تنگه هرمز که طی ماه‌های اخیر از یک مسیر حیاتی تجارت انرژی به یکی از پرریسک‌ترین نقاط کشتیرانی جهان تبدیل شده، حالا شاهد یک استثنای معنادار است؛ ایران برای شماری از نفتکش‌های عراقی مجوز ویژه عبور از تنگه هرمز صادر کرده است.
 مجوزی که برای بغداد حیاتی است
به گزارش اقتصاد سرآمد از سی نیوز،تصمیم تهران در شرایطی گرفته شده که اقتصاد عراق بیش از بسیاری از کشورهای منطقه در معرض تبعات اختلال در هرمز قرار گرفته است. عراق پیش از آغاز بحران، حدود ۴ میلیون بشکه نفت در روز تولید می‌کرد و بخش عمده صادرات نفت خام این کشور از پایانه‌های جنوبی و از مسیر هرمز راهی بازارهای جهانی می‌شد.  گزارش ها می‌گوید درخواست عبور ویژه نفتکش‌های عراقی یکی از محورهای اصلی رایزنی‌های بغداد با تهران بوده و این موضوع در جریان سفر اخیر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، به عراق نیز مطرح شده است.
 به این ترتیب، آنچه برای بغداد اهمیت دارد صرفاً عبور چند کشتی نیست؛ بلکه ایجاد یک مسیر عملی برای بازگرداندن بخشی از صادرات نفت به شبکه حمل‌ونقل دریایی است؛ مسیری که در هفته‌های گذشته به‌شدت محدود شده بود.
 صادرات عراق؛ از سقوط شدید تا بازگشت نسبی
بحران هرمز ضربه سنگینی به صادرات نفت عراق وارد کرده است. در مقطعی از بحران، صادرات نفت خام این کشور از حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز به محدوده ۱.۵ تا ۱.۷ میلیون بشکه در روز سقوط کرد.با این حال، عراق توانسته در ماه اوت بخشی از این افت را جبران کند. وزیر نفت عراق در ۱۴ اوت اعلام کرد که متوسط صادرات روزانه کشور از ابتدای ماه به حدود ۲ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که به گفته او بالاترین سطح صادرات روزانه عراق از آغاز بحران محسوب می‌شود.
 این افزایش اما به معنای بازگشت صادرات عراق به شرایط پیش از بحران نیست. عراق در ماه ژوئیه حدود ۴۹ میلیون بشکه نفت خام صادر کرد، در حالی که پیش از جنگ، متوسط صادرات ماهانه این کشور حدود ۱۰۵ میلیون بشکه بود.  بنابراین بغداد اکنون همزمان دو مسیر را دنبال می‌کند؛ استفاده حداکثری از ظرفیت موجود برای عبور از هرمز و توسعه مسیرهای جایگزین برای کاهش وابستگی به این تنگه.
 هرمز همچنان قابل جایگزینی نیست
با وجود تمام پروژه هایی که بغداد برای دور زدن هرمز در سر دارد ، واقعیت این است که هیچ‌کدام از مسیرهای جایگزین عراق در کوتاه‌مدت نمی‌تواند ظرفیت و مقیاس صادرات جنوبی این کشور را به‌طور کامل جبران کند.
 بخش عمده نفت عراق از میادین جنوبی تولید می‌شود و انتقال آن به بازارهای آسیایی از طریق پایانه‌های بصره و سپس هرمز، سال‌هاست ستون اصلی تجارت نفت عراق بوده است.