اختلافات سرزمینی در منطقه خلیج فارس
دکتر همایون الهی
3- اختلافات بین عربستان و امارات متحده عربی
منطقه بوریمی سالهای گذشته مورد اختلاف عربستان و ابوظبی و عمان بوده است که بالاخره در سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) سه کشور طی توافقنامهای مسأله را حل نمودند. ناحیه بوریمی که سرسبز و پرآب و دارای منابع نفتی است طبق این توافقنامه بین عمان (سه دهکده) و ابوظبی (۶دهکده) تقسیم شد و عربستان در سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) در مقابل چشم پوشی از ادعاهای خود منطقه لیوا (واحههای پوریمی) قسمتی از اراضی امارات متحده عربی را در غرب این کشور (خورالعديد) به دست آورد که بدین وسیله عربستان معبری به خلیج فارس به دست آورد. عربستان همچنین طبق این موافقت نامه بهره برداری انحصاری از میادین نفتی زراره را به دست آورد. از سوی دیگر با وجود موافقت دو کشور در سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲) برای پایان دادن به کلیه مسایل ارضی خود در یک پیمان امنیتی، هنوز مرز بین دو کشور حدود ۷۲۵ کیلومتر – مشخص نشده است.
۴- عربستان سعودی و قطر
مرزهای بین عربستان و قطر نیز از جمله کانونهای مناقشات در منطقه است. در شهریور ۱۳۷۱ سپتامبر (۱۹۹۲) نیروهای نظامی عربستان بخشهایی از جنوب این کشور را به تصرف درآوردند. قطر شورای همکاری خلیج فارس را تحریم کرد و اجرای قرارداد مرزی ۱۳۴۴ (۱۹۶۵) را به حال تعلیق درآورد. عربستان که سیاست کلان تسلط بر شبه جزیره عربستان و دسترسی به سواحل خلیج فارس عمان و اقیانوس هند را دنبال میکند، در فاصله زمانی ۱۲۹۲ (۱۹۱۳) که اولین قرارداد مرزی را با قطر منعقد نمود تا موافقتنامه ۱۳۷۱ (دسامبر ۱۹۹۲) این کشور توانسته است بیش از ۱۰۰ کیلومتر به طرف شرق و ۵۰ کیلومتر به طرف شمال شبه جزیره قطر پیشروی کند. نکته مهم اینجاست که عرض قطر در پهن ترین نقطه حدود ۹۸ کیلومتر و طول آن حدود ۱۴۵ کیلومتر میباشد. حاصل این پیشروی، تصرف و تسلط عربستان بر خور العدید و دستیابی به سواحل خلیج فارس در شرق قطر است. البته با وجود توافقنامه مرزی ۱۳۷۱ (دسامبر ۱۹۹۲) که طی آن قطر بخشهایی از سرزمین خود در جنوب غربی یعنی خلیج سالوا را به عربستان واگذار نمود، هنوز مرزهای دریایی عربستان و قطر در این مناطق تعیین نشده است. مسلماً سیاست الحاق کامل قطر به سرزمین عربستان میتواند همچنان پایدار باشد.
3. سایر اختلافات مرزی و سرزمینی در منطقه
کشورهای قطر، بحرین و امارات متحده عربی که زمانی متصرفات انگلستان در منطقه بودند نیز دارای اختلافات مرزی و سرزمینی میباشند و انگلستان به هنگام اعطاء استقلال به این کشورها کوششی جدی برای رفع ابهامات به عمل نیاورد. از مهمترین این موارد می توان از اختلافات قطر و بحرین نام برد. بحرین مدعی مالکیت سرزمینی دهاراب در شمال غربی شبه جزیره قطر است که تحت حاکمیت قطر میباشد در مقابل قطر نسبت به مالکیت بحرین بر جزیره «حوار» و تعدادی جزایر کوچکتر دیگر ادعای ارضی دارد. جزیره حوار در فاصله کمتر از یک میلی ساحل غربی قطر قرار دارد. با توجه به کاهش شدید ذخایر نفتی دو کشور، طبیعی است که ادعای ارضی مزبور اهمیت بیشتری مییابد، هرچند همین امر تعیین حدود آبهای سرزمینی و توافق بر سر محدوده فلات قاره این کشور را مشکل نموده است. قطر در ۱۳۷۱ آوریل (۱۹۹۲) عرض آبهای ساحلی خود را از سه به دوزاده میل افزایش داد که جزایر حوار را کاملاً در بر میگیرد که همین امر اختلافات در این مورد را وسیعتر نمود. مورد دیگر اختلاف را میتوان میان قطر و ابوظبی مشاهده کرد. مورد اختلاف در خصوص جزایر دیاینه، عشهف شراویه و حالول است. جزیره حالول در ۶۰۰ میلی سواحل شبه جزیره قطر قرار دارد. اختلاف در این مورد در سال ۱۳۴۱ (۱۹۶۲) با پیشنهاد تعلق گرفتن جزیره حالول به قطر و سایر جزایر به ابوظبی حل شد.
3- اختلافات بین عربستان و امارات متحده عربی
منطقه بوریمی سالهای گذشته مورد اختلاف عربستان و ابوظبی و عمان بوده است که بالاخره در سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) سه کشور طی توافقنامهای مسأله را حل نمودند. ناحیه بوریمی که سرسبز و پرآب و دارای منابع نفتی است طبق این توافقنامه بین عمان (سه دهکده) و ابوظبی (۶دهکده) تقسیم شد و عربستان در سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴) در مقابل چشم پوشی از ادعاهای خود منطقه لیوا (واحههای پوریمی) قسمتی از اراضی امارات متحده عربی را در غرب این کشور (خورالعديد) به دست آورد که بدین وسیله عربستان معبری به خلیج فارس به دست آورد. عربستان همچنین طبق این موافقت نامه بهره برداری انحصاری از میادین نفتی زراره را به دست آورد. از سوی دیگر با وجود موافقت دو کشور در سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲) برای پایان دادن به کلیه مسایل ارضی خود در یک پیمان امنیتی، هنوز مرز بین دو کشور حدود ۷۲۵ کیلومتر – مشخص نشده است.
۴- عربستان سعودی و قطر
مرزهای بین عربستان و قطر نیز از جمله کانونهای مناقشات در منطقه است. در شهریور ۱۳۷۱ سپتامبر (۱۹۹۲) نیروهای نظامی عربستان بخشهایی از جنوب این کشور را به تصرف درآوردند. قطر شورای همکاری خلیج فارس را تحریم کرد و اجرای قرارداد مرزی ۱۳۴۴ (۱۹۶۵) را به حال تعلیق درآورد. عربستان که سیاست کلان تسلط بر شبه جزیره عربستان و دسترسی به سواحل خلیج فارس عمان و اقیانوس هند را دنبال میکند، در فاصله زمانی ۱۲۹۲ (۱۹۱۳) که اولین قرارداد مرزی را با قطر منعقد نمود تا موافقتنامه ۱۳۷۱ (دسامبر ۱۹۹۲) این کشور توانسته است بیش از ۱۰۰ کیلومتر به طرف شرق و ۵۰ کیلومتر به طرف شمال شبه جزیره قطر پیشروی کند. نکته مهم اینجاست که عرض قطر در پهن ترین نقطه حدود ۹۸ کیلومتر و طول آن حدود ۱۴۵ کیلومتر میباشد. حاصل این پیشروی، تصرف و تسلط عربستان بر خور العدید و دستیابی به سواحل خلیج فارس در شرق قطر است. البته با وجود توافقنامه مرزی ۱۳۷۱ (دسامبر ۱۹۹۲) که طی آن قطر بخشهایی از سرزمین خود در جنوب غربی یعنی خلیج سالوا را به عربستان واگذار نمود، هنوز مرزهای دریایی عربستان و قطر در این مناطق تعیین نشده است. مسلماً سیاست الحاق کامل قطر به سرزمین عربستان میتواند همچنان پایدار باشد.
3. سایر اختلافات مرزی و سرزمینی در منطقه
کشورهای قطر، بحرین و امارات متحده عربی که زمانی متصرفات انگلستان در منطقه بودند نیز دارای اختلافات مرزی و سرزمینی میباشند و انگلستان به هنگام اعطاء استقلال به این کشورها کوششی جدی برای رفع ابهامات به عمل نیاورد. از مهمترین این موارد می توان از اختلافات قطر و بحرین نام برد. بحرین مدعی مالکیت سرزمینی دهاراب در شمال غربی شبه جزیره قطر است که تحت حاکمیت قطر میباشد در مقابل قطر نسبت به مالکیت بحرین بر جزیره «حوار» و تعدادی جزایر کوچکتر دیگر ادعای ارضی دارد. جزیره حوار در فاصله کمتر از یک میلی ساحل غربی قطر قرار دارد. با توجه به کاهش شدید ذخایر نفتی دو کشور، طبیعی است که ادعای ارضی مزبور اهمیت بیشتری مییابد، هرچند همین امر تعیین حدود آبهای سرزمینی و توافق بر سر محدوده فلات قاره این کشور را مشکل نموده است. قطر در ۱۳۷۱ آوریل (۱۹۹۲) عرض آبهای ساحلی خود را از سه به دوزاده میل افزایش داد که جزایر حوار را کاملاً در بر میگیرد که همین امر اختلافات در این مورد را وسیعتر نمود. مورد دیگر اختلاف را میتوان میان قطر و ابوظبی مشاهده کرد. مورد اختلاف در خصوص جزایر دیاینه، عشهف شراویه و حالول است. جزیره حالول در ۶۰۰ میلی سواحل شبه جزیره قطر قرار دارد. اختلاف در این مورد در سال ۱۳۴۱ (۱۹۶۲) با پیشنهاد تعلق گرفتن جزیره حالول به قطر و سایر جزایر به ابوظبی حل شد.
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
اخبار روز
-
پیشنهاد تبدیل ساختمان مرجع دریایی بندرلنگه به «نماد ایستادگی و جنایات جنگی»
-
آب و انرژی نباید بهعنوان ابزار تهدید یا هدف حمله قرار گیرند
-
مصرف برق ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته است
-
اتصال موفق واحد یک بخار نیروگاه بعثت به شبکه سراسری برق کشور پس از اجرای پروژه نوسازی برج خنککن
-
بازگشت واحد یک نیروگاه بعثت به مدار تولید پس از تعمیرات فشرده ۱۰ روزه
-
آغاز به کار همزمان 14 طرح سالم سازی دریا در نوار ساحلی خزر
-
ضرورت حفاظت از آبسنگ های مرجانی خلیج فارس
-
راهآهن و محورهای مواصلاتی سراب در نشست مشترک بررسی شد
-
گفتوگوی تلفنی وزرای حملونقل ایران و عراق درباره تسهیل سفرهای اربعین ۱۴۰۵
-
تشریح مصوبه جدید هیأت وزیران برای ساماندهی لکههای صنعتی استان تهران در نشست مشترک با فعالان صنعتی
-
تولید موثر انرژی در دو ماه نخست سال در نیروگاه ری
-
نوسازی برج خنککن واحد یک بخار نیروگاه بعثت به پایان رسید
-
موافقت با پذیرش سهام ۲۱ شرکت جدید در سال ۱۴۰۴
-
فراخوان ثبتنام در نشست دانشجویی با مدیرعامل شرکت توانیر
-
بازگشت ۱۰۰۰ مگاوات انرژی پنهان به سفره مردم
-
جمعآوری هر دستگاه ماینر، معادل تامین برق ۱۲ خانه مسکونی به شبکه کمک میکند
-
مانور کشوری «طرح مهتاب» با هدف مدیریت هوشمند تلفات انرژی برق
-
گامی بلند در راستای برقراری عدالت در توزیع عادلانه انرژی میان آحاد مردم
-
رویکرد علمی محیط زیست، حفاظت از فوک خزری است
-
ناهماهنگی دستگاههای مرز«پرویزخان» در دروازه تجارت ایران با عراق



