به گزارش اقتصاد سرآمد، صنعت دریایی چین با معرفی مجموعه‌ای از کشتی‌های نسل جدید وارد مرحله‌ای تازه از توسعه فناوری شد. شرکت کشتی‌سازی بین‌المللی گوانگژوو، یکی از بزرگ‌ترین سازندگان کشتی در شرق‌آسیا، از ۸مدل پیشرفته کشتی که به‌طور مستقل توسط متخصصان این شرکت طراحی و ساخته شده‌اند، رونمایی کرد؛ رویدادی که نشان‌دهنده شتاب چین در رقابت جهانی برای تولید ناوگان کارآمد، سبز و آینده‌محور است. به ‌گفته تحلیلگران، این رونمایی گسترده نشان می‌دهد چین نه‌تنها در حال تقویت جایگاه خود در بازار جهانی ساخت کشتی است، بلکه با تمرکز بر فناوری‌های سبز، انرژی پاک و مسیرهای جدید دریایی، در حال ترسیم آینده صنعت حمل‌ونقل دریایی جهان است.
طی چندسال اخیر چین به بخش غالب بازار جهانی ساخت کشتی تبدیل شده است؛ آمارهای صنعت در ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که چین در بخش قابل‌توجهی از تولید و سفارشات جهانی پیشتاز بوده و سهم عمده‌ای از حجم تحویل‌ها و سفارشات معوق را در اختیار دارد. مطالعات و گزارش‌های تحلیلی بزرگ تأکید می‌کنند که چین در سال‌های اخیر بیش از نیمی از ظرفیت تولید جهانی را در اختیار گرفته که این رقم در برخی گزارش‌ها به بیش از ۵۰درصد در شاخص‌های مختلف جهانی مرتبط با حوزه حمل‌ونقل دریایی اشاره شده است.

ویژگی ۸کشتی جدید چینی چیست؟
در میان محصولات معرفی‌شده، نفتکش ۱۳۵هزار DWT یکی از برجسته‌ترین نمونه‌هاست؛ نفتکشی با ظرفیت بالا که می‌تواند نیازهای روز صنایع انرژی و حمل‌ونقل دریایی را پاسخ دهد. این شرکت همچنین از کشتی مسافربری مجهز به پیشران پیل سوختی متانول رونمایی کرد؛ نمونه‌ای نوآورانه که با هدف کاهش انتشار آلاینده‌ها و حرکت به سمت حمل‌ونقل دریایی پاک طراحی شده است. یکی دیگر از مدل‌های مهم معرفی‌شده، کشتی جرثقیل شناور با توان ۵هزار تن است که کاربردهای گسترده‌ای در عملیات فراساحلی، ساخت‌وسازهای دریایی و صنعت انرژی دارد. علاوه بر آن، کشتی کانتینری کلاس قطبی با ظرفیت ۳۴۴۰ TEU نشان‌دهنده تمرکز چین بر مسیرهای دریایی شمالگان و بهره‌گیری از کریدور نوظهور قطب شمال است.
در حوزه حمل‌ونقل سبز نیز دومدل شاخص رونمایی شد: کشتی لوکس دوگانه‌سوز با ظرفیت ۲۷۰۰مسافر و کشتی حمل CO₂ مایع با ظرفیت ۱۵هزار مترمکعب که نقش مهمی در زنجیره صنعت جذب و ذخیره‌سازی کربن خواهند داشت. افزون بر این، کشتی با انتشار صفر کربن به مساحت ۲۵هزار مترمربع معرفی شد؛ نمونه‌ای که مسیر آینده ناوگان بدون آلایندگی را نمایندگی می‌کند. در بخش انرژی نیز تانکر MR با موتور هیبریدی توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است؛ کشتی‌ای که با ترکیب موتورهای سنتی و پاک، مصرف سوخت و هزینه عملیاتی را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.
براساس گزارش رسانه‌های چینی، طراحی این کشتی‌ها با آخرین مقررات زیست‌محیطی سازمان بین‌المللی دریانوردی مطابقت دارد و فناوری‌های اصلی از جمله طراحی‌های نوآورانه و سامانه‌های پیشران مبتنی بر انرژی پاک را در خود جای داده است. این شناورها همچنین می‌توانند شکاف‌های موجود در بخش‌های خاص داخلی را پوشش دهند. در میان این ۸کشتی جدید، نفتکش ۱۳۵هزار DWT موفق به دریافت گواهینامه‌های دوگانه AIP از مؤسسه طبقه‌بندی چین و لویدز رجیستر شده است. طرح‌های دیگر از این مجموعه نیز هریک موفق به اخذ گواهینامه AIP از مؤسسات معتبر رده‌بندی جهانی شده‌اند.

چین؛ قدرت اول کشتی‌سازی و حمل‌ونقل سبز
چین از سال ۲۰۱۰ به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده کشتی‌های تجاری جهان تاج‌گذاری کرده و امروزه بیش از ۵۳درصد از بازار جهانی را در اختیار دارد. براساس گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی CSIS، در سال ۲۰۲۴، شرکت دولتی کشتی‌سازی چین به تنهایی بیش از کل تولید کشتی‌های تجاری ایالات متحده از پایان جنگ جهانی دوم را ساخته است. این سلطه نه‌تنها در حجم تولید‌(بیش از ۱۱۳میلیون تن ظرفیت جدید در ۲۰۲۴، با رشد ۵۸.۸درصدی نسبت به سال قبل)، بلکه در تنوع و نوآوری نیز مشهود است. چین اکنون در ۱۴مورد از ۱۸نوع کشتی‌(از جمله کانتینری، نفتکش و حامل‌های گاز مایع) پیشتاز است و سهم خود را در کشتی‌های سبز‌(مانند الکتریکی و هیدروژنی) به ۷۶.۹درصد رسانده است.
رصد اسناد و تحلیل‌های منتشرشده حاکی از آن است که چین برنامه‌ریزی صنعتی منسجمی را برای حرکت از ساخت انبوه به ساخت «هوشمندتر» و «ارزش‌افزوده بیشتر» دنبال می‌کند. در این میان سرمایه‌گذاری در فناوری‌های سبز‌(از جمله موتورهای سازگار با سوخت‌های جایگزین)، خودکارسازی خطوط تولید و ادغام زنجیره تأمین داخلی برای کاهش وابستگی به قطعات وارداتی بخشی از برنامه‌های چین را شامل می‌شود. این برنامه‌ها بخشی از راهبرد صنعتی کلان چین برای افزایش رقابت‌پذیری و حفظ سهم بازار جهانی در دوره‌ گذار به کشتی‌های کم‌انتشار و فناورانه‌تر است. در برابر این روند، واشنگتن نیز توجه کرده و تحقیقاتی در رابطه با «سیاست‌ها و اقدامات چین در بخش دریایی» را دنبال کرده که نشان‌دهنده حساسیت ژئوپلیتیک و تجاری به رشد این صنعت است. 
باید توجه داشت که صنعت کشتی‌سازی تجاری ایالات‌متحده در مقیاس جهانی بسیار کوچک است و ظرفیت ساخت تجاری آمریکا در مقابل چین قابل مقایسه نیست؛ به ‌همین ‌دلیل اقدامات آمریکا بیشتر در قالب ابزارهای تجاری و مقرراتی‌(مثل تحقیقات، تعرفه‌ها یا تهدید به اعمال هزینه‌های بندری) برای مهار نفوذ چین دنبال می‌شود تا بازسازی سریع یک صنعت بزرگ داخلی. این سیاست‌ها ممکن است به انتقال برخی سفارشات به کره یا ژاپن کمک کند، اما تأثیر بلندمدت روی سهم چین نامشخص است. در این میان کره و ژاپن همچنان بازیگران کلیدی در بخش‌های فناوری‌محور ساخت کشتی هستند و با تمرکز بر نوآوری‌های سبز و خدمات پس از فروش سعی در بازپس‌گیری یا تثبیت جایگاه خود دارند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که در پی فشارهای سیاسی و تجاری، بخشی از سفارش‌ها به این کشورها منتقل شده یا این کشورها در پی تقویت مزیت رقابتی خود از طریق نوآوری‌ هستند.

چشم‌انداز آینده صنعت کشتی
کارشناسان باور دارند که رونمایی ۸ مدل جدید به‌خودی‌خود تغییر بنیادینی در بازار حمل‌ونقل ایجاد نمی‌کند، اما تداوم خط‌مشی چین در تولید انبوه و جهش فناوری مرتبط با ساخت کشتی‌ها، می‌تواند رقابت قیمتی و فنی را افزایش دهد. این مسئله در بلندمدت باعث ارزان‌ترشدن ظرفیت حمل‌ونقل دریایی، فشرده‌شدن حاشیه سود سازندگان غیرچینی و تشدید فشار بر نوآوران برای ارتقای فناوری‌های سبز خواهد شد. همچنین در شرایطی که سفارش‌های جدید به چین تمایل یابد، ظرفیت تحویل سریع‌تر می‌تواند در کوتاه‌مدت بر عرضه جهانی کشتی‌ها و نهایتاً هزینه‌های کرایه تأثیر بگذارد.
به نظر می‌رسد چین اکنون نه‌تنها بر کمیت، بلکه بر ارتقای کیفیت تمرکز می‌کند و این ترکیب خطر و فرصت برای رقبا ایجاد می‌کند. آمریکا با ابزارهای تجاری سعی در محدودسازی دارد، اما ضعف ساخت تجاری داخلی و وابستگی به زنجیره‌های جهانی باعث می‌شود راه‌حل آسانی وجود نداشته باشد. کره و ژاپن که مزیت فناوری و تخصصی‌سازی دارند، می‌توانند در بخش‌های پیشرفته‌تری مانند کشتی‌های با انتشار پایین یا فناوری‌های ویژه تفاوت‌ساز باشند. در مقابل، نظام صنعتی و مالی چین‌(سرمایه‌گذاری دولتی، نیروی کار ارزان‌تر و ظرفیت تولید بالا) یک مانع قدرتمند است.