اقتصادسرآمد- جمال جلالی -وقتی از توسعه مَکُران سخن گفته می‌شود، معمولاً نگاه‌ها به سمت بنادر، نفت و گاز، صنایع بزرگ، تجارت دریایی، گردشگری و سرمایه‌گذاری‌های کلان می‌رود؛ اما در میان همه این مؤلفه‌ها، یک اصل وجود دارد که بدون آن هیچ توسعه‌ای پایدار نخواهد بود: امنیت.
به گزارش اقتصادسرآمد، امنیت، نخستین زیرساخت توسعه است؛ زیرا سرمایه‌گذار زمانی سرمایه خود را وارد یک منطقه می‌کند که از آرامش اجتماعی، امنیت اقتصادی، ثبات و آینده آن اطمینان داشته باشد. نیروی متخصص زمانی حاضر به زندگی در یک منطقه می‌شود که خانواده‌اش احساس امنیت کند و شرکت‌های بزرگ زمانی برای استقرار در یک نقطه برنامه‌ریزی می‌کنند که بدانند اختلافات و چالش‌های اجتماعی از مسیر قانون، گفت‌وگو و عقلانیت مدیریت خواهد شد.
در این میان، شهرستان جاسک در قلب جغرافیایی مَکُران، امروز در آستانه یک تحول بزرگ قرار گرفته است؛ تحولی که می‌تواند این شهرستان را به یکی از مهم‌ترین قطب‌های اقتصادی، نفتی، بندری، تجاری و گردشگری کشور تبدیل کند. اما در کنار همه پروژه‌های بزرگ، باید از یک سرمایه ارزشمند که طی سال‌های اخیر در این منطقه شکل گرفته نیز سخن گفت؛ سرمایه‌ای به نام صلح، اعتماد و امنیت اجتماعی.در این زمینه، عملکرد و رویکرد حجت‌الاسلام والمسلمین علی امامی، رئیس دادگستری شهرستان جاسک در سال‌های اخیر، قابل توجه است.
از زمان آغاز مدیریت ایشان در دستگاه قضایی شهرستان، سیاستی متفاوت در مواجهه با بخشی از اختلافات و پرونده‌های اجتماعی دنبال شد؛ سیاستی که در کنار اجرای قانون، بر استفاده از ظرفیت علما، ریش‌سفیدان، معتمدان، سران طوایف و بزرگان محلی برای ایجاد صلح و سازش تأکید داشت.
این رویکرد به‌تدریج از یک اقدام قضایی برای حل چند پرونده، به یک فرهنگ اجتماعی برای پایان دادن به اختلافات تبدیل شد.
در سال‌های گذشته، برخی اختلافات قدیمی و پرونده‌هایی که مدت‌ها میان خانواده‌ها و طوایف باقی مانده بود، با ورود دستگاه قضایی و استفاده از ظرفیت بزرگان و معتمدان، به سمت صلح و سازش رفت. پرونده‌هایی که می‌توانستند سال‌ها ادامه پیدا کنند و حتی زمینه‌ساز اختلافات و حوادث جدید شوند، در فضای گفت‌وگو و با حضور بزرگان طرفین به پایان رسیدند.
اهمیت این اقدام فقط در مختومه شدن یک پرونده قضایی نیست.
گاهی بسته شدن یک پرونده، به معنای باز شدن راه زندگی دوباره برای چند خانواده است.
گاهی یک صلح، مانع شکل‌گیری یک نزاع جدید می‌شود.
و گاهی جلوگیری از یک اختلاف، یعنی جلوگیری از سال‌ها کدورت میان دو خانواده یا دو طایفه.
از این منظر، سیاستی که در سال‌های اخیر در دستگاه قضایی جاسک دنبال شده، می‌تواند فراتر از یک عملکرد اداری مورد توجه قرار گیرد؛ چرا که این سیاست تلاش کرده است به جای تولید و تکرار پرونده‌های جدید، زمینه پیشگیری از اختلاف و بازگشت جامعه به صلح و آرامش را فراهم کند.
در این مسیر، نقش ریش‌سفیدان، بزرگان طوایف، معتمدان و علمای منطقه بسیار مهم بوده است؛ اما نقطه قوت این رویکرد، ایجاد ارتباط میان این ظرفیت اجتماعی و دستگاه رسمی قضایی بوده است.
در واقع، قانون همچنان محور اصلی باقی مانده، اما در کنار آن از ظرفیت کسانی استفاده شده که در جامعه محلی از اعتماد و اعتبار برخوردارند.این تجربه را می‌توان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های اجتماعی جاسک برای آینده مَکُران دانست.
مَکُران امروز در آستانه توسعه‌ای قرار دارد که اگر به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند هزاران فرصت شغلی ایجاد کند و سرمایه‌های بزرگ داخلی و خارجی را به منطقه جذب کند. شرکت‌های نفتی و انرژی، بنادر، صنایع دریایی، تجارت، کشاورزی، شیلات، گردشگری و خدمات مختلف می‌توانند در سال‌های آینده جمعیت و سرمایه قابل توجهی را به جاسک و دیگر نقاط مَکُران وارد کنند.
اما چنین توسعه‌ای بدون امنیت اجتماعی پایدار امکان‌پذیر نیست.
سرمایه‌گذاری که قرار است میلیاردها تومان سرمایه خود را وارد منطقه کند، فقط به زمین، بندر و انرژی نگاه نمی‌کند؛ او به امنیت، آرامش، آینده و وضعیت اجتماعی منطقه نیز توجه خواهد داشت.
از این منظر، آنچه در سال‌های اخیر در جاسک در زمینه صلح و سازش شکل گرفته، می‌تواند یک تجربه مهم برای آینده توسعه مَکُران باشد.
علی امامی می‌تواند این رویکرد را به عنوان یکی از میراث‌های مدیریتی خود برای مَکُران باقی بگذارد؛ میراثی که ارزش آن شاید کمتر از ساخت یک پروژه عمرانی نباشد.
چرا که پروژه عمرانی را می‌توان در چند سال ساخت، اما ایجاد فرهنگ صلح و اعتماد اجتماعی، فرآیندی زمان‌بر است.
وقتی یک جامعه یاد بگیرد اختلاف خود را قبل از تبدیل شدن به بحران، از طریق گفت‌وگو و با حضور بزرگان و در چارچوب قانون حل کند، در حقیقت یک زیرساخت نامرئی اما بسیار مهم برای توسعه ساخته شده است.این همان چیزی است که مَکُران در مسیر آینده خود به آن نیاز دارد.
از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اجتماعی جاسک و بخش قابل توجهی از مَکُران، وحدت و همزیستی میان شیعه واهل سنت است.در این منطقه، مردم شیعه و سنی سال‌ها در کنار یکدیگر زندگی کرده‌اند و علمای اهل سنت و علمای اهل تشیع، ائمه جمعه و جماعات، ریش‌سفیدان و بزرگان طوایف، نقش مهمی در حفظ این آرامش و همزیستی دارند.
این وحدت باید به عنوان یک سرمایه راهبردی برای آینده مَکُران دیده شود.
مَکُران زمانی می‌تواند به مقصدی جذاب برای سرمایه‌گذاری تبدیل شود که سرمایه‌گذار بداند وارد منطقه‌ای می‌شود که مردم آن با یکدیگر زندگی مسالمت‌آمیز دارند و اختلافات اجتماعی نیز از مسیر گفت‌وگو و قانون مدیریت می‌شود.
فرهنگ اصیل مردم بلوچ نیز در این میان ظرفیت بسیار بزرگی است؛ فرهنگی که مهمان‌نوازی، احترام به بزرگ‌تر، حفظ حرمت میهمان، وفاداری به عهد و نقش ریش‌سفیدان در حل اختلافات، بخش مهمی از آن را تشکیل می‌دهد.این ظرفیت اجتماعی باید در برنامه‌های توسعه مَکُران به رسمیت شناخته شود.در حقیقت، توسعه مَکُران نباید فقط توسعه بندر و صنعت باشد؛ توسعه فرهنگ، آموزش، اشتغال، عدالت، امنیت و اعتماد اجتماعی نیز باید در کنار توسعه اقتصادی قرار گیرد.
اگر قرار است شرکت‌های بزرگ نفتی و صنعتی در جاسک مستقر شوند، دانشگاه‌های تخصصی ایجاد شود، بیمارستان‌های مجهز ساخته شود، مراکز علمی و تحقیقاتی شکل بگیرد و هزاران نفر از نقاط مختلف کشور وارد منطقه شوند، باید از هم‌اکنون زیرساخت اجتماعی چنین جامعه‌ای را آماده کرد.
در این میان، اشتغال جوانان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
جوانی که تحصیل کرده، مهارت دارد و شغل مناسبی در اختیار دارد، امید بیشتری به آینده خواهد داشت. توسعه اقتصادی اگر بتواند جوان بومی را صاحب شغل و آینده کند، خود به یکی از مهم‌ترین عوامل پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی تبدیل خواهد شد.
به همین دلیل پیشنهاد می‌شود تجربه چند سال اخیر شهرستان جاسک در حوزه صلح و سازش، صرفاً در محدوده پرونده‌های قضایی باقی نماند و به عنوان یک الگوی اجتماعی در برنامه توسعه مَکُران مورد توجه قرار گیرد.
می‌توان سازوکاری دائمی برای همکاری میان دستگاه قضایی، علما، ریش‌سفیدان، معتمدان و سران طوایف ایجاد کرد تا پیش از آنکه اختلافات اجتماعی به بحران تبدیل شوند، امکان گفت‌وگو و میانجیگری فراهم شود.همچنین می‌توان از ظرفیت علمای اهل سنت و تشیع برای تقویت وحدت، کاهش تنش‌های اجتماعی و انتقال پیام آرامش و همدلی به نسل جوان استفاده کرد.
این اقدامات در کنار توسعه دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی، ورزشی و هنری و ایجاد فرصت‌های شغلی می‌تواند امنیت اجتماعی مَکُران را بیش از پیش تقویت کند.
امروز باید به یک واقعیت مهم توجه کرد؛ امنیت فقط نبود جرم و جنایت نیست.
امنیت یعنی مردم به آینده امیدوار باشند.
امنیت یعنی اختلافات از مسیر قانون حل شود.
امنیت یعنی دو طایفه بتوانند پس از یک اختلاف، دوباره کنار یکدیگر زندگی کنند.امنیت یعنی شیعه و سنی بتوانند در کنار یکدیگر برای آبادانی منطقه تلاش کنند.
امنیت یعنی سرمایه‌گذار با خیال آسوده وارد منطقه شود.
و امنیت یعنی جوان مَکُرانی بتواند آینده خود را در زادگاهش بسازد.اگر قرار است جاسک قلب توسعه مَکُران باشد، باید همزمان قلب اقتصاد، فرهنگ، علم، وحدت و امنیت اجتماعی مَکُران نیز باشد.
در این مسیر، تجربه سال‌های اخیر و سیاست‌های صلح‌محور دستگاه قضایی جاسک می‌تواند یک سرمایه ارزشمند باشد؛ تجربه‌ای که با تلاش حجت‌الاسلام والمسلمین علی امامی و همراهی علما، ریش‌سفیدان، معتمدان و بزرگان منطقه شکل گرفته و اکنون می‌تواند به عنوان یک میراث اجتماعی برای سال‌های آینده حفظ و تقویت شود.ارزش واقعی این میراث در این است که اگر فرهنگ صلح و سازش در جامعه نهادینه شود، نسل‌های بعدی به جای به ارث بردن اختلافات، آرامش و همدلی را به ارث خواهند برد.
مَکُران برای توسعه به بندر و صنعت و سرمایه نیاز دارد؛ اما پیش از همه آنها به اعتماد و امنیت نیازمند است.
جاسک امروز این فرصت را دارد که نشان دهد توسعه اقتصادی و امنیت اجتماعی دو مسیر جدا از هم نیستند، بلکه دو بال یک پروازند.و شاید مهم‌ترین دستاورد چند سال اخیر را بتوان همین دانست؛ اینکه در کنار اجرای قانون، فرهنگ گفت‌وگو، صلح و سازش نیز تقویت شده است؛ فرهنگی که اگر حفظ و گسترش پیدا کند، می‌تواند سال‌ها امنیت و آرامش را برای مردم مَکُران به همراه داشته باشد.از امنیت اجتماعی تا امنیت سرمایه‌گذاری؛ آینده مَکُران از جامعه‌ای آرام، متحد و امیدوار می‌گذرد؛ جامعه‌ای که امروز می‌تواند میراث صلح را برای فردای توسعه به امانت بگذارد.