راهی که جهان برای ذخیرهسازی آب در پیش گرفت
برخورد حذفی چرخه اکوسیستم، عامل سیلاب های خطرناک
گروه انرژی - احمد صلاحی، پژوهشگر کشاورزی - برای داشتن مرتعی غنی و قوی، چرای کنترلشده دام و ریختهشدن کود آن ضروری است، زیرا فقط در این صورت است که ماده آلی خاک افزایش یافته و در نتیجه به صورت مستقیم سبب رشد بیشتر گیاهان، بالارفتن قدرت جذب و ذخیرهسازی آب باران و جلوگیری از ایجاد و راه افتادن سیلابهای خطرناک میشود.
کشورهای اروپایی همانند آلمان، هلند و لهستان دارای چراگاههای غنی و قوی بوده و فرهنگ چرای کنترلشده دام در مرتع در این کشورها نهادینه شده است. اما در استانهای شمالی ایران که شباهت زیادی به این کشورها دارند، چرای دام نابسامان بوده و سالهاست یک برنامه محوری یعنی «خروج دام از مرتع» دنبال میشود. همه دنیا توجه ویژهای به مراتع داشته و دارای برنامههای مدونی برای کنترل وضعیت مراتع خود هستند. در کشورمان بحث تعادل دام - مرتع و چرای کنترل شده دام - به سوی حذف دام از مرتع میرود؛ طرحی که آثار زیان بارش بیش از فواید کوتاهمدت آن است.
متاسفانه نه در استانهای شمالی و نه در سایر استانها بحث مرتع جدی گرفته نشده و از تجارب دنیا و یا حتی از تجارب بومی استفاده گسترده نمیشود؛ به همین دلیل وضعیت مراتع در کشور به صورت رها شده بوده، گویی که متولی خاص و دلسوزی برای آن دیده نمیشود.
در کشورمان بحث تعادل دام - مرتع و چرای کنترل شده دام - به سوی حذف دام از مرتع میرود؛ طرحی که آثار زیان بارش بیش از فواید کوتاهمدت آن است متاسفانه مزرعهداری به سمتی میرود که نتیجه آن در آینده شامل افزایش مصرف کود، علفکشها و افزایش هزینههای دیگر میشود. استفاده از علوفه این مزارع و یا حضور دام در پس چَرای این مزارع سبب خواهد شد که بقایای این سموم به نوعی به انسان منتقل شود.
بالا رفتن هزینههای مزرعهداری سبب خواهد شد که در آینده، تکیه دامها روی مراتع بیشتر شود. حضور دام در مرتع سبب تولید محصولات سالمتر خواهد شد. حضور دام در مرتع علاوه بر تولید محصولات سالمتر، از طریق تسریع در بازسازی دوباره ساختمان خاک بسیار موثر خواهند بود. بهبود ساختار خاک مسالهای است که باید توجه ویژهای روی آن شود.همچنانکه پیشتر در خصوص تاثیرات دام بر بازسازی دوباره خاک اشاره شد، باید گفت «خاک سالم» میتواند تاثیر مثبتی بر اقلیم داشته باشد. خاک سالم میتواند با نگهداری و جذب بیشتر آب در درون خود تاثیرات شگرفی داشته باشد.
در پژوهش انجام شده توسط موسسه خدماتی حفاظت از منابع طبیعی آمریکا (USDA-NRCS) مشخص شد خاکی که دارای ۲ درصد ماده آلی است در مقایسه با خاکی که ۵ درصد ماده آلی دارد ۴۸ هزار گالن(۱۸۱ هزار و ۷۰۰ لیتر) کمتر میتواند نگهداری کند. خاکهایی که ماده آلی بیشتری دارند در مقابل بارانهای سنگین یا سیلآسا بهتر عمل میکنند. همچنین خاکهای سالم و دارای ماده آلی بالاتر، توان و کارایی بالاتری در نگهداری آب در دورههای خشکی و کمبارش عمل میکنند. به عبارت دیگر حضور دام در مرتع سبب افزایش ماده آلی خاک و بالارفتن قدرت ذخیرهسازی و نگهداری آب میشود. خاکهایی که ماده آلی بیشتری دارند در مقابل بارانهای سنگین یا سیلآسا بهتر عمل میکنند.حضور دام در مرتع سبب افزایش ماده آلی خاک و بالارفتن قدرت ذخیرهسازی و نگهداری آب میشوددر پروژههای بینالمللی همانند ترسیب کربن(ذخیره کربن موجود در هوا در خاک و گیاهان) و … تاکید زیادی به حذف دام از مرتع میشود که این مساله چه عامدانه و چه سهوی، نیتی خیرخواهانه برای کشور نیست. آنچه اهمیت دارد جلوگیری از چرای زودرس و چرای بیش از حد است زیرا پیامدهای منفی این دو کار شامل «فشرده شدن خاک سطحی، کاهش منافذ خاک، کاهش نفوذپذیری آب، ذخیره کمتر آب، افزایش هرز آب، بالارفتن فرسایش آبی و خاکی، سله بستن خاک، کاهش پوشش گیاهی، شروع فرسایش شیاری از مسیر تردد دام، نبود رطوبت کافی خاک برای رشد دوباره، سختشدن شرایط رشد بوتههای جوان و … » را به دنبال خواهد داشت.
بررسیهای میدانی و تجربههای دامداران در طی اعصار و قرون نشان میدهد در مراتعی که اصلا چرایی روی آنها صورت نگرفته، رشد گیاهان کمتر از مراتعی است که در آن چرای متعادلی بوده است. گیاهانی که در مرتع فاقد چرا رویش میکنند ضعیفتر از مراتع چرا شده هستند و این در خصوص گراسها(گیاهان علوفهای) بارزتر است زیرا در مراتع چرا نشده، قطر تاج گیاه کمتر شده و بوتههای پهن و گسترده کمتر خواهند بود.
حضور دام در مراتع نه تنها مخرب نیست بلکه به پایداری و بقای پوشش گیاهی در آن کمک زیادی میکند و سبب افزودن مواد آلی به خاک میشود که نتیجه آن بهبود وضعیت رویش و پوشش گیاهی است. برخورد حذفی با هر کدام از عناصر دام، آب، خاک، حیاتوحش و… ، اکوسیستم و چرخه آن را از تعادل خارج و به آن آسیب وارد میکند. حذف دام از این اکوسیستم، آسیب وارد میکند اما با این حال باید تعادل بین تعداد دام و ظرفیت مراتع را در نظر داشت.
برخورد حذفی با هر کدام از عناصر دام، آب، خاک، حیاتوحش و… ، اکوسیستم و چرخه آن را از تعادل خارج و به آن آسیب وارد میکندحضور دام در مرتع ضروری و یکی از عناصر کلیدی در تعادل محیط زیست است. برای داشتن مرتعی غنی و قوی، حضور مستقیم دام با هدف ریختهشدن کود آن ضروری است؛ زیرا تنها در این صورت است که ماده آلی خاک افزایش مییابد و این مساله نیز به صورت مستقیم سبب رشد بیشتر گیاهان، بالارفتن قدرت جذب و ذخیرهسازی آب باران و جلوگیری از ایجاد و راهافتادن سیلابهای خطرناک میشود.
کشورهای اروپایی همانند آلمان، هلند و لهستان دارای چراگاههای غنی و قوی بوده و فرهنگ چرای کنترلشده دام در مرتع در این کشورها نهادینه شده است. اما در استانهای شمالی ایران که شباهت زیادی به این کشورها دارند، چرای دام نابسامان بوده و سالهاست یک برنامه محوری یعنی «خروج دام از مرتع» دنبال میشود. همه دنیا توجه ویژهای به مراتع داشته و دارای برنامههای مدونی برای کنترل وضعیت مراتع خود هستند. در کشورمان بحث تعادل دام - مرتع و چرای کنترل شده دام - به سوی حذف دام از مرتع میرود؛ طرحی که آثار زیان بارش بیش از فواید کوتاهمدت آن است.
متاسفانه نه در استانهای شمالی و نه در سایر استانها بحث مرتع جدی گرفته نشده و از تجارب دنیا و یا حتی از تجارب بومی استفاده گسترده نمیشود؛ به همین دلیل وضعیت مراتع در کشور به صورت رها شده بوده، گویی که متولی خاص و دلسوزی برای آن دیده نمیشود.
در کشورمان بحث تعادل دام - مرتع و چرای کنترل شده دام - به سوی حذف دام از مرتع میرود؛ طرحی که آثار زیان بارش بیش از فواید کوتاهمدت آن است متاسفانه مزرعهداری به سمتی میرود که نتیجه آن در آینده شامل افزایش مصرف کود، علفکشها و افزایش هزینههای دیگر میشود. استفاده از علوفه این مزارع و یا حضور دام در پس چَرای این مزارع سبب خواهد شد که بقایای این سموم به نوعی به انسان منتقل شود.
بالا رفتن هزینههای مزرعهداری سبب خواهد شد که در آینده، تکیه دامها روی مراتع بیشتر شود. حضور دام در مرتع سبب تولید محصولات سالمتر خواهد شد. حضور دام در مرتع علاوه بر تولید محصولات سالمتر، از طریق تسریع در بازسازی دوباره ساختمان خاک بسیار موثر خواهند بود. بهبود ساختار خاک مسالهای است که باید توجه ویژهای روی آن شود.همچنانکه پیشتر در خصوص تاثیرات دام بر بازسازی دوباره خاک اشاره شد، باید گفت «خاک سالم» میتواند تاثیر مثبتی بر اقلیم داشته باشد. خاک سالم میتواند با نگهداری و جذب بیشتر آب در درون خود تاثیرات شگرفی داشته باشد.
در پژوهش انجام شده توسط موسسه خدماتی حفاظت از منابع طبیعی آمریکا (USDA-NRCS) مشخص شد خاکی که دارای ۲ درصد ماده آلی است در مقایسه با خاکی که ۵ درصد ماده آلی دارد ۴۸ هزار گالن(۱۸۱ هزار و ۷۰۰ لیتر) کمتر میتواند نگهداری کند. خاکهایی که ماده آلی بیشتری دارند در مقابل بارانهای سنگین یا سیلآسا بهتر عمل میکنند. همچنین خاکهای سالم و دارای ماده آلی بالاتر، توان و کارایی بالاتری در نگهداری آب در دورههای خشکی و کمبارش عمل میکنند. به عبارت دیگر حضور دام در مرتع سبب افزایش ماده آلی خاک و بالارفتن قدرت ذخیرهسازی و نگهداری آب میشود. خاکهایی که ماده آلی بیشتری دارند در مقابل بارانهای سنگین یا سیلآسا بهتر عمل میکنند.حضور دام در مرتع سبب افزایش ماده آلی خاک و بالارفتن قدرت ذخیرهسازی و نگهداری آب میشوددر پروژههای بینالمللی همانند ترسیب کربن(ذخیره کربن موجود در هوا در خاک و گیاهان) و … تاکید زیادی به حذف دام از مرتع میشود که این مساله چه عامدانه و چه سهوی، نیتی خیرخواهانه برای کشور نیست. آنچه اهمیت دارد جلوگیری از چرای زودرس و چرای بیش از حد است زیرا پیامدهای منفی این دو کار شامل «فشرده شدن خاک سطحی، کاهش منافذ خاک، کاهش نفوذپذیری آب، ذخیره کمتر آب، افزایش هرز آب، بالارفتن فرسایش آبی و خاکی، سله بستن خاک، کاهش پوشش گیاهی، شروع فرسایش شیاری از مسیر تردد دام، نبود رطوبت کافی خاک برای رشد دوباره، سختشدن شرایط رشد بوتههای جوان و … » را به دنبال خواهد داشت.
بررسیهای میدانی و تجربههای دامداران در طی اعصار و قرون نشان میدهد در مراتعی که اصلا چرایی روی آنها صورت نگرفته، رشد گیاهان کمتر از مراتعی است که در آن چرای متعادلی بوده است. گیاهانی که در مرتع فاقد چرا رویش میکنند ضعیفتر از مراتع چرا شده هستند و این در خصوص گراسها(گیاهان علوفهای) بارزتر است زیرا در مراتع چرا نشده، قطر تاج گیاه کمتر شده و بوتههای پهن و گسترده کمتر خواهند بود.
حضور دام در مراتع نه تنها مخرب نیست بلکه به پایداری و بقای پوشش گیاهی در آن کمک زیادی میکند و سبب افزودن مواد آلی به خاک میشود که نتیجه آن بهبود وضعیت رویش و پوشش گیاهی است. برخورد حذفی با هر کدام از عناصر دام، آب، خاک، حیاتوحش و… ، اکوسیستم و چرخه آن را از تعادل خارج و به آن آسیب وارد میکند. حذف دام از این اکوسیستم، آسیب وارد میکند اما با این حال باید تعادل بین تعداد دام و ظرفیت مراتع را در نظر داشت.
برخورد حذفی با هر کدام از عناصر دام، آب، خاک، حیاتوحش و… ، اکوسیستم و چرخه آن را از تعادل خارج و به آن آسیب وارد میکندحضور دام در مرتع ضروری و یکی از عناصر کلیدی در تعادل محیط زیست است. برای داشتن مرتعی غنی و قوی، حضور مستقیم دام با هدف ریختهشدن کود آن ضروری است؛ زیرا تنها در این صورت است که ماده آلی خاک افزایش مییابد و این مساله نیز به صورت مستقیم سبب رشد بیشتر گیاهان، بالارفتن قدرت جذب و ذخیرهسازی آب باران و جلوگیری از ایجاد و راهافتادن سیلابهای خطرناک میشود.
![برخورد حذفی چرخه اکوسیستم، عامل سیلاب های خطرناک](/content/newspaper/Version1439/0/Page6/newspaperimgl_1439_6.jpg?width=1500&crop=363,323,854,752)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
سرمایهگذاری خارجی ۱۰۰ میلیون دلاری برای ایجاد پایانه صادرات گاز مایع
-
برخورد حذفی چرخه اکوسیستم، عامل سیلاب های خطرناک
-
تحقق مطالبات و رفع دغدغههای ایران درباره سدسازی ترکیه
-
93میلیون بشکه نفت ایران آماده ورود به بازار در صورت احیای برجام است
-
ایران قطب تولید پلیپروپیلن میشود
-
سرمایهگذاری ۷۰۰ میلیون یورویی در پارس جنوبی
-
۷۵ درصد پروندههای خسارت مشترکان برق رسیدگی شد
-
امسال هم کسری گاز خواهیم داشت
-
واکاوی عملکرد یک ساله دولت در بخش آب نقش پررنگ مردم در مدیریت منابع آب
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد