به گزارش اقتصادسرآمد، انتشار ویدئوهایی از آلودگی نفتی در سواحل جنوبی جزیره قشم و مناطق ساحلی شیب دراز در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، پرسشهایی را درباره منشأ این آلودگی برانگیخته است. با این حال، پیگیریهای تخصصی خبرنگار مهر از مسئولان و کارشناسان صنعت نفت نشان میدهد این آلودگی به هیچ عنوان ریشه در فرآیندهای تولید، انتقال، ذخیرهسازی و صادرات نفت جمهوری اسلامی ایران ندارد و منشأ آن خارج از صنعت نفت کشور قرار دارد.
 
مسئولان صنعت نفت تأکید کردند که تأسیسات، خطوط لوله و سکوهای فعال در محدوده خلیج فارس و دریای عمان در وضعیت مطلوب و تحت پایش پیوسته واحدهای HSE قرار دارند و هیچ نشانهای از نشت یا اختلال عملیاتی در این حوزه ثبت نشده است. بر همین اساس، رسیدن لکه های نفتی به سواحل قشم را نمیتوان به فعالیت این سامانهها مرتبط دانست.
 
آنچه باعث رسیدن آلودگی به ساحل قشم میشود
 
کارشناسان محیط زیست دریایی معتقدند شکلگیری لکههای نفتی در دریا و رسیدن آنها به سواحل حاشیه خلیج فارس از جمله قشم را میتوان به چند عامل بالقوه نسبت داد که با فرآیندهای صنعت نفت ایران در ارتباط نیستند. نخستین عامل، جریانهای دریایی و جزر و مد است؛ جریانهای آب در خلیج فارس و دریای عمان بهطور طبیعی مواد معلق مانند نفت را به سمت سواحل هدایت میکنند.
 
دومین عامل، بادهای منطقهای است که نقش پررنگی در جابهجایی لکههای نفتی روی سطح آب ایفا کرده و میتوانند آلودگی را از نقاط دورتر به سمت ساحل برانند. سومین عامل نیز تشکیل «تاربال»های نفتی است؛ نفت در اثر برخورد با آب و امواج با سایر مواد ترکیب شده و به شکل تاربالی درمیآید که به دلیل سبکتر بودن، بهراحتی توسط باد و موج به ساحل میرسد. به گفته مسئولان صنعت نفت، ترکیب همین عوامل سبب شده آلودگی ایجادشده در فاصله دور از سواحل، به نوار ساحلی جنوبی قشم و حتی منطقه حرا منتقل شود.
 
سخنگوی وزارت خارجه؛ منشأ خارجی و سؤال از ذینفعان هرمز
 
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، بامداد پنجشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» با اشاره به انتشار ویدئوهای آلودگی نفتی سواحل جزیره قشم نوشت: این آلودگی از خلیج فارس به سمت ساحل آمده و شواهد اولیه نشان میدهد منشأ آن یک کشتی فلهبر خارجی است؛ آلودگی در سه نقطه ساحلی و بخشهایی از سطح دریا گزارش شده است. این اظهارات در حالی است که برخی رسانههای معاند و ضد انقلاب موضوع را به تخریب تأسیسات نفتی ایران نسبت دادهاند، اما پیگیریهای خبرنگار مهر و شواهد میدانی این ادعا را تایید نمیکند و احتمالاً منشأ آلودگی نشتی از نفتکشهای آسیبدیده بوده است.

بقایی با تأکید بر اینکه ایران نمیتواند نسبت به این وضعیت بیتفاوت باشد، از مسئولیت همه طرفهای بهرهمند از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز برای جبران آسیبهای زیستمحیطی خلیج فارس و دریای عمان سخن گفت و پرسید: «آیا مسئول جبران خسارات، کشورهای مصرفکننده انرژی ارزان صادراتی منطقهاند یا شرکتهای بیمه کشتیرانی یا طرفهای متجاوز و شرکای آنها که این پهنه آبی را جولانگاه عملیات نظامی و آزمایش تسلیحات کردهاند؟» وی خسارات وارده بر مناطق ساحلی ایران طی چند دهه گذشته را در مقیاس تریلیون دلاری ارزیابی کرد.