اقتصادسرآمد- فهیمه کرمی، پژوهشگر و کنشگر تاریخ شفاهی - اولین نشست میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور، با رویکرد پایداری، تاب آوری، دفاع مقدس و مقاومت، با همکاری بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس ستاد کل نیروهای مسلح و مرکز مطالعات و تحقیقات نیروی هوایی ارتش، به همت معاونت علوم تحقیقات و فناوری ارتش جمهوری اسلامی ایران، با هدف ایجاد هم‌افزایی و انسجام کلیه دست‌اندرکاران حقیقی و حقوقی تاریخ شفاهی کشور در راستای ارتقای تاریخ شفاهی پایداری، تاب‌آوری، دفاع مقدس و مقاومت، و تسهیل مدیریت دانش‌های میان رشته‌ای در جنگ تحمیلی دوم و سوم، روزهای پایتنی اردیبهشت‌ماه برگزار شد. 
به گزارش اقتصادسرآمد، امیر سرتیپ محمد اکرمی‌نیا، معاون هماهنگ کننده سازمان عقیدتی سیاسی ارتش و سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی ایران در این نشست، در اظهاراتی، به بررسی وقایع رخ داده در جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه پرداخت و همچنین به لزوم بهره‌برداری صحیح از تجربیات به دست آمده در جریان این ۲ جنگ و لزوم ارتقاء و دست‌یابی ایران اسلامی به علوم و فناوری‌های نوین برای مقابله با تهدیدات دشمنان، تاکید کرد. وی، ضمن بیان اهمیت جمهوری اسلامی ایران، از منظر ژئوپلیتیک و اثرگذاری تاریخی آن بر رویدادهای جهان و سابقه تاریخی پایداری ایرانیان، اظهار کرد: پرداختن به تاریخ شفاهی، منجر به بالابردن تاب‌آوری و پایداری مردم خواهد شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که جنگ‌های جهانی منجر به ارتقای توان دفاعی کشورهای مورد تهاجم شده است. در واقع اگر بتوانیم از این جنگ‌ها درس‌آموزی کنیم و در مدیریت دانش به‌کار بگیریم، منجر به افزایش بازدارندگی کشورمان خواهد شد. سخنگوی ارتش افزود: توجه به لایه‌های عمیق دفاع مقدس ضروری است و باید از زبان هنر برای کاربست یافته‌های تاریخ شفاهی بهره برد.
دکتر غلامرضا عزیزی عضو هیئت علمی (بازنشسته) مرکز اسناد و کتابخانه ملی و دبیر علمی پنجمین دوره ملی و اولین دوره بین المللی همایش تاریخ شفاهی دفاع مقدس و مقاومت در گزارشی در خصوص فعالیت دبیرخانه همایش اظهار کرد که پوستر همایش رونمایی شده است و با توجه به اینکه عنوان «مقاومت» به همایش‌ دوسالانه تاریخ شفاهی دفاع مقدس، مزید شده است، و از سوی دیگر دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نیز به موضوعات مورد بررسی در همایش اضافه شد، لذا عرصه مورد کاوش پژوهشگران از دفاع مقدس فراتر رفته و مقاومت، پایداری و تاب آوری نیز از جمله موضوعات قابل بررسی در همایش تاریخ شفاهی است.  
تاکنون نشست‌ها و کارگاه‌های مختلفی برای این دوره از همایش برگزار شد، از جمله نشستی که در دانشگاه هوایی شهید ستاری برگزار شد، همچنین نشستی که اکنون در حال برگزاری آن هستیم هم در راستای این همایش برگزار می‌شود.  
با توجه به فاصله زمانی ایجاد شده از برگزاری چهارمین همایش و همزمان با وقوع دو جنگ تحمیلی اخیر، برخی محورهای جدید نیز به موضوعات همایش افزوده شد. در شرایطی که کشورمان در معرض حملات و جنایات دشمن قرار گرفته، بتوانیم از تاریخ شفاهی به‌عنوان ابزاری برای فهم گذشته، درک شرایط امروز و ساخت آینده بهره ببریم.
دکتر عزیزی در ادامه اظهار کرد که برای تربیت نسل جدیدی از مورخان باید رشته تحصیلی تاریخ شفاهی راه‌اندازی کنیم. همچنین باید حداقل در یک نشست به تاریخ شفاهی نظامیان اشاره کنیم. در یک نشست دیگر هم به تاریخ شفاهی ورزش در ایران پرداخته خواهد شد.
دکتر رضا جهانفر مدیر دانش و تولید معاونت عتف آجا و دبیر نشست با بیان موارد مورد درخواست بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس ستاد کل نیروهای مسلح از معاونت علوم، تحقیقات و فناوری آجا به عنوان ستاد تخصصی تاریخ شفاهی آجا، اظهار کرد که برابر امریه ستاد کل نیروهای مسلح، چهار اقدام مهم؛  برگزاری پنجمین دوره ملی و اولین دوره همایش بین المللی تاریخ شفاهی دفاع مقدس و مقاومت، راه اندازی میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور توسط معاونت عتف آجا (با توجه به تجربیات ارزشمند معاونت عتف آجا در خصوص میزهای تخصصی ناشران و مدیریت دانش و اثرگذاری فراسازمانی و ملی میزهای یاد شده)، برگزاری نشست ملی تاریخ شفاهی ورزش کشور، راه اندازی رشته تحصیلی تاریخ شفاهی در یکی از دانشگاه های آجا در مقطع ارشد یا دکتری توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران با محوریت آجا انجام خواهد شد. 
حجت الاسلام والمسلمین سعید فخرزاده مدیر واحد تاریخ شفاهی دفتر ادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری، در سخنرانی خود تحت عنوان «ضرورت اولویت بندی و سیاستگذاری در انتخاب موضوعات تاریخ شفاهی دفاع مقدس»، ضمن اشاره به تعدادی از موضوعات دارای اولویت در تاریخ شفاهی، اظهار کرد که یکی از دغدغه های امام شهید تهیه یک فهرست موضوعی از دفاع مقدس بود. 
سردار سرتیپ عباس بایرامی رییس سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس نیز اظهار کرد که نیازمندی ها و موضوعات اساسی تاریخ شفاهی ما باید مشخص شود و اکنون نیازمند بانک اطلاعات موضوعات هستیم. در ادامه بایرامی از آمادگی کامل بنیاد حفظ آثار برای همکاری در خصوص تاریخ شفاهی سخن گفت. 
دکتر سید محمود سادات معاون پژوهش و فناوری سازمان اسناد و کتابخانه ملی در سخنرانی خود با عنوان «چالش‌های مصاحبه، تدوین و انتشار تاریخ شفاهی در ایران» بیان کرد که در آثار فعلی تاریخ شفاهی شاهد غلبه موضوعات سیاسی بر سایر موضوعات هستیم. باید به سراغ خاموشان تاریخ رفت، همانند روستاییان، زنان و... .
تاکنون حتی در تاریخ شفاهی دفاع مقدس به سراغ این افراد کمتر رفته شده است. از سوی دیگر در فرایند تاریخ شفاهی افراد کاریزما نیز دچار مشکلاتی هستیم. گاهی اوقات با همان سئوال اول، مصاحبه ناتمام می‌ماند.  
در فرایند انتشار نیز مشکلاتی داریم. مثلا در تیتربندی از بیان واژه های احساسی خودداری شود. منجربه قضاوت پیش از پژوهش می شود. 
ناخدایکم سهیل اسدی مدیر دانش مرکز مطالعات و تحقیقات نیروی دریایی اظهار کرد که در فرایند کسب موفقیت تاریخ شفاهی؛ داشتن نظام نامه استاندارد بسیار مفید است. روش‌شناسی نظام‌مند و از پیش تعریف شده با چارچوب مشخص برای مصاحبه، مستندسازی و راستی‌آزمایی، باعث تسهیل تولید روایت‌های غیرسلیقه‌ای و قابل ارجاع و معتبر می‌شود.
دکتر ابوالفضل حسن آبادی، پژوهشگر تاریخ شفاهی و رییس اداره اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، نیز به مسائل تاریخ شفاهی نظامی اشاره کرد و افزود که هنوز در نیروهای مسلح، مورخ تربیت نکردیم. مسئله نظامیانِ مورخ بسیار مهم است. در ایران مورخین نظامی به معنای آکادمیک نداریم. باید مورخین نظامی تربیت کنیم. کسانی که به هر دو حوزه جنگ و تاریخ مسلط هستند. واقعا وقت آن است که به تاریخ جنگ به صورت بین المللی نگاه کنیم. به صورت آگاهانه و آرشیوی و نظام مند به تاریخ شفاهی نپرداختیم. مسئله دیگر اینکه آیا برای محرمانگی بخشهایی از تاریخ جنگ تدبیر شده است؟ مسئله بعدی اینکه در حوزه تاریخ شفاهی جنگ، نیازمند آمار دقیق هستیم. مراکز و سازمانهای مختلف فعال تاریخ شفاهی نیازمند همگرایی هستند. 
در نهایت اینکه تاریخ شفاهی ارتش مظلوم است. باید بیشتر به آن پرداخته شود. ارتش باید روایت خودش از تاریخ جنگ داشته باشد. به دنبال ثبت روایت خودشان از جنگ باشند. این حق ارتش است که روایت خودش را بیان و ثبت کند. هر حوزه ای از نیروهای مسلح، شیوه نامه و روش و رویکرد خودش را در تاریخ شفاهی دارد. شیوه تاریخ شفاهی نیروی زمینی آمریکا با شیوه تاریخ شفاهی نیروی هوایی آن متفاوت است. این تفاوتها مهم است و باید به آنها توجه شود. 
خانم مریم اسدی جعفری از کنشگران حوزه تاریخ شفاهی اظهار کرد که امیدوارم در بدو آغاز پروژه‌های مرتبط با جنگ اخیر، آسیب‌ها و ضعف‌های موجود در زمینه ثبت تاریخ شفاهی دفاع مقدس، تکرار نشود. در واقع تاریخ، تکرار نشود! نگاه آکادمیک و تخصصی را بیشتر مورد توجه قرار دهند.
 سرهنگ حمید عظیمی از کنشگران تاریخ شفاهی نیز اظهار کرد که باتوجه به صحبت ها و دغدغه های سخنران‌های محترم باید قبول کرد که محدودیت ها و تعیین چارجوب های از پیش تعیین شده از سوی برخی از مسئولان و  متولیان امر در حوزه تاریخ شفاهی دفاع مقدس که عمدتا نگاه آرمانی هست، مانع از ورود مورخان آزاد، آکادمیک و متخصص در این امر شده است.
دکتر حمید حیدری رییس سازمان آموزش و تحقیقات بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس گفت که باید مورخان نظامی تربیت کنیم و برای ۵ ساله آینده مورخان را بورس کنیم. نیروی متخصص را تربیت کنیم. حتی اگر نیاز باشد باید به خارج از کشور اعزام کنیم. 
دکتر مهدی کاموس، پژوهشگر تاریخ شفاهی و مدرس دانشگاه گفت که وقتی نام ارتش می‌آید، ۳ انگاره اعتماد و مردمی بودن و اجرای پروژه های بزرگ به ذهن ما می‌آید. ارتش یک نهاد مردمی است. وقتی نام ارتش مطرح است، طرح های بزرگ مورد انتظار است. در دنیا هم همین انتظار از ارتش‌ها وجود دارد. ارتش آمریکا و ارتش انگلیس و سایر ارتش‌های کشورهای توسعه یافته هم طرح های بزرگ در کشور خودشان اجرا کردند. حالا وقتی ارتش در کشوری، همایش تاریخ شفاهی را برگزار می‌کند، انتظارها بالا می‌رود، اعتبار آن به نسبت نهادهای دیگر بالاتر است. رعایت اصول پژوهشی مورد انتظار است. به ویژه اینکه اکنون در جنگ‌های نسل نو که اکنون با آن روبرو هستیم، باید نگاه جدیدی به تاریخ شود. سرعت جنگها بالا است. فناوری اثرگذاری بالا دارد. از سوی دیگر افزودن عنوان پایداری به حوزه فعالیت میز تخصصی تاریخ شفاهی، بسیار به جا است. بحث تاب‌آوری هم به آن اضافه شود. پیشنهاد می‌کنم که تاریخ شفاهی تحریم را مد نظر قرار دهید.
در ادامه جلسه دکتر حبیب اله اسماعیلی و دکتر مرتضی رسولی پور از اساتید و پژوهشگران حوزه تاریخ شفاهی، نکاتی در خصوص اهمیت برگزاری این نشست و پیگیری موضوعات مهم در این خصوص تاکید کردند. 
در پایان نشست دکتر رضا جهانفر دبیر میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور به بیان موضوع و هدف اصلی راه اندازی تاریخ شفاهی  و مصوبات جلسه
 پرداخت.
موضوع و هدف اصلی میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور
دبیر میز تخصصی تاریخ شفاهی اعلام کرد که حوزه و موضوع اصلی فعالیت میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور، حوزه پایداری، تاب آوری، دفاع مقدس و مقاومت است. همچنین هدف اصلی از راه‌اندازی و فعالیت میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور، ایجاد انسجام و هم‌افزایی بین افراد، سازمان‌ها، دستگاه ها، سمن‌ها در حوزه تاریخ شفاهی پایداری، تاب آوری، دفاع مقدس و مقاومت و استفاده از خرد جمعی به منظور تضارب آراء، تعامل و همفکری و هم اندیشی با کارشناسان خبره، متخصصین، اندیشمندان، صاحب نظران و اساتید مجرب دانش‌های میان رشته‌ای حوزه تاریخ شفاهی و همچنین فراهم نمودن زمینه مناسب برای ثبت و ضبط گفتگوها، مصاحبه‌ها، خاطرات، روایات و در نهایت تاریخ شفاهی خبرگان، نخبگان، رویدادها و اسناد مربوط به موضوع و حوزه فعالیت میز است. برنامه اجرایی میز تخصصی یاد شده برابر یک برنامه زمان بندی شده سالیانه و پنج ساله از سوی دبیرخانه میز تخصصی مستقر در معاونت عتف آجا ارائه و پس از تصویب در میز موصوف و تأیید در بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس ستاد کل نیروهای مسلح، جهت اجرا پیگیری می‌شود. با توجه به ماهیت فعالیت، میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور علاوه بر فعالیت اجرایی در حوزه مربوطه، فعالیت‌های آموزشی، دانشی و پژوهشی و فناورانه نیز در این خصوص خواهد داشت.

نتایج فعالیت‌های میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور
همچنین بنا به اظهارات دبیر میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور؛ نتایج برنامه ها و اقدامات مربوط به خدمات تخصصی میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور در قالب های زیر منتشر خواهد شد.
۱-ارائه اسناد و گزارش های راهبردی با مخاطب اعضای میز تخصصی، مردم، ادارات و سازمانهای مرتبط و سایر مبادی ذیربط.
۲- انتشار کتاب، مجموعه مقالات، مقاله، ویژه نامه، نشریه و... در حوزه تاریخ شفاهی و دانش های میان رشته ای مرتبط با تاریخ شفاهی .
۳- تکمیل مطالب مورد نیاز بانک های اطلاعاتی.
۴- گزارش های پژوهشی در قالب لوح فشرده و... .
۵-برگزاری  سخنرانی، نشست تخصصی، کارگاه دانش افزایی و آموزشی، و سایر رویدادهای علمی و پژوهشی.
۶- ارائه پیشنهادات و توصیه‌های برگرفته از بسته های دانشی استخراج شده از تاریخ شفاهی افراد، اماکن و رویدادهای مرتبط با پایداری، تاب آوری، دفاع مقدس و مقاومت به مبادی ذیربط.
مصوبات اولین نشست میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور با رویکرد پایداری، تاب آوری، دفاع مقدس و مقاومت
۱-دوره‌های کوتاه مدت تاریخ شفاهی برای سازمان‌های متقاضی
۲-نشست تاریخ شفاهی ورزش ایران به میزبانی ارتش جمهوری اسلامی ایران برگزار شود.
۳-نشست تاریخ شفاهی نظامیان به میزبانی ارتش برگزار شود. 
۴-با در نظر قرار دادن اهداف و کارکردهای میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور، شیوه نامه میز یاد شده توسط معاونت عتف ارتش مهیا و برای اعضای نشست ارسال تا در جلسه بعدی میز تخصصی تاریخ شفاهی کشور مورد بررسی و در صورت امکان مورد تصویب قرار گیرد و به بناید حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس ستاد کل نیروهای مسلح ارسال گردد.