تاریخ انتشار:1404/11/8
«سرآمد» بررسی می کند؛
«بانکرینگ» سودآور در جهان؛فراموش شده در ایران
اقتصادسرآمد- بانکرینگ ایران، صنعتی که با بهره گیری از ظرفیت های واقعی آن می توان سالانه چند صد هزار دلار عایدی برای هرکدام از شرکت های فعال حوزه بانکرینگ ایران داشته باشند اما حالا و سال هاست که این ظرفیت عظیم را رها کرده ایم تا کشورهای همسایه اجمله امارات، قطر و عمان ان ظرفیت را دست گرفته و در این حوزه در آب های خلیج فارس جولان دهند. فجیره حالا رقیب واقعی و جدی ایران است که در حوزه بانکرینگ توانسته است گوی سبقت را ربوده و سالیانه میلیون ها دلار از این مسیر کسب درآمد می کند و این وسط ما ایرانیان فقط و فقط نظاره گر هستیم تا کشتی های عبوری از تنگه هرمز و بندر سلخ به فجیره مراجعه و سوخت گیری کنند.
به گزارش اقتصادسرآمد، امروزه بانکرینگ خود به یک صنعت بدل شده است که در کنار تحویل سوخت خدمات گسترده دیگری نیز به کشتی ها، شناورها و خدمه آن ها ارائه می دهد.
بانکرینگ میتواند به دو صورت سوخترسانی در دریا با استفاده از شناورهای خاص یا پهلوگیری کشتی در اسکلههای سوخترسانی انجام شود؛ هر چند که هر ۲ روش یاد شده برای سوخترسانی کشتیها استفاده می شود اما روش دوم یعنی پهلوگرفتن کشتی در اسکلهها و بنادر سوخترسانی، روش متداول بانکرینگ به شمار می رود و در کنار آن ارائه دهندگان خدمات بانکرینگ از روش نخست هم استفاده میکنند.
آن چه برای یک کشتی یا شناور مهم است، فرآیند سوخترسانی با کمترین هزینه ممکن و بهترین کیفیت است، بنابراین قیمت سوخت، میزان انحراف از مسیر اصلی برای رسیدن به اسکله سوخترسانی، سرعت عمل و غیره از مولفههای مهم و تعیین کننده در انتخاب پایانه های سوخترسانی به شمار میآید.
با توجه به این که حدود ۷۰ درصد تجارت جهانی از طریق حمل و نقل دریایی صورت می گیرد، کیفیت، قیمت، ایمنی و سهولت دسترسی به سوخت خوراک موتور کشتی های عبوری از آب ها موضوعی بسیار با اهمیت است و صنعت بانکرینگ به همه این موارد توجه دارد.
از جمله مزایای اصلی صنعت بانکرینگ می توان به اشتغال و درآمدزایی، زمینه سازی برای سرمایه گذاری، جلوگیری از مهاجرت ساکنان مناطق مجری طرح، ارتقای اعتبار و امنیت بین اللملی منطقه بانکرکننده به دلیل رفت و آمد زیاد کشتی ها و جلوگیری از قاچاق نفت و گاز و فرآورده ها اشاره کرد.
سالانه ۱۲ هزار کشتی در خلیج فارس رفت و آمد می کند و ظرفیت سالانه سوخت رسانی این منطقه به کشتی ها ۲۵ میلیون تن است.
طبق اعلام سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) تنها ۶ کشور وجود دارد که حدود ۶۰ درصد از فعالیت بانکرینگ جهان را به عهده می گیرد. این سازمان گزارش کرد اگرچه نزدیک به ۴۰۰ بندر بانکرکننده در جهان وجود دارد، بیشتر تقاضای این فعالیت تنها در چند بندر اصلی (بندر سنگاپور، بندر فجیره امارات و بندر روتردام) متمرکز است.سنگاپور با حجم بانکرینگ سالانه ۴۲ میلیون تن متریک برای چند سال پیاپی سال است که بزرگترین بندر بانکرکننده جهان به شمار می رود و سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) پیش بینی می کند که این کشور در سال های آینده همچنان به عنوان بزرگترین بانکر کننده در جهان باقی می ماند.
بندر فجیره امارات که مهمترین بندر حوزه خلیج فارس و دریای عمان و سومین بندر بزرگ جهان به شمار می رود، با فروش سالانه ۲۴ میلیون تن متریک سوخت در جایگاه دوم کشورهای بانکرکننده و پس از سنگاپور قرار دارد.
روتردام نیز به عنوان بزرگترین بندر اروپا، سومین بندر بانکر کننده و سوخت رسان محسوب می شود که فروش سالانه آن ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار متریک تن است.
در بندر روتردام امکان ذخیرهسازی سوخت هایی مانند نفت، بنزین، گازوئیل، نفت سفید، نفتا و دیگر فرآوردههای نفتی وجود دارد و ظرفیت حدود هشت میلیون مترمکعبی ذخیرهسازی سوخت در ۲۰ ترمینال این بندر، این امکان را فراهم کرده تا کشتیهایی که مقصدشان روتردام است یا از این منطقه عبور می کنند، برنامه سوختگیری خود را طوری تنظیم کنند که مخازن سوخت خود را در روتردام پر کنند؛ مجموعه این شرایط، روتردام را به یکی از سه مرکز بزرگ بانکرینگ و سوختگیری کشتیها در دنیا بدل کرده است.
همچنین هنگ کنگ و بندر آنتورپ بلژیک چهارمین و پنجمین بنادر بانکرینگ جهان را تشکیل می دهند که میزان فروش سالیانه آن ها به ترتیب هفت میلیون و ۴۰۰ هزار و ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار متریک تن است.
طبق برآورد سالانه حدود ۲۰۰ میلیون تن نفت کوره در سطح جهان به صورت بانکر به کشتی ها فروخته می شود و پیش بینی می شود که این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۴۰۰ میلیون تن افزایش یابد، به عبارت دیگر، ارزش سالانه بازار بانکرینگ دنیا، ۸۰ میلیارد دلار است.
اهم چالشهای صنعت بانکرینگ
چالشهای صنعت بانکرینگ ایران را بر می شمریم: مشکل تعهدات ارزی شرکتهای بانکرینگ نزد بانک مرکزی: یکی از چالشهای مهم در خصوص رفع تعهدات ارزی مبنای متفاوت شناسایی تعهدات ارزی فعالین اقتصادی به ویژه فعالین عرصهی بانکرینگ توسط بانک مرکزی با توافقات و تعهداتی است که شرکتها با دستگاههای اجرایی دولت دارند. به طور مشخص در خصوص بانکرینگ، مبنای شناسایی و اجرای رفع تعهدات ارزی برای فعالین عرصهی بانکرینگ سامانه گمرک جمهوری اسلامی ایران است و بانک مرکزی اطلاعات مندرج در سامانه گمرک را مبنای شناسایی میزان تعهدات ارزی قرار داده است. این در حالی است که خصوص بانکرینگ آنچه مبنای فعالیت شرکتهای بانکرینگ براساس توافقات صورت گرفته این شرکتها با وزارت نفت است، تسویهی تعهدات بر مبنای ارزش دلاری و انعکاس آن در سامانهی ثامن است. این تفاوت در مبنای شناسایی باعث شده است که شرکتهای مختلفی از منظر وزارت نفت تعهدات ارزی خود را انجام داده باشند، با این حال به دلیل اینکه بانک مرکزی اطلاعات مندرج در سامانه گمرک را مبنای شناسایی میزان تعهدات ارزی قرار میدهد شرکتها با چالشهای عدیدهای مواجه باشند.
عدم وجود انگیزه کافی در شرکت ملی نفت ایران برای تحقق اهداف برنامه توسعه در خصوص بانکرینگ و عدم وجود ظرفیت کافی برای تولید سوخت کم سولفور ۰.۵ درصد در کشور
عدم تفکیک مسئولیتهای سازمانهای مرتبط
عدم شفافیت ساختار حقوقی سرمایهگذاری در بنادر و کاهش انگیزه سرمایهگذاری بخش خصوصی
مداخلات حاکمیتی مانند قیمت گذاریهای دستوری علیرغم تأکید قوانین بالادستی بر حضور بخش خصوصی در صنعت بانکرینگ
تغییرات رویههای تخصیص و قیمتگذاری سوخت بانکرینگ با تغییرات دولتها
ریسکهای ایجاد شده به علت تحریمها
این مواردی که به اختصار به آن پرداختیم چالش های پیش روی صنعت بانکرینگ ایران بود صنعتی که با بهره گیری از ظرفیت های واقعی آن می توان سالانه چند صد هزار دلار عایدی برای هرکدام از شرکت های فعال حوزه بانکرینگ ایران داشته باشند.
بانکرینگ میتواند به دو صورت سوخترسانی در دریا با استفاده از شناورهای خاص یا پهلوگیری کشتی در اسکلههای سوخترسانی انجام شود؛ هر چند که هر ۲ روش یاد شده برای سوخترسانی کشتیها استفاده می شود اما روش دوم یعنی پهلوگرفتن کشتی در اسکلهها و بنادر سوخترسانی، روش متداول بانکرینگ به شمار می رود و در کنار آن ارائه دهندگان خدمات بانکرینگ از روش نخست هم استفاده میکنند.
آن چه برای یک کشتی یا شناور مهم است، فرآیند سوخترسانی با کمترین هزینه ممکن و بهترین کیفیت است، بنابراین قیمت سوخت، میزان انحراف از مسیر اصلی برای رسیدن به اسکله سوخترسانی، سرعت عمل و غیره از مولفههای مهم و تعیین کننده در انتخاب پایانه های سوخترسانی به شمار میآید.
با توجه به این که حدود ۷۰ درصد تجارت جهانی از طریق حمل و نقل دریایی صورت می گیرد، کیفیت، قیمت، ایمنی و سهولت دسترسی به سوخت خوراک موتور کشتی های عبوری از آب ها موضوعی بسیار با اهمیت است و صنعت بانکرینگ به همه این موارد توجه دارد.
از جمله مزایای اصلی صنعت بانکرینگ می توان به اشتغال و درآمدزایی، زمینه سازی برای سرمایه گذاری، جلوگیری از مهاجرت ساکنان مناطق مجری طرح، ارتقای اعتبار و امنیت بین اللملی منطقه بانکرکننده به دلیل رفت و آمد زیاد کشتی ها و جلوگیری از قاچاق نفت و گاز و فرآورده ها اشاره کرد.
سالانه ۱۲ هزار کشتی در خلیج فارس رفت و آمد می کند و ظرفیت سالانه سوخت رسانی این منطقه به کشتی ها ۲۵ میلیون تن است.
طبق اعلام سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) تنها ۶ کشور وجود دارد که حدود ۶۰ درصد از فعالیت بانکرینگ جهان را به عهده می گیرد. این سازمان گزارش کرد اگرچه نزدیک به ۴۰۰ بندر بانکرکننده در جهان وجود دارد، بیشتر تقاضای این فعالیت تنها در چند بندر اصلی (بندر سنگاپور، بندر فجیره امارات و بندر روتردام) متمرکز است.سنگاپور با حجم بانکرینگ سالانه ۴۲ میلیون تن متریک برای چند سال پیاپی سال است که بزرگترین بندر بانکرکننده جهان به شمار می رود و سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) پیش بینی می کند که این کشور در سال های آینده همچنان به عنوان بزرگترین بانکر کننده در جهان باقی می ماند.
بندر فجیره امارات که مهمترین بندر حوزه خلیج فارس و دریای عمان و سومین بندر بزرگ جهان به شمار می رود، با فروش سالانه ۲۴ میلیون تن متریک سوخت در جایگاه دوم کشورهای بانکرکننده و پس از سنگاپور قرار دارد.
روتردام نیز به عنوان بزرگترین بندر اروپا، سومین بندر بانکر کننده و سوخت رسان محسوب می شود که فروش سالانه آن ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار متریک تن است.
در بندر روتردام امکان ذخیرهسازی سوخت هایی مانند نفت، بنزین، گازوئیل، نفت سفید، نفتا و دیگر فرآوردههای نفتی وجود دارد و ظرفیت حدود هشت میلیون مترمکعبی ذخیرهسازی سوخت در ۲۰ ترمینال این بندر، این امکان را فراهم کرده تا کشتیهایی که مقصدشان روتردام است یا از این منطقه عبور می کنند، برنامه سوختگیری خود را طوری تنظیم کنند که مخازن سوخت خود را در روتردام پر کنند؛ مجموعه این شرایط، روتردام را به یکی از سه مرکز بزرگ بانکرینگ و سوختگیری کشتیها در دنیا بدل کرده است.
همچنین هنگ کنگ و بندر آنتورپ بلژیک چهارمین و پنجمین بنادر بانکرینگ جهان را تشکیل می دهند که میزان فروش سالیانه آن ها به ترتیب هفت میلیون و ۴۰۰ هزار و ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار متریک تن است.
طبق برآورد سالانه حدود ۲۰۰ میلیون تن نفت کوره در سطح جهان به صورت بانکر به کشتی ها فروخته می شود و پیش بینی می شود که این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۴۰۰ میلیون تن افزایش یابد، به عبارت دیگر، ارزش سالانه بازار بانکرینگ دنیا، ۸۰ میلیارد دلار است.
اهم چالشهای صنعت بانکرینگ
چالشهای صنعت بانکرینگ ایران را بر می شمریم: مشکل تعهدات ارزی شرکتهای بانکرینگ نزد بانک مرکزی: یکی از چالشهای مهم در خصوص رفع تعهدات ارزی مبنای متفاوت شناسایی تعهدات ارزی فعالین اقتصادی به ویژه فعالین عرصهی بانکرینگ توسط بانک مرکزی با توافقات و تعهداتی است که شرکتها با دستگاههای اجرایی دولت دارند. به طور مشخص در خصوص بانکرینگ، مبنای شناسایی و اجرای رفع تعهدات ارزی برای فعالین عرصهی بانکرینگ سامانه گمرک جمهوری اسلامی ایران است و بانک مرکزی اطلاعات مندرج در سامانه گمرک را مبنای شناسایی میزان تعهدات ارزی قرار داده است. این در حالی است که خصوص بانکرینگ آنچه مبنای فعالیت شرکتهای بانکرینگ براساس توافقات صورت گرفته این شرکتها با وزارت نفت است، تسویهی تعهدات بر مبنای ارزش دلاری و انعکاس آن در سامانهی ثامن است. این تفاوت در مبنای شناسایی باعث شده است که شرکتهای مختلفی از منظر وزارت نفت تعهدات ارزی خود را انجام داده باشند، با این حال به دلیل اینکه بانک مرکزی اطلاعات مندرج در سامانه گمرک را مبنای شناسایی میزان تعهدات ارزی قرار میدهد شرکتها با چالشهای عدیدهای مواجه باشند.
عدم وجود انگیزه کافی در شرکت ملی نفت ایران برای تحقق اهداف برنامه توسعه در خصوص بانکرینگ و عدم وجود ظرفیت کافی برای تولید سوخت کم سولفور ۰.۵ درصد در کشور
عدم تفکیک مسئولیتهای سازمانهای مرتبط
عدم شفافیت ساختار حقوقی سرمایهگذاری در بنادر و کاهش انگیزه سرمایهگذاری بخش خصوصی
مداخلات حاکمیتی مانند قیمت گذاریهای دستوری علیرغم تأکید قوانین بالادستی بر حضور بخش خصوصی در صنعت بانکرینگ
تغییرات رویههای تخصیص و قیمتگذاری سوخت بانکرینگ با تغییرات دولتها
ریسکهای ایجاد شده به علت تحریمها
این مواردی که به اختصار به آن پرداختیم چالش های پیش روی صنعت بانکرینگ ایران بود صنعتی که با بهره گیری از ظرفیت های واقعی آن می توان سالانه چند صد هزار دلار عایدی برای هرکدام از شرکت های فعال حوزه بانکرینگ ایران داشته باشند.
برچسب ها : بانكرينگ ايران اقتصادسرآمد صنعت بانكرينگ ايران
اخبار روز
-
رکورد تولید میگوی کشور شکسته شد
-
در صورت وقوع جنگ دشمن آسیب زیادی خواهد دید
-
حل ابرچالشهای محیطزیستی کشور نیازمند فناوریهای نوین و همکاری دانشبنیانهاست
-
پرونده ثبتجهانی بندر تاریخی سیراف به یونسکو ارسال شد
-
اجرای طرح ملی (سلام محله) جهت پاسخ گویی اثر بخش به نیاز های اجتماعی
-
برنامههای گسترده هفته جوان در استان قم با تأکید بر کاهش گسست نسلی و نقش محوری رسانه
-
اصلاح ماده 21 آیین نامه اجرایی قانون حفاظت از منابع آبزی در دستور کار است
-
امضای تفاهم نامه همکاری بین دانشگاه تربیت مدرس و دبیرخانه توسعه دریامحور
-
نخستین بسته اطلاعات هوانوردی سال ۲۰۲۶ منتشر شد
-
وزیر راه و شهرسازی از مجتمع بندری شهید رجایی بازدید کرد
-
لزوم ورود جدی مجلس به مصوبه صدارت دریایی ایران
-
«بانکرینگ» سودآور در جهان؛فراموش شده در ایران
-
واکاوی دلایل تعقیب کشتیهای روسی در کانال مانش
-
ضرورت مردمیسازی بنادر در برنامه های دولت چهاردهم
-
پیامدهای کلان اقتصادی در پی خاموشی اینترنت
-
الزامات پیوست فرهنگی سازمان های دریایی و غیردریایی
-
برقراری ۸ پرواز بینالمللی «هما» از مشهد به پاکستان، کویت و عربستان
-
لزوم تقویت نقش بخش خصوصی در توسعه اقتصاد دریامحور
-
اعتبار فراگیر ایرانیان یک حق شهروندی است
-
حدود ۱۰۰ فروند شناور ایرانی تخت اسکورت و در امنیت هستند
