هزینه و زمان بیشتری به همراه دارد. خط کشتیرانی مستقیم این وابستگی را کاهش داده و خودکفایی اقتصادی را تقویت می‌کند. کارشناسان حوزه حمل‌و‌نقل دریایی معتقدند که ایجاد خط کشتیرانی ایران و پاکستان می‌تواند به‌ عنوان یک کاتالیزور اقتصادی عمل کند، تجارت منطقه‌ای را تقویت کرده، هزینه‌ها را کاهش دهد و فرصت‌های جدیدی برای توسعه زیرساخت‌ها و اشتغال ایجاد نماید. این اقدام همچنین می‌تواند به تحقق پتانسیل‌های اقتصادی نهفته در روابط دوجانبه و همکاری‌های منطقه‌ای کمک کند.