تاریخ انتشار:1405/6/9
چرا اصلاح‌های اقتصادی در ایران زود بی‌اعتماد می‌شوند؟

چرا اصلاح‌های اقتصادی در ایران زود بی‌اعتماد می‌شوند؟

اقتصادسرآمد- علی چاغروند - روایت در اقتصاد ایران، اغلب اصلاح‌ها با یک ویژگی مشترک آغاز می‌شوند: تردید. نه لزوماً نسبت به اصل ایده، بلکه نسبت به سرنوشت آن. فعال اقتصادی بارها دیده است که سیاستی با ادبیات اصلاح معرفی می‌شود، اما در میانه راه تغییر می‌کند، متوقف می‌شود یا با استثناهای متعدد از معنا تهی می‌گردد. نتیجه طبیعی این تجربه تاریخی، احتیاط و بی‌اعتمادی است.

به گزارش اقتصادسرآمد، مسئله این نیست که اصلاح‌ها لزوماً غلط بوده‌اند. بسیاری از آن‌ها از نظر فنی قابل دفاع بوده‌اند. مشکل آنجاست که اصلاح اقتصادی در ایران اغلب بدون «روایت پایدار» اجرا می‌شود. یعنی مسیر، زمان‌بندی و هزینه‌های آن برای ذی‌نفعان به‌روشنی توضیح داده نمی‌شود. وقتی فعال اقتصادی نداند این تصمیم موقتی است یا بخشی از یک برنامه بلندمدت، ترجیح می‌دهد واکنش حداقلی نشان دهد.
در اقتصادهایی که اصلاح موفق بوده، دولت‌ها پیش از تغییر قیمت یا سیاست، اعتماد را هدف گرفته‌اند. اصلاح‌ها تدریجی بوده، پیام‌ها متناقض نبوده و مهم‌تر از همه، عقب‌نشینی‌های ناگهانی به حداقل رسیدهاست. در مقابل، اصلاح‌هایی که با تغییرات سریع و استثناهای پی‌درپی همراه بوده‌اند، حتی اگر نیت درستی داشته‌اند، به بی‌اعتمادی دامن زده‌اند.
بی‌اعتمادی هزینه‌ای پنهان اما سنگین دارد. وقتی اعتماد نیست، بنگاه‌ها سرمایه‌گذاری نمی‌کنند، مصرف‌کننده رفتار تدافعی دارد و سیاست‌گذار ناچار به مداخلات بیشتر می‌شود. این چرخه، اصلاح را سخت‌تر و پرهزینه‌تر می‌کند.
توصیه کاربردی اگر اصلاح اقتصادی قرار است دوام بیاورد، باید پیش از اجرا، اعتماد ساخته شود: با شفافیت،ثبات پیام و پرهیز از تصمیم‌های غافلگیرکننده. اصلاحی که اعتماد ایجاد نکند، حتی اگر درست باشد، به نتیجه نمی‌رسد. 

برچسب ها : اقتصاد ایران اقتصادسرآمد ایران

اخبار روز
ضمیمه