گروه حمل و نقل - کارشناسان حمل‌ونقل با تأکید بر نقش راهگذر‌های ریلی در توسعه اقتصادی کشور، سهم فعلی حمل‌ونقل ریلی از جابه‌جایی بار را حدود ۱۰ درصد اعلام کردند و تکمیل زیرساخت‌ها، اتصال مراکز بار و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را خواستار شدند.
به گزارش اقتصادسرآمد، در برنامه «میز اقتصاد» با موضوع اهمیت راهگذرهای ریلی در توسعه اقتصادی کشور، نورالله بیرانوند، معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل‌ونقل راه‌آهن، و مرتضی ناصریان، کارشناس صنعت حمل‌ونقل، درباره ظرفیت‌ها و چالش‌های توسعه حمل‌ونقل ریلی گفت‌وگو کردند.
در این برنامه تأکید شد: حمل‌ونقل ریلی به دلیل مصرف سوخت کمتر، کاهش فشار بر جاده‌ها، کاهش تصادفات و تلفات جاده‌ای و تقویت زنجیره تأمین کالاهای اساسی، از اهمیت راهبردی برای اقتصاد کشور برخوردار است.
بر اساس مطالب مطرح‌شده، مصرف سوخت در حمل‌ونقل ریلی حدود یک‌ششم حمل‌ونقل جاده‌ای است و افزایش سهم ریل می‌تواند به کاهش مصرف سوخت و مدیریت ناترازی انرژی کمک کند.
معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل‌ونقل راه‌آهن گفت: سهم حمل‌ونقل ریلی از جابه‌جایی بار کشور اکنون حدود ۱۰ درصد، معادل ۴۲ میلیون تن و ۳۰ میلیارد تن‌کیلومتر است؛ در حالی که در برنامه هفتم توسعه، افزایش این سهم به ۳۰ درصد هدف‌گذاری شده است.
بیرانوند افزود: حدود ۸۵ درصد ظرفیت حمل‌ونقل ریلی به جابه‌جایی کالاهای راهبردی از جمله محصولات صنایع و معادن، سوخت و کالاهای اساسی اختصاص دارد و راه‌آهن نقش مهمی در زنجیره تأمین این کالاها ایفا می‌کند.
وی پایین بودن قیمت سوخت جاده‌ای را یکی از عوامل کاهش جذابیت حمل‌ونقل ریلی برای صاحبان بار دانست و گفت: انعطاف‌پذیری بیشتر جاده و دسترسی آسان‌تر آن به مراکز تولید، از دیگر عواملی است که موجب می‌شود بخشی از بار به جای ریل، از طریق جاده جابه‌جا شود.
معاون راه‌آهن، نبود اتصال بسیاری از مراکز صنعتی و چشمه‌های بار به شبکه اصلی ریلی را از دیگر موانع توسعه این بخش اعلام کرد و افزود: حمل ترکیبی، در صورت نبود خطوط فرعی، هزینه و زمان جابه‌جایی را افزایش می‌دهد و از رقابت‌پذیری ریل می‌کاهد.
بیرانوند ادامه داد: حدود ۷۰ درصد شبکه ریلی، ۳۰ درصد بار را جابه‌جا می‌کند و ۷۰ درصد بار ریلی نیز روی ۳۰ درصد شبکه متمرکز است؛ بنابراین لازم است با توسعه زیرساخت‌ها، ظرفیت شبکه متناسب با حجم بار در نقاط مختلف کشور افزایش یابد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های معدنی شرق کشور گفت: مسیرهای ریلی بافق، تربت و سنگان، با وجود برخورداری از حجم بالای بار، در برخی بخش‌ها تک‌خطه هستند و برای پاسخگویی به نیاز حمل‌ونقل این منطقه باید توسعه و دوخطه شوند.
در ادامه این برنامه بر تکمیل راهگذرهای مهم ریلی از جمله راه‌آهن رشت ـ آستارا و چابهار ـ زاهدان تأکید شد؛ طرح‌هایی که می‌توانند ظرفیت ترانزیت کشور را افزایش دهند و بخشی از فشار حمل‌ونقل و مصرف سوخت را از جاده‌ها کاهش دهند.
معاون تأمین سرمایه و اقتصاد حمل‌ونقل راه‌آهن همچنین از ارائه پیشنهادهایی برای ایجاد مشوق صاحبان بار خبر داد و گفت: لایحه‌ای برای تشویق شرکت‌های صنعتی و صاحبان بار به استفاده از حمل‌ونقل ریلی به دولت ارائه شده است که در صورت تصویب، اجرای آن می‌تواند از سال آینده آغاز شود.
بیرانوند افزود: برای افزایش مشارکت بخش خصوصی، «زیست‌بوم سرمایه‌گذاری» در حمل‌ونقل ریلی طراحی شده است که یکی از محورهای آن افزایش بازدهی سرمایه‌گذاری از محل صرفه‌جویی انرژی و استفاده از ظرفیت ماده ۱۲ است.
وی گفت: در ۱۸ ماه گذشته، حدود ۸۰۰ میلیارد تومان یارانه سوخت از محل صرفه‌جویی انرژی به حدود ۱۵ شرکت سرمایه‌گذار پرداخت شده است.
در این برنامه همچنین بر توسعه خطوط فرعی و اتصال کارخانه‌ها، معادن و مراکز عمده بار به شبکه ریلی، تکمیل راهگذرهای ترانزیتی و فراهم کردن مشوق‌های اقتصادی برای افزایش سهم ریل در جابه‌جایی بار کشور تأکید شد.