به گزارش اقتصادسرآمد، سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) با تصویب «کد بین‌المللی ایمنی کشتی‌های خودران» (MASS Code)، نخستین چارچوب جهانی برای فعالیت کشتی‌های دارای کنترل از راه دور و خودمختار را به اجرا گذاشت؛ اقدامی که نقطه عطفی در تاریخ حمل‌ونقل دریایی به شمار می‌رود.
 
کمیته ایمنی دریایی سازمان بین‌المللی دریانوردی (MSC) در یکصد و یازدهمین نشست خود در لندن، «کد بین‌المللی ایمنی کشتی‌های خودران سطحی» (MASS Code) را به تصویب رساند.
  
این مقررات با هدف فراهم کردن چارچوبی ایمن برای ورود کشتی‌های مجهز به هوش مصنوعی و سامانه‌های کنترل از راه دور به ناوگان جهانی تدوین شده است.
 
بر اساس این کد، کشتی‌های خودران یا کنترل‌شونده از راه دور باید از نظر ایمنی، امنیت سایبری، حفاظت محیط زیست و قابلیت اطمینان عملیاتی، استانداردهایی معادل کشتی‌های متعارف داشته باشند. این شناورها همچنین ملزم به رعایت الزامات کنوانسیون بین‌المللی ایمنی جان اشخاص در دریا (SOLAS) خواهند بود.
 
بنابرگزارش شبکه اطلاع‌رسانی مانا، مقررات جدید موضوعاتی مانند ناوبری خودکار، ارتباطات، مراکز کنترل ساحلی، عملیات از راه دور، ایمنی آتش‌سوزی، جست‌وجو و نجات، ارزیابی ریسک و امنیت سایبری را پوشش می‌دهد.
 
نکته مهم آن است که حتی در کشتی‌های بدون خدمه نیز مسئولیت نهایی کشتی همچنان بر عهده ناخدا خواهد بود، هرچند وی می‌تواند خارج از کشتی مستقر باشد.
 
این کد از اول ژوئیه ۲۰۲۶ به‌صورت غیرالزام‌آور اجرایی می‌شود تا کشورها و شرکت‌های کشتیرانی امکان آزمایش و ارزیابی آن را داشته باشند. IMO قصد دارد پس از دوره ارزیابی و جمع‌آوری تجربیات عملیاتی، نسخه الزام‌آور این مقررات را تا سال ۲۰۳۰ تصویب و از سال ۲۰۳۲ اجرایی کند.
 
* از جاده تا دریا؛ گسترش مقررات برای حمل‌ونقل هوشمند
 
تصویب این مقررات در حالی صورت می‌گیرد که در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای نیز طی سال‌های اخیر تلاش‌های گسترده‌ای برای قانون‌گذاری خودروهای خودران در جریان بوده است. با وجود پیشرفت فناوری و آغاز بهره‌برداری محدود از تاکسی‌های خودران در برخی کشورها، هنوز چارچوب‌های حقوقی و مسئولیت‌پذیری این خودروها به‌طور کامل نهایی نشده است. از این رو، اقدام IMO را می‌توان بخشی از روند جهانی تدوین مقررات برای وسایل نقلیه خودمختار دانست؛ روندی که از جاده‌ها فراتر رفته و اکنون به دریاها نیز رسیده است.