رقابت و تنشِ در آینده «آبراهها»
مهرداد سوری- وقوع جنگ تحمیلی رمضان، روایت تازهای از اهمیت و شکوه تنگه هرمز را باز تعریف نمود، سالها از مدیریت مصلحانه ایران بر تنگه هرمز میگذشت، لیکن جهان از جریان جاری و رونق تردد آن ناگاه بود تا اینکه به یکباره هجمه غرب و شروع مقاومت ایرانی در جنگی نامتوازن، بیش از هر زمان دیگری، نام این تنگه را در صدر لیست اخبار قرار داد. انگار که «هرمز» اسم رمزی بود تا بازارهای جهانی دستخوش تغییر شوند و قیمت نفت و هزینههای حمل و تعرفه شرکتهای بیمه ای به صورت فزاینده افزایش یابند.
کلید واژهی ترانسفر دریامحور که تا پیش از این در این سطح و ساختار عمومیت و اهمیت نداشتند در مدت کوتاهی بحث و گفتمان کلان دولتها شد که همینک برای هرچه ایمنتر شدن آن در کل دنیا برنامهریزی میشود.
امروز دو مولفهی اقتصاد و دریا علت و معلول یکدیگرند که نزدیک به ۹۰ درصد تجارت جهانی را در سیطرهی خود دارند. تنگههای بینالمللی به مثابه گلوگاههای راهبردی اقتصاد جهانی را مدیریت میکنند. این آبراه های باریک، که در روایت نقشهها بسیار کوچک و کم اهمیت جلوه مینمایند، علاوه بر اینکه مسیر عبور و مرور کشتیها را شکل میدهند، به عنوان شاهرگهای حیاتی انتقال انرژی، کالا، سرمایه و حتی نفوذ سیاسی نیز به شمار میآیند.
هرگونه ناامنی یا اختلال در تردد کشتیها، بهسرعت و بهصورت مستقیم بر بازارهای جهانی انرژی، نرخنامههای حمل ونقل، زنجیره تأمین کالا و در نهایت بر معیشت میلیونها انسان در سراسر جهان اثر میگذارد.
واقعیت امروز دنیا موید آن که امنیت تنگهها، از یک مسئله صرفاً منطقه ای فراتر رفته و در بخش کلان امنیت اقتصادی جهان تعریف می شود.
تنگههایی مانند هرمز، بابالمندب، مالاکا، بسفر، داردانل و جبلالطارق، هر کدام نقشی تعیینکننده و متفاوت در در توازن اقتصاد و سیاست بینالملل ایفا میکنند. این گذرگاهها در فراز و فرودهای تاریخ، همواره محل تلاقی منافع قدرتهای بزرگ بوده و همچنان در شکلدهی به معادلات ژئوپلیتیکی جهان نقشی بیهمتا را ایفا مینمایند.
میتوان اذعان نمود که علاوه بر برخورداری از این جایگاه سیاسی، تنگهها منشأ خلق ثروت نیز هستند توسعه بنادر، صنایع لجستیکی، خدمات کشتیرانی، مناطق آزاد تجاری، صنایع وابسته به دریا و سرمایهگذاریهای زیرساختی، همگی از مزیتهای مهم اقتصادی در این گذرگاهها محسوب شده و تجربه نشان داده که مدیریت هوشمندانه کشورهای ساحلی در حوزه این ظرفیتها، میتواند موقعیت جغرافیایی را به سرمایهای پایدار برای توسعه ملی تبدیل کند.
برای جمهوری اسلامی ایران ، تنگه هرمز هم یک مزیت طبیعی و هم سرمایهای ژئواقتصادی و ژئوپلیتیکی است. بهرهگیری مؤثر از این ظرفیت، مستلزم تقویت اقتصاد دریامحور، توسعه وارتقا زیرساختهای بندری، گسترش دیپلماسی دریایی، جذب سرمایهگذاری و افزایش سهم کشور از زنجیره ارزش تجارت جهانیاست.
در چنین نگاهی، امنیت، توسعه و اقتصاد، اضلاع یک راهبرد منطقی ومدقن محسوب میشوند.
یقینا در آینده شاهد افزایش رقابت و تنشِ میان کشوری و میان منطقهای در عرصه دریاها و آبراهها خواهیم بود. تنگهها شاهراههای ثروت، قدرت و تعاملات بینالمللیاند و هر کشوری که بتواند با رویکردی آیندهنگر،این ظرفیت را مدیریت کند، جایگاه مؤثرتری در نظم اقتصادی و سیاسی جهان خواهد داشت.
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
اخبار روز
-
اقتصاد سرآمد؛ متولی تهیه پیش نویس نقشه راه توسعه فرهنگ دریایی کشور شد
-
گزارش تصویری از پنجمین نشست کارگروه فرهنگ دریاپایه
-
گامی مهم برای تسهیل تجارت و کاهش زمان تردد کالا در منطقه آزاد سرخس
-
اولویت مناطق آزاد، جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی باشد
-
«حسین فروزان» به عنوان دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی منصوب شد
-
ثبتجهانی الموت آغاز مسئولیتی بزرگتر برای صیانت، بهرهبرداری و روایت هوشمندانه از میراث ملی است
-
بازدید فرماندار شهرستان بوشهر از پروژه راه ساحلی بوشهر–گناوه
-
پیگیری اجرای الزامات مناسبسازی و دسترسپذیری فرودگاههای کشور برای افراد دارای معلولیت
-
عرضه بلیت پروازهای اربعین به صورت مرحلهای انجام میشود
-
بررسی چشمانداز توسعه همکاریهای ایران و ترکمنستان در جلسه روسای کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور
-
پیگیری توسعه همکاریهای حملونقل، انرژی و زیرساختها میان ایران و ترکمنستان
-
«عمان»برنده خاموش تنشهای هرمز
-
اعتراض قشموندان به محدودیت تردد خودروهای مدل پایین
-
باید بهرهبرداری از میادین نفت و گاز را افزایش دهیم
-
«فرارِ مالیاتی» از کیفرِ مؤدیان تا درمانِ نظام مالیاتی
-
آنکارا به دنبال صلح در ایران است!
-
واکاوی الگوی اقتصاد جنگی ایران در مواجهه با تهدیدات معاصر
-
دعوت به هماندیشی برای تقویت تابآوری حملونقل و لجستیک کشور
-
اختصاص 5 میلیارد تومان جهت ساماندهی موزه خلیج فارس در بندر عباس
-
بندر صیادی کیاشهر با 200 میلیارد تومان اعتبار احیا می شود



