کشف روشی تازه برای احیای مرجان‌ها




​​​​​​​ گروه دانش دریا - پژوهشگران دریافته‌اند که تماس مستقیم مرجان سالم با مرجان سفیدشده می‌تواند به انتقال جلبک‌های مفید و بازیابی مرجان آسیب‌دیده کمک کند؛ فرایندی که در آزمایشگاه تنها چند هفته طول کشید. به گزارش اقتصادسرآمد، صخره‌های مرجانی از مهم‌ترین زیست‌بوم‌های دریایی زمین هستند؛ زیستگاه‌هایی که با وجود پوشش بخش کوچکی از اقیانوس‌ها، از حدود یک‌چهارم گونه‌های دریایی پشتیبانی می‌کنند. اما افزایش دمای آب دریا، ناشی از تغییرات اقلیمی، بقای این زیست‌بوم‌های ارزشمند را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است. اکنون پژوهشی تازه از دانشگاه استنفورد نشان می‌دهد که *مرجان‌های سفیدشده لزوماً محکوم به مرگ نیستند و ممکن است بتوان آنها را با کمک مرجان‌های سالم، در مدت کوتاهی احیا کرد.
 مرجان چگونه دوباره جان می‌گیرد؟
مرجان‌ها برخلاف ظاهرشان، جانورانی زنده‌اند که برای تأمین بخش مهمی از انرژی موردنیاز خود به جلبک‌های میکروسکوپی همزیست در بافتشان وابسته‌اند. این جلبک‌ها با فتوسنتز مواد غذایی تولید می‌کنند و علاوه بر تأمین انرژی، رنگ‌های زیبای بسیاری از مرجان‌ها را به وجود می‌آورند. هنگامی که دمای آب بیش از حد افزایش می‌یابد، مرجان‌ها ممکن است این جلبک‌ها را از دست بدهند. در نتیجه، بافت آنها سفید می‌شود؛ پدیده‌ای که «سفیدشدگی مرجان‌ها» نام دارد. اگر شرایط نامساعد ادامه پیدا کند، مرجان ممکن است از کمبود انرژی ضعیف شود و بمیرد.
در پژوهش جدید، دانشمندان مشاهده کردند که تماس مستقیم یک قطعه مرجان سالم با قطعه‌ای از همان مرجان که سفید شده بود، می‌تواند روند بهبود را به‌طور چشمگیری سرعت ببخشد.
 یک پل زنده برای انتقال جلبک‌ها
پژوهشگران دریافتند که با تماس دو قطعه مرجان، بافت‌های آنها به یکدیگر متصل می‌شوند و پلی بافتی شکل می‌گیرد. این اتصال مانند مسیری برای انتقال مواد غذایی عمل می‌کند و به جلبک‌های همزیست اجازه می‌دهد از مرجان سالم به مرجان آسیب‌دیده منتقل شوند. انتقال جلبک‌ها تنها حدود ۳۶ ساعت پس از برقراری تماس آغاز شد. در آزمایش‌های این گروه، مرجان سفیدشده در تماس با مرجان سالم و از نظر ژنتیکی یکسان، طی حدود هفت هفته بهبود یافت. آزمایش‌های بعدی نیز نشان داد که حتی یک هفته تماس می‌تواند برای بازیابی مرجان کافی باشد. اما این روش یک محدودیت مهم دارد: تماس دو مرجان با زمینه ژنتیکی متفاوت الزاماً نتیجه مشابهی ایجاد نمی‌کند و پژوهشگران در این حالت حتی واکنش‌های ناسازگارانه مشاهده کردند. همچنین، زمانی که قطعات مرجان بدون تماس مستقیم و با فاصله‌ای اندک در کنار یکدیگر قرار گرفتند، بهبود قابل‌توجهی رخ نداد.
 آیا می‌توان از این کشف برای نجات صخره‌های مرجانی استفاده کرد؟
این روش هنوز راهکاری آماده برای احیای گسترده صخره‌های مرجانی در طبیعت نیست. تماس مستقیم و سازگاری ژنتیکی، کاربرد آن را محدود می‌کند؛ بااین‌حال، یافته‌ها می‌توانند به توسعه روش‌های جدید کمک کنند. یکی از ایده‌های مطرح‌شده، جداسازی جلبک‌های همزیست از مرجان‌های سالم و انتقال آنها به مرجان‌های سفیدشده است. اگر این روش در پژوهش‌های آینده موفقیت‌آمیز باشد، شاید بتوان بدون نیاز به تماس مستقیم دو مرجان، روند بازیابی را سرعت بخشید. این یافته در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که طبق گزارش اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، در جریان تازه‌ترین رویداد جهانی گسترده سفیدشدگی مرجان‌ها، حدود ۸۴ درصد از مساحت صخره‌های مرجانی جهان در معرض تنش گرمایی در حد سفیدشدگی قرار گرفتند. بااین‌حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که احیای مرجان‌ها جایگزین مقابله با علت اصلی سفیدشدگی، یعنی افزایش دمای اقیانوس‌ها، نیست. جلوگیری از گرم‌شدن بیشتر آب دریا همچنان مهم‌ترین راه حفاظت بلندمدت از این زیست‌بوم‌هاست. پیام اصلی این پژوهش امیدوارکننده است: مرجان‌های سفیدشده را نباید از دست‌رفته دانست. شناخت بهتر سازوکارهای طبیعی ترمیم و همزیستی می‌تواند ابزارهای تازه‌ای برای حفاظت از زیست‌بوم‌های دریایی در اختیار دانشمندان قرار دهد.
منبع: ABC News، ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶؛ پژوهش منتشرشده در نشریه Science Advances.