به گزارش اقتصادسرآمد، اسناد دولتی نشان می‌دهد مبلغی که دفتر دادستانی برای این نفتکش مدل ۱۹۹۷ درخواست کرده است شامل ۱۶۷هزار تن نفت‌خام سبکی می‌شود که این کشتی حمل می‌کرد. ابرنفتکش «آرمان‌۱۱۴» یک نفتکش فوق‌حجیم است که اندونزی آن را در سال ۲۰۲۳ در حالی‌که در حال حرکت با پرچم ایران بود، توقیف کرد. اندونزی این کشتی را به اتهام نقل و انتقال غیرقانونی نفت توقیف کرد. مقام‌های اندونزی در آن زمان گفته بودند که «آرمان‌۱۱۴» حامل حدود ۲۷۲هزار تن نفت‌‌خام سبک بوده و می‌خواسته است «بدون مجوزهای لازم» بار خود را به یک کشتی دیگر با پرچم کامرون منتقل کند.
این ابرنفتکش اکنون در بندر باتم اندونزی قرار دارد. مقام‌های اندونزی در مورد منشأ نفت موجود در این نفتکش اظهارنظر نکرده‌اند، اما داده‌های ردیابی نشان می‌دهد که این نفتکش پیش از توقیف حامل نفت‌خام ایران بود. مقام‌های اندونزی بیش از دوسال پیش این کشتی را در کنار یک نفتکش دیگر شناسایی کردند. به گفته آن‌ها بررسی‌های پهپادی نشان داده بود که شیلنگ‌هایی میان دونفتکش برقرار بوده است. آن‌ها همچنین نفتکش آرمان‌۱۱۴ را به ایجاد آلودگی از طریق وجود نشت‌هایی در فرایند انتقال نفت متهم کردند.

ماجرای توقیف نفتکش‌های ایرانی توسط اندونزی
طبق گزارش‌ها؛ این کشتی‌ها سیگنال سامانه شناسایی خودکار خود را جعل کرده و حتی پس از آنکه شناسایی شدند، تلاش کردند تا فرار کنند. نفتکش دوم که نام S Tinos را نمایش می‌داد، در واقع هویت جعلی داشت، چراکه یک کشتی با همین هویت در سال ۲۰۱۸ اوراق شده بود. در آن زمان، نفتکش آرمان‌‌۱۱۴ نیز تلاش کرد تا فرار کند، اما زمانی که وارد آب‌های مالزی شد، دستگیر شد. این کشتی به اندونزی بازگردانده شد. پس از محاکمه افرادی از جمله فردی که ادعا کرد فقط یک نگهبان امنیتی در کشتی بوده است، دادگاه دستور داد تا کشتی و محموله آن مصادره شود و اکنون مسیر برای مزایده هموار شده است.
طبق اعلام دفتر دادستان کل اندونزی؛ فروش این نفتکش برای روز ۲دسامبر برنامه‌ریزی شده است. همچنین مطابق اطلاعیه منتشرشده توسط رسانه‌ها، برنده مناقصه موظف است ظرف ۳۰روز پس از خرید، نفتکش را جابه‌جا کند. دلالان کشتی می‌گویند یک ابرنفتکش نو حدود ۱۲۶میلیون دلار و یک کشتی ۱۵ساله، ۵۹میلیون دلار فروخته می‌شود و معتقدند قیمت مناسب برای این ابرنفتکش، حدود ۱۶میلیون دلار است.
توقیف نفتکش‌های ایرانی توسط دولت اندونزی در سال‌های گذشته نیز سابقه داشته است. این کشور در ماه ژانویه سال ۲۰۲۱ یک نفتکش متعلق به ایران به نام «هورس» را به اتهام جابه‌جایی غیرقانونی نفت در آب‌های استان غربی کالیمانتان خود توقیف کرده بود. در آن زمان وزارت خارجه ایران دلیل توقف نفتکش خود در آب‌های اندونزی را «نقص فنی» اعلام کرد، بااین‌حال، مقامات گارد دریایی اندونزی علت توقیف را انواع تخلفات از جمله عدم اهتزاز پرچم‌ ملی، خاموش کردن سیستم‌های ناوبری، لنگر انداختن غیرقانونی، انتقال غیرقانونی سوخت بین نفتکش‌ها و ریختن نفت در دریا عنوان کرده بودند.
«آرمان‌۱۱۴‌» از سوی ایالات‌متحده نیز تحریم شده بود. آمریکا این کشتی را به انجام عملیات غیرقانونی انتقال کشتی‌به‌کشتی برای حمایت از فروش نفت ایران مرتبط دانسته است. در عین حال مقام‌های حکومت ایران در ژوئیه ۲۰۲۳ مالکیت نفت این کشتی را رد کردند. جمهوری اسلامی در آن زمان بدون ارائه جزئیات درباره مالکیت نفت محموله کشتی ادعا کرده بود که گزارش‌های خبری در این زمینه «هیچ اعتباری ندارند».

بالا گرفتن نبرد نفتکش‌ها و تحریم‌ها
ایران، روسیه و ونزوئلا از جمله کشورهایی هستند که به دلیل تحریم با استفاده از ناوگان در سایه متشکل از کشتی‌های قدیمی و تحریم‌شده به دنبال فروش نفت خود هستند. این در حالی است که تشدید فشارهای غرب بر صادرات نفت ایران و روسیه طی ماه‌های اخیر، خریداران اصلی آسیایی را وادار کرده است تا از این تجارت فاصله بگیرند. تخمین زده می‌شود که بیش از ۸۰درصد از ۱۱۴۰نفتکش ناوگان در سایه تحریم شده باشند. این در حالی است که آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا به صورت مداوم تحریم‌های جدیدی را علیه نفتکش‌ها اعمال می‌کنند.
کارخانه‌های اوراق‌سازی کشتی و دلالان معتبر نیز از بیم تحریم‌های ثانویه از خرید کشتی‌های تحریم‌شده برای اوراق‌سازی خودداری می‌کنند. بااین‌حال، فروش نفتکش‌های تحت تحریم آمریکا به کارخانه‌های اوراق‌سازی هند از مسیر دلالان نامعلوم با پرداخت‌های پنهانی در سال‌جاری افزایش قابل‌توجهی داشته است. از طرف دیگر، در پی آغاز تحریم‌های دولت آمریکا علیه ایران در سال ۲۰۱۶ برخی شرکت‌های بین‌المللی ردیاب نفتکش‌ها گزارش کرده بودند که ناوگان دولتی انتقال نفت ایران به منظور دور زدن تحریم‌ها سیستم ناوبری کشتی‌های خود را خاموش کرده و محموله‌ها را روی آب به نفتکش‌های شرکت‌های متقاضی نفت ایران منتقل می‌کند.
مدتی قبل و پس از بیش از ۷‌سال خاموشی در دریاها، نفتکش‌های ایرانی هفته گذشته دوباره و برای مدتی بر نقشه جهانی دیده شدند. داده‌های سامانه بین‌المللی‌AIS نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از ناوگان نفتی کشور، موقعیت واقعی خود را بدون پنهان‌سازی مخابره می‌کنند. حرکتی که بسیاری از کارشناسان آن را آغاز مرحله‌ای تازه در رفتار صادراتی ایران می‌دانند؛ مرحله‌ای که میان پنهان‌کاری و شفافیت، تعادلی محتاطانه را جست‌وجو می‌کند.
خاموش‌ بودن سیستم داده‌های دریایی سامانه بین‌المللی در حقیقت یک ابزار اساسی برای انتقال نفت و دور زدن تحریم‌ها در سال‌های گذشته بوده است. در طول این سال‌ها نفتکش‌های حامل نفت جمهوری اسلامی ایران بدون اعلام دقیق موقعیت مکانی مشخص در میانه آب‌های خلیج‌فارس، دریای عمان، آب‌های آسیایی و مسیرهای طولانی به چین یا مالزی در تردد بودند.
این سیاست در عمل با افزایش هزینه‌های متعددی نیز همراه بوده است. برخی کارشناسان حوزه بازار جهانی نفت معتقدند که در طول بیش از ۷سال گذشته به‌واسطه مشخص نبودن موقعیت دقیق مکانی نفتکش‌ها و تلاش برای دور زدن تحریم‌ها، این کشتی‌ها از شرایط بیمه‌ای خوبی برخوردار نبودند. این موضوع موجب شده است که در صورت بروز مشکل، هزینه‌های بیشتری توسط کشور مبدأ یعنی ایران پرداخت شود.

موفقیت ایران در نبرد برای صادرات نفت
از مجموع ۵۳نفتکشی که نفت ایران را حمل کردند، ۳۹فروند توسط آمریکا، ۲فروند توسط انگلیس و ۳‌فروند توسط اتحادیه اروپا تحریم شده‌اند، در حالی‌که ۱۴نفتکش هنوز مشمول هیچ تحریمی نیستند. این موضوع نشان می‌دهد که یک‌چهارم از ناوگان سایه‌ای که در تجارت نفت ایران نقش دارند، هنوز تحت تحریم قرار نگرفته‌اند و نفتکش‌های تحریم‌شده همچنان آزادانه در سراسر جهان تردد می‌کنند. در ماه اکتبر، وزارت خزانه‌داری آمریکا سه‌دور تحریم مرتبط با ایران را اعمال کرد که در میان آن‌ها، بسته تحریمی ۹اکتبر گسترده‌ترین بود.
براساس اعلام وزارت خزانه‌داری، این بسته صنعت انرژی ایران و بیش از ۵۰فرد، نهاد و نفتکش را هدف قرار داده که در فروش و حمل نفت و گاز مایع ایران نقش دارند. فهرست این تحریم‌ها شامل نفتکش‌های ناوگان سایه‌ای، پایانه نفتی «ریزائو شیهوا» در چین، پالایشگاه «شاندونگ جین‌چنگ پتروکمیکال گروپ» و نیز شرکت‌های صوری فعال در سراسر جهان است. بااین‌حال، هرچند این اقدامات گام‌هایی در مسیر درست تلقی می‌شوند، هنوز منجر به کاهش صادرات نفت ایران نشده‌اند.
نگاهی تاریخی به دو دوره ریاست‌‌‌‌‌‌‌جمهوری دونالد ترامپ نشان می‌دهد که اهداف اصلی تحریم‌های واشنگتن، کاهش صادرات نفت ایران و قطع مسیر درآمد ارزی بود. باوجود فشارهای گسترده، حجم صادرات ایران در پنج‌سال اخیر نه‌‌‌‌‌‌‌تنها به‌‌‌‌‌‌‌طور کامل متوقف نشده، بلکه با دوره‌‌‌‌‌‌‌هایی از رشد نیز همراه بوده ‌است. در مقطع فعلی، ایران در مقایسه با سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ تقریبا دوبرابر میزان آن زمان نفت صادر می‌کند. این داده‌‌‌‌‌‌‌ها نشان‌دهنده شکست ساختاری سیاست آمریکاست که تصور می‌‌‌‌‌‌‌کرد محدودسازی حمل‌‌‌‌‌‌‌ونقل و بیمه کافی است، اما ایران با وجود این محدودیت‌های صادراتی، نفت را از طریق کانال‌های مختلف صادر می‌کند و در عین‌ حال به افزایش تولید نفت ادامه می‌دهد تا جایگاه خود را در بازار جهانی انرژی حفظ کند. 
داده‌‌‌‌‌‌‌های مربوط به صادرات نفت ایران نشان‌دهنده دو رکورد پیاپی در دوماه اخیر میلادی‌(سپتامبر و اکتبر) است. گزارش کاهش واردات نفت ایران از سوی چین ضرورتا ما را به این نتیجه‌‌‌‌‌‌‌گیری سوق می‌دهد که دروازه بازارهای تازه‌‌‌‌‌‌‌ای گشوده شده است. صادرات نفت ایران در اکتبر از مرز دومیلیون بشکه در روز عبور کرد و به بالاترین سطح خود از سال‌۲۰۱۸ رسیده است؛ رکوردی که در میانه فشار تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی، نگاه بسیاری از تحلیلگران بازار انرژی را متوجه تهران کرده است. این رشد نشان می‌دهد ایران با وجود تنگناهای دیپلماتیک، همچنان توانسته مسیرهای فروش خود را حفظ و حتی تقویت کند.