واکاوی« اقتصاد سرآمد» از شهر زیرآب بندر آپولونیای یونان باستان
رویای غوطه ور در ژرفای دریا
گروه دانش دریا - رامین ادیبی - همه چیز از سال 1985 آغاز شد؛ اندکی پس از بازگشت کلود سينتيس –مدیر موزه آرل باستان Claude Sintes- از ماموریت باستان شناسان فرانسوی در لیبی (French Archaeological Mission to Libya). او که از آپولونیا (Apollonia) آمده بود، بقایای برجای مانده از جهان یونانی-رومی مانند: شحات، صبراته و لپتیس مگنا در لیبی را مشاهده کرده بود؛ اذعان میکرد ایدهی خاصی در خصوص شهرهای باشکوه و شگفت انگیزی که در زیر شنهای ساحلی دریا مدفون شدهاند؛ ندارد. اما در آن زمان، نکته قابل توجه این بود که کمتر کسی به کاوش در بستر دریا در پیرامون این خط ساحلی-لیبی- فکر کرده بود. دقیقاً همه چیز هنوز همان جایی بود که در قرن 7 قبل از میلاد قرار داشت. احتمال وجود چنین یافتههای افسانهای را تصور کنید! قطعاً کشتی ها در دوره باستان در اینجا غرق شدهاند – زیرا خلیج سِرت(Gulf of Sidra) یکی از غیر قابل سکونتترین خطوط ساحلی در سطح جهان به شمار میرود– اما وجود ساختمان ها و مجسمه ها و مواد فرهنگی مختلف تعجب آور است .... علاوه بر این، سينتيس برای تابستان آینده، مجوز سازماندهی یک هیات باستان شناختی زیر آب را گرفته بود. او که به جنبههای فنی در نظر می گرفت اما همچنان بحث استخدام وجود داشت. رژیم لیبی به عملیاتهای تجاری کوچک مجوز نمی داد، بنابراین ترتیب دادن این سفر کار بسیار دشواری بود. در خصوص شرایط کاوش و اسکان، نیز وضعیت بدتر خواهد بود، واژه اسپارتان (Spartan) برای توصیف چنین شرایطی ملایم به نظر میرسد. از این رو، او باید به فکر یک تیم فنی مورد اعتماد و افرادی که میتوان روی آنها برای حضور همیشگی حساب کرد؛می بود. باستانشناسی و تجربه واقعی کار در دریا، و من(نویسنده/Jean-Marie Blas de Roblès) که به زندگی در فضاهای محدود عادت داشتم: بدم نمی آمد در کنار کاوش، آشپزی هم بکنم ؛ بنابراین من نخستین عضو تیم باستان شناختی زیرآب خواهم بود .... به این ترتیب داستان ما اینگونه آغاز شد! از خوشحالی در پوست خود نمیگنجیدم - حتی حاضر بودم برای تمیزکاری همراه او به کشور لیبی بروم- اما من و سایر اعضای تیم هرگز گمان نمیبردیم که دقیقاً مشارکتمان با چنین کاری آغاز شود. در آگوست 1986، پس از سه روز سفر، برای شروع کار آماده بودیم. روز اول کاری با بازسازی دفتر مرکزی جهت اسکان؛ پیرامون محوطه باستانی آغاز شد؛ یک خانه مخروبه از دوران استعمار ایتالیایی ها که پر از عقرب و سوسک های قهوه ای بزرگ بود. روز بعد، شناسایی اولیه محوطه با استفاده از ماسک و اسنورکل غواصی بر اساس مشاهدات باستانشناس آمریکایی-نیکلاس فلمینگ/ Nicholas Flemmig- آغاز شد؛ در واقع فلیمینگ در سال 1957 پس از اولین بررسی خود خاطرنشان کرده بود که سازه های مدفونِ بندر آپولونیا (port of Apollonia) به وضوح در این منطقه قابل مشاهده است و بدون شک کاوش در چنین محوطهای قابل توجیه است و این موضوع برای من انگیزهای شد تا به کشف جهانی بپردازم که سابق بر این فقط در نوشته ها بدان اشاره شده بود. بیدرنگ به جهان ژول ورن و هِربرت جورج وِلز پرواز کردم؛ گویی عوالم بیست هزار فرسنگ زیر دریا و ماشین زمان گرد یکدیگر آمده بودند تا احساس لذت بخش شنا بر فراز شهر متروکۀ آتلانتیس به من دست دهد...
من از طریق آشنایی با فلسفه پیشاسقراطی (Pre-Socratic philosophy)، مجذوب یونان شده بودم و از طریق غسل تعمید در آب های گرم آپولونیا شیفتۀ دوران باستان شدم. از دوران نوجوانی شکار با نیزه را تمرین میکردم و اعماق دریا برایم جذاب بود- بسترهای پوشیده از لامیناریا(Laminaria)، غارهای سنگی آکنده از مرجان های قیطانی، تشکیلات شنی - به عنوان محل شکارم به صورت مخفی یا مشخص بود. کلیه این مناظر زیرآبی به عنوان بعدی از خیال در واقعیت در نظر گرفته میشوند: توصیف مارکوس ویترویوس پولیو / Vitruvius -معمار رومی قرن یک قبل از میلاد/ -: «از یک سو، هم ترازی بلوک های معماری دیوسنگی (Cyclopean) که روی هم قرار گرفته اند؛ از سوی دیگر، برج مربع و فراتر سواحل نقش پاروهای کشتی جنگی تری رم بر صخره ها و استخر ذخیره صید(Fish tank) با تجهیزاتی برای اختاپوس و مارماهی». در هر نقطه؛ کم و بیش سنگها، سازه ها زیر پوششی از جلبکها قابل تشخیص بود؛ در واقع، صدها شئی که سزاوار نگهداری در موزه ها یا حداقل در بایگانی باستان شناسان باشند، در این محوطه قابل مشاهده و به راحتی در دسترس بودند؛ از آن جمله میتوان به قسمتهای مختلف آمفورا از دوره های مختلف و دسته های- آمفورا- ممهورِ رودسی (Rhodian) متعلق به قرن 6 قبل از میلاد، جام های رومی، ظروف طرح دار شکته شده و … اشاره نمود. گویی جهانی که در آن زیر آرامیده، نتیجه یک فاجعه بود؛ و برای کسانیکه علاقه مند به واکاوی تاریخ اند؛ به نمایش درآمده بود.هر آنچه از آپولونیا باقی مانده بود -بندر یونانی شحات باستان- که در گذشته توسط پیندار - شاعر و سخنور برجسته یونان باستان – و کالیماخوس - شاعر، کتابدار و دانشمند اهل مستعمره یونانیِ شحات در لیبی – به عنوان زبان سرخ زمین که مملو از ستونهای بیزانسی با یک تماشاخانه –تئاتر- در دامنه تپه ها است؛ ستایش شده. چند متر چند قدم آن طرف تر از ساحل شهری به انتظار بازدیدکنندگان نشسته که همانند پمپئی بلعیده شده بود؛ یک جایزه شگفت انگیز برای پژوهشهای دانشمندان و یک هدیه از طرف خدایان برای افراد خیال پردازی همچون من...
ادامه دارد
منبع :
Blas de Roblès, J. M. (2009). The Deep dive syndrome. Unesco.org; Unesco. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000186528
من از طریق آشنایی با فلسفه پیشاسقراطی (Pre-Socratic philosophy)، مجذوب یونان شده بودم و از طریق غسل تعمید در آب های گرم آپولونیا شیفتۀ دوران باستان شدم. از دوران نوجوانی شکار با نیزه را تمرین میکردم و اعماق دریا برایم جذاب بود- بسترهای پوشیده از لامیناریا(Laminaria)، غارهای سنگی آکنده از مرجان های قیطانی، تشکیلات شنی - به عنوان محل شکارم به صورت مخفی یا مشخص بود. کلیه این مناظر زیرآبی به عنوان بعدی از خیال در واقعیت در نظر گرفته میشوند: توصیف مارکوس ویترویوس پولیو / Vitruvius -معمار رومی قرن یک قبل از میلاد/ -: «از یک سو، هم ترازی بلوک های معماری دیوسنگی (Cyclopean) که روی هم قرار گرفته اند؛ از سوی دیگر، برج مربع و فراتر سواحل نقش پاروهای کشتی جنگی تری رم بر صخره ها و استخر ذخیره صید(Fish tank) با تجهیزاتی برای اختاپوس و مارماهی». در هر نقطه؛ کم و بیش سنگها، سازه ها زیر پوششی از جلبکها قابل تشخیص بود؛ در واقع، صدها شئی که سزاوار نگهداری در موزه ها یا حداقل در بایگانی باستان شناسان باشند، در این محوطه قابل مشاهده و به راحتی در دسترس بودند؛ از آن جمله میتوان به قسمتهای مختلف آمفورا از دوره های مختلف و دسته های- آمفورا- ممهورِ رودسی (Rhodian) متعلق به قرن 6 قبل از میلاد، جام های رومی، ظروف طرح دار شکته شده و … اشاره نمود. گویی جهانی که در آن زیر آرامیده، نتیجه یک فاجعه بود؛ و برای کسانیکه علاقه مند به واکاوی تاریخ اند؛ به نمایش درآمده بود.هر آنچه از آپولونیا باقی مانده بود -بندر یونانی شحات باستان- که در گذشته توسط پیندار - شاعر و سخنور برجسته یونان باستان – و کالیماخوس - شاعر، کتابدار و دانشمند اهل مستعمره یونانیِ شحات در لیبی – به عنوان زبان سرخ زمین که مملو از ستونهای بیزانسی با یک تماشاخانه –تئاتر- در دامنه تپه ها است؛ ستایش شده. چند متر چند قدم آن طرف تر از ساحل شهری به انتظار بازدیدکنندگان نشسته که همانند پمپئی بلعیده شده بود؛ یک جایزه شگفت انگیز برای پژوهشهای دانشمندان و یک هدیه از طرف خدایان برای افراد خیال پردازی همچون من...
ادامه دارد
منبع :
Blas de Roblès, J. M. (2009). The Deep dive syndrome. Unesco.org; Unesco. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000186528
![رویای غوطه ور در ژرفای دریا](/content/newspaper/Version1401/0/Page1/newspaperimgl_1401_1.jpg?width=1500&crop=51,288,267,433)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد