به گزارش اقتصادسرآمد، در حالی که فعالان حمل‌ونقل از تداوم رسوب هزاران کانتینر ایرانی در بنادر پاکستان، هزینه‌های سنگین دموراژ، خطر متروکه شدن کالاها و مشکلات تغییر اسناد حمل سخن می‌گویند، دبیرکل انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران از توافقات مهم تهران و اسلام‌آباد برای رفع موانع انتقال کالا خبر داده است.
 پرسش اینجاست که این توافقات چه زمانی در میدان عمل خود را نشان خواهد داد؟
بیش از پنج ماه از انتقال بخش قابل توجهی از کالاهای ایرانی به بنادر امن منطقه می‌گذرد، اقدامی که در پی شرایط جنگی و اختلال در مسیرهای دریایی انجام شد. امروز اما نگرانی صاحبان کالا، شرکت‌های حمل‌ونقل و فعالان زنجیره تأمین بیش از هر زمان دیگری متوجه سرنوشت هزاران کانتینری است که همچنان در بنادر پاکستان و سایر بنادر منطقه باقی مانده‌اند.افزایش هزینه‌های انبارداری، دموراژ، هزینه‌های ناشی از ریسک جنگ، پیچیدگی تغییر اسناد حمل و نگرانی از متروکه شدن کالاها، مجموعه‌ای از چالش‌هایی است که فعالان این حوزه از آن سخن می‌گویند.در چنین شرایطی، سفر اخیر هیئت اقتصادی ایران به پاکستان و توافقات حاصل شده میان دو کشور بارقه‌ای از امید را برای حل این مشکلات ایجاد کرده است، توافقاتی که از نگاه بسیاری از فعالان بخش خصوصی می‌تواند بخشی از گره‌های لجستیکی ماه‌های اخیر را باز 
کند.
«هشدار فعالان حمل‌ونقل، کانتینرها همچنان پشت مرزها مانده‌اند»
پیش‌تر در همین ارتباط، احسان ملک‌زاده، رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران، تصویری نگران‌کننده از وضعیت موجود ارائه کرده است.وی تصریح می‌کند: «حدود ۲۰ هزار کانتینر کالای وارداتی ایران در بنادر پاکستان متوقف شده‌اند و همچنان مسیر مطمئن، مستمر و کم‌هزینه‌ای برای انتقال این کالاها به کشور وجود ندارد.»ملک‌زاده همچنین با اشاره به تبعات جنگ و تغییر مسیر کشتی‌ها می‌گوید:«تعداد زیادی از کانتینرهای در حال انتقال به ایران در بنادر کراچی، خرفکان، جبل‌علی، جده و برخی بنادر هند تخلیه شدند.»
وی هشدار می‌دهد:«در پاکستان محدودیت زمانی انبارداری کالاها ۶۰ روزه است و همین موضوع نگرانی جدی برای صاحبان کالا و شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایجاد کرده است؛ چرا که احتمال دارد کالاها متروکه شده و از دسترس خارج شوند.»رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران یکی از گره‌های اصلی پرونده را موضوع تغییر اسناد حمل عنوان می‌کند و می‌گوید:«کانتینری که مقصد اولیه آن بندرعباس بوده اما در کراچی تخلیه شده است، نیازمند تغییر اسناد حمل در مبدأ است و شرکت فروشنده یا تأمین‌کننده کالا باید اجازه ادامه مسیر زمینی تا ایران را صادر کند.»

پل‌مه: تمام موانع اصلی انتقال کالا در مذاکرات با پاکستان مطرح و پیگیری شد
در نقطه مقابل این نگرانی‌ها، مسعود پل‌مه، دبیرکل تشکل ملی کشتیرانی و خدمات وابسته ایران و نایب‌رئیس کمیسیون حمل‌ونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق بازرگانی ایران، از دستاوردهای مهم سفر هیئت اقتصادی ایران به پاکستان سخن می‌گوید.
پل‌مه تأکید می‌کند: «در خلال سه روز سفر، توافق‌نامه جامع اقتصادی به عمل آمد و ما به نمایندگی از سوی بخش خصوصی توانستیم مشکلات عدیده‌ای را که در حوزه‌های لجستیکی وجود داشت، مورد مذاکره قرار داده و توافقات خوبی را به عمل بیاوریم.»وی با اشاره به حجم بالای کانتینرهای رسوب کرده در پاکستان می‌گوید: «بیش از ۱۰ هزار کانتینر در بنادر پاکستان رسوب کرده بود و علی‌رغم گذشت پنج ماه از وقوع جنگ، تعداد اندکی از این کانتینرها امکان حمل و انتقال به جمهوری اسلامی ایران را به دست آورده بودند.»

حذف خطر متروکه شدن و کاهش هزینه‌ها
از نگاه دبیرکل تشکل ملی کشتیرانی، مهم‌ترین دستاورد مذاکرات اخیر، رفع موانع اداری و حقوقی انتقال کالا بوده است.پل‌مه در این خصوص می‌گوید: «خوشبختانه در این مذاکرات تمام موانعی که می‌توانست از انتقال کانتینرهای حاوی کالا جلوگیری به عمل آورد، برداشته شد.»

حذف متروکه شدن کانتینرها و جلوگیری از آکشن شدن
وی همچنین تصریح می‌کند:«یکی دیگر از موفقیت‌های به‌عمل‌آمده، حذف متروکه شدن کانتینرها یا جلوگیری از آکشن شدن آن‌ها بود.»وی اضافه می‌کند: «در نتیجه، خیال ما راحت خواهد بود که مشکلی برای این‌که کالاها را از دست بدهیم، نخواهیم داشت.»پل‌مه از توافق برای کاهش هزینه‌های انبارداری و دریافت تخفیف در هزینه‌های دموراژ نیز خبر داده و آن را یکی از مطالبات مهم فعالان اقتصادی عنوان کرده است.

TIR و مرزهای ۲۴ ساعته؛ گام بعدی در تسهیل ترانزیت
از دیگر توافقات مهم مطرح شده توسط دبیر کل تشکل ملی کشتیرانی و خدمات وابسته ایران، فعال‌سازی رژیم‌های ترانزیتی است.
وی می‌گوید: استفاده از رژیم ترانزیت و TIR مورد توافق قرار گرفت و همچنین «موافقت برای ۲۴ ساعته بودن فعالیت مرزهای جاده‌ای ریمدان و میرجاوه نیز اخذ شده است.» این موضوع در صورت اجرا می‌تواند سرعت انتقال کالا از پاکستان به ایران را به شکل محسوسی افزایش دهد.

و اما جمع‌بندی اقتصادسرآمد
واقعیت آن است که هنوز بخشی از نگرانی‌های فعالان اقتصادی پابرجاست. صاحبان کالا همچنان درباره هزینه‌های انباشته‌شده، وضعیت کانتینرهای رسوبی، فرآیند تغییر اسناد حمل و زمان‌بندی بازگشت کالاها به کشور پرسش‌های جدی دارند.
در مقابل، توافقات اعلام شده از سوی هیئت ایرانی و تشکل ملی کشتیرانی و خدمات وابسته ایران، در صورت اجرای کامل، می‌تواند بخشی از مهم‌ترین گره‌های لجستیکی ماه‌های اخیر را باز کند.
«اقتصادسرآمد» با ابراز امیدواری نسبت به پی‌گیری‌های هیئت ایرانی و تشکل ملی کشتیرانی و خدمات وابسته ایران معتقد است، با اعلام توافقات فی مابین ایران و پاکستان، به زودی شاهد نتایج عملی آن‌ها در بنادر، مرزها و مسیرهای ترانزیتی خواهیم بود. در چنین شرایطی فعالان اقتصادی بیش از هر چیز منتظرند ببینند چه تعداد از کانتینرهای رسوب کرده در کراچی و سایر بنادر منطقه، در هفته‌ها و ماه‌های آینده به مقصد نهایی خود در ایران خواهند رسید. موضوعی که قطعا می‌تواند معیار  موفقیت چشمگیر توافقات اخیر تهران و اسلام‌آباد باشد.