تاریخ انتشار:1405/5/5
پساجنگ و توسعه
بررسی وضعیت توسعه کشورها پس از جنگ
اقتصادسرآمد- هلند نمونهای موفق از غلبه بر بحران ناشی از وابستگی به منابع طبیعی است. کشف میدان عظیم گاز گرونینگن در دهه ۱۹۶۰، اقتصاد این کشور را متحول کرد، اما همزمان موجب افزایش ارزش پول ملی، کاهش رقابتپذیری بخشهای غیرگازی و وابستگی اقتصاد به درآمدهای گاز شد؛ پدیدهای که بعدها «بیماری هلندی» نام گرفت.
به گزارش اقتصادسرآمد، هلند پیش از کشف گاز، اقتصادی باز، تجاری و متکی بر کشتیرانی، کشاورزی و خدمات مالی داشت. پس از جنگ جهانی دوم نیز با کمک طرح مارشال بازسازی شد و «مدل پلدر»؛ یعنی گفتوگوی مستمر میان دولت، کارفرمایان و اتحادیهها، به یکی از پایههای حکمرانی اقتصادی آن تبدیل شد.
رونق صادرات گاز در دهه ۱۹۶۰ موجب ورود گسترده ارز خارجی و افزایش ارزش گیلدر شد. در نتیجه، صادرات کشاورزی، صنایع تولیدی و خدمات قدرت رقابت خود را از دست داد و اقتصاد در دهه ۱۹۷۰، با وجود درآمدهای بالای گازی، با رکود صنعتی، تورم و افزایش بیکاری روبهرو شد.
از میانه دهه ۱۹۸۰، هلند با تکیه بر مدل پلدر، اصلاحات ساختاری را آغاز کرد. توافق وسنار (۱۹۸۲)، اصلاح بازار کار، کاهش نقش دولت و خصوصیسازی، رقابتپذیری اقتصاد را احیا کرد. همچنین بخشی از درآمدهای گاز از طریق سازوکارهای سرمایهگذاری دولتی به توسعه زیرساختها، پژوهش و نوآوری اختصاص یافت.
نتیجه این اصلاحات، گذار از اقتصادی وابسته به منابع طبیعی به اقتصادی متنوع، مدرن و رقابتپذیر بود. امروز هلند در فناوری، خدمات مالی، کشاورزی پیشرفته و لجستیک از کشورهای پیشرو اروپا به شمار میرود و یکی از پایینترین نرخهای بیکاری در اتحادیه اروپا را دارد.
تجربه هلند نشان میدهد که منابع طبیعی در صورت مدیریت نادرست میتوانند به «نفرین منابع» تبدیل شوند؛ اما انعطافپذیری نهادی، گفتوگوی اجتماعی، اصلاحات ساختاری، تنوعبخشی اقتصادی و هدایت بخشی از درآمدهای منابع طبیعی به سرمایهگذاریهای مولد، میتواند این تهدید را به فرصتی برای توسعه پایدار تبدیل کند.
عیسی بزرگ زاده - کارشناس توسعه
رونق صادرات گاز در دهه ۱۹۶۰ موجب ورود گسترده ارز خارجی و افزایش ارزش گیلدر شد. در نتیجه، صادرات کشاورزی، صنایع تولیدی و خدمات قدرت رقابت خود را از دست داد و اقتصاد در دهه ۱۹۷۰، با وجود درآمدهای بالای گازی، با رکود صنعتی، تورم و افزایش بیکاری روبهرو شد.
از میانه دهه ۱۹۸۰، هلند با تکیه بر مدل پلدر، اصلاحات ساختاری را آغاز کرد. توافق وسنار (۱۹۸۲)، اصلاح بازار کار، کاهش نقش دولت و خصوصیسازی، رقابتپذیری اقتصاد را احیا کرد. همچنین بخشی از درآمدهای گاز از طریق سازوکارهای سرمایهگذاری دولتی به توسعه زیرساختها، پژوهش و نوآوری اختصاص یافت.
نتیجه این اصلاحات، گذار از اقتصادی وابسته به منابع طبیعی به اقتصادی متنوع، مدرن و رقابتپذیر بود. امروز هلند در فناوری، خدمات مالی، کشاورزی پیشرفته و لجستیک از کشورهای پیشرو اروپا به شمار میرود و یکی از پایینترین نرخهای بیکاری در اتحادیه اروپا را دارد.
تجربه هلند نشان میدهد که منابع طبیعی در صورت مدیریت نادرست میتوانند به «نفرین منابع» تبدیل شوند؛ اما انعطافپذیری نهادی، گفتوگوی اجتماعی، اصلاحات ساختاری، تنوعبخشی اقتصادی و هدایت بخشی از درآمدهای منابع طبیعی به سرمایهگذاریهای مولد، میتواند این تهدید را به فرصتی برای توسعه پایدار تبدیل کند.
عیسی بزرگ زاده - کارشناس توسعه
برچسب ها : پساجنگ و توسعه اقتصادسرآمد منابع طبیعی
اخبار روز
-
تأکید معاون سابق امور دریایی سازمان بنادر بر ظرفیتهای گردشگری روستاهای ساحلی و حمایت از طرح «هر روستا یک سایت»
-
آغاز فصلی جدید در تفریح و گردشگری شهری تهران
-
ضرورت آموزش فعالان گردشگری دریایی جنوب برای مدیریت ریسک های ناشی از جنگ
-
مرگ خاموش فوکها در خزر
-
بازدید و بررسی پروژههای مسکن و بازآفرینی شهری در اهر و هریس
-
بازسازی پل B۱ مهرماه سال ۱۴۰۶ پایان مییابد
-
سهم صیادان از ثروت دریاپایه خلیج فارس چیست ؟
-
وابستگی گازمحور برق ایران و راهبردهای تنوع بخشی
-
چین به دنبال حفظ تجارت با ایران
-
تدوین نقشه راه همکاریها در کریدورهای پیشنهادی تهران به قزاقستان
-
حکمرانی داده محور
-
کاهش ۲۹ درصدی صید کیلکای گیلان؛ کاهش صید در هر شب دریایی با وجود ثبات فعالیت ناوگان
-
کشورهای منطقه نظامهای حملونقل انعطافپذیرتری را ایجاد کنند
-
دیدار معاون هماهنگکننده نیروی دریایی ارتش با خانواده شهدای جنگ رمضان
-
افتتاح بخش دیگری از محور اردبیل-سرچم؛ تسهیل ارتباط اردبیل و مرکز کشور
-
بررسی علمی سواحل کاسپین در دستور کار است
-
پیشنهاد اختصاص عوارض برای مدیریت پسماند در شمال کشور
-
معبر لجستیکی S۱۵ ماکو با اعتبار ۹۵۷ میلیارد ریال افتتاح شد
-
نشست تخصصی مدیریت بحران در بندر چابهار
-
لزوم تغییر پارادایم در مدیریت پروژههای زیرساختی در شرایط تحریم، بحران و محاصره
