تاریخ انتشار:1405/5/5
بررسی وضعیت توسعه کشورها پس از جنگ

پساجنگ و توسعه

بررسی وضعیت توسعه کشورها پس از جنگ

اقتصادسرآمد- هلند نمونه‌ای موفق از غلبه بر بحران ناشی از وابستگی به منابع طبیعی است. کشف میدان عظیم گاز گرونینگن در دهه ۱۹۶۰، اقتصاد این کشور را متحول کرد، اما هم‌زمان موجب افزایش ارزش پول ملی، کاهش رقابت‌پذیری بخش‌های غیرگازی و وابستگی اقتصاد به درآمدهای گاز شد؛ پدیده‌ای که بعدها «بیماری هلندی» نام گرفت.

به گزارش اقتصادسرآمد، هلند پیش از کشف گاز، اقتصادی باز، تجاری و متکی بر کشتیرانی، کشاورزی و خدمات مالی داشت. پس از جنگ جهانی دوم نیز با کمک طرح مارشال بازسازی شد و «مدل پلدر»؛ یعنی گفت‌وگوی مستمر میان دولت، کارفرمایان و اتحادیه‌ها، به یکی از پایه‌های حکمرانی اقتصادی آن تبدیل شد.
 
رونق صادرات گاز در دهه ۱۹۶۰ موجب ورود گسترده ارز خارجی و افزایش ارزش گیلدر شد. در نتیجه، صادرات کشاورزی، صنایع تولیدی و خدمات قدرت رقابت خود را از دست داد و اقتصاد در دهه ۱۹۷۰، با وجود درآمدهای بالای گازی، با رکود صنعتی، تورم و افزایش بیکاری روبه‌رو شد.
 
از میانه دهه ۱۹۸۰، هلند با تکیه بر مدل پلدر، اصلاحات ساختاری را آغاز کرد. توافق وسنار (۱۹۸۲)، اصلاح بازار کار، کاهش نقش دولت و خصوصی‌سازی، رقابت‌پذیری اقتصاد را احیا کرد. همچنین بخشی از درآمدهای گاز از طریق سازوکارهای سرمایه‌گذاری دولتی به توسعه زیرساخت‌ها، پژوهش و نوآوری اختصاص یافت.
 
نتیجه این اصلاحات، گذار از اقتصادی وابسته به منابع طبیعی به اقتصادی متنوع، مدرن و رقابت‌پذیر بود. امروز هلند در فناوری، خدمات مالی، کشاورزی پیشرفته و لجستیک از کشورهای پیشرو اروپا به شمار می‌رود و یکی از پایین‌ترین نرخ‌های بیکاری در اتحادیه اروپا را دارد.
 
تجربه هلند نشان می‌دهد که منابع طبیعی در صورت مدیریت نادرست می‌توانند به «نفرین منابع» تبدیل شوند؛ اما انعطاف‌پذیری نهادی، گفت‌وگوی اجتماعی، اصلاحات ساختاری، تنوع‌بخشی اقتصادی و هدایت بخشی از درآمدهای منابع طبیعی به سرمایه‌گذاری‌های مولد، می‌تواند این تهدید را به فرصتی برای توسعه پایدار تبدیل کند.
 
عیسی بزرگ زاده - کارشناس توسعه
 

برچسب ها : پساجنگ و توسعه اقتصادسرآمد منابع طبیعی

اخبار روز
ضمیمه