گروه اقتصاددریایی - از زمان امضای موافقت نامه سه جانبه میان کشورهای ایران، افغانستان و هند برای توسعه همکاری بر محور بندر چابهار، این فرض که توسعه این بندر در تقابل با بندر گوادر قرار دارد، به طور گسترده ای مطرح شده است. اما باید دید با توجه به نظریه منطقه گرایی جدید، دولت های میزبان چه جایگاهی را در روند توسعه همگرایی دو بندر چابهار و گوادر دارند و چه اهدافی را دنبال می کنند و الگوی حاکم بر روابط ایران و پاکستان، چه اثراتی بر روند همکاری های آینده محور این دو بندر بر جای خواهد گذاشت؟ اهداف پروژه هند در بندر چابهار ايران با بندر گوادر پاكستان كه با سرمايه گذاري چين ساخته شده است متفاوت است. اما هند و چين هر دو خواسته ی مشابهي را دنبال مي كنند كه آن تجارت و دسترسی آسان به بازار هاي جديد است.
به گزارش اقتصادسرآمد، بندر چابهار ايران از لحاظ مختلف براي هند اهميت زيادي دارد و مهمترين دليل آن موقعيت راهبردي اين بندر است. با ادامه اختلافات با كشور هاي همسايه خود از جمله پاكستان و چين، هند تصميم گرفته است تا يك مسير جديد براي دسترسي به كشور هاي غرب و آسياي مركزي ايجاد كند و منافع خود را در افغانستان گسترش دهد. بندر چابهار كه در درياي عمان قرار گرفته است دسترسي هند به افغانستان از طريق دريا را آسان مي كند. دولت هند متعهد به سرمايه گذاري 500 ميليون دلاري براي توسعه چابهار و همچنين سرمايه گذاري 1.5 ميليارد دلاري براي ساخت مجموعه اي از جاده ها و راه آهن شده است.
چابهار در ايران و گوادر در كشور پاكستان قرار گرفته است. بندر چابهار ايران در فاصله 70 كيلومتري از بندر گوادر پاكستان واقع شده است. افزايش رقابت هند با رقيبان بزرگ خود يعني چين و پاكستان به توسعه بندر چابهار منجر شده است.  در‌این میان توسعه چابهاربسیار حائز اهمیت است. اگر به این مساله بی‌توجهی شود، برای مدت زمان طولانی عملا چابهار و مزیت‌های آن برای ایران بلااستفاده می‌ماند و فاقد هرگونه بهره‌برداری توسعه‌ای خواهد بود. حال این ضرورت چیست؟ این ضرورت، توجه به رقیب قدرتمند بندر چابهار، بندر گوادر در پاکستان است.
دعوای زرگری پاکستان وهند
 برسر بندر گوادر و چابهار
سیدعلی طباطبایی، کارشناس و پژوهشگر بنادر دراینباره به روزنامه اقتصادسرآمد، گفت: بندر گوادر در راستای مدار جغرافیایی‌ چابهار ایران قرار دارد، این بندر دومین بندر پاکستان بعد از کراچی است که پاکستانی‌ها در این بندر سرمایه‌گذاری عظیمی کرده‌اند و دعوای زرگری هند وپاکستان هم می تواند برای جلوگیری از پیشرفت بندر چابهار باشد. چرا که گوادر رقیب بزرگی برای بندر چابهار به شمار می رود.
فرصت طلبی چین در به انزوا کشیدن چابهار
وی با تاکید بر این مهم که براساس قرارداد میان چین و پاکستان، این بندر را به چینی‌ها اجاره داده‌اند، افزود: آسیای مرکزی و قفقاز و منطقه آسیای جنوب غربی به اذعان چین برای این کشوربه لحاظ تجاری حائز اهمیت زیادی است. چین مرکز حضور فعالیت‌های تجاری خود را در منطقه جنوب آسیا، آسیای مرکزی و آسیای غربی، بندر گوادر می داند و برای باقی ماندن در این منطقه تلاش بسیاری مصروف کرده است.
سرمایه گذاری چند ده میلیاردی در بندر گوادر پاکستان اتفاقی نیست
وی با بیان اینکه سرمایه گذاری چند ده میلیاردی در بندر گوادر پاکستان اتفاقی نیست و یک هشدار جدی به مسئولان بنادر ایران می تواند باشد، گفت: در صورت کم توجهی و عدم جذب سرمایه‌گذار به منظور توسعه بندرچابهار باید منتظر بود ودید که عملا ظرفیت‌های بندر چابهار بلااستفاده خواهد ماند.
پشت پرده اقدامات مستاجر گوادر
طباطبایی می گوید: جذب سرمایه و توسعه بندرگوادر پاکستان خیلی دیرتر از بندر دیرپای چابهار ایران شروع شده است، ولی به‌دلیل نبود محدودیت‌های تحریم‌ در کشور پاکستان، این بندر در مدت زمان کمی توسعه یافت و می افزاید: سرمایه گذاری مستاجر بندر گوادر باعث شد تا این بندر پاکستانی رونق خوبی را به خود ببیند. این درحالی است که هند به رغم قراردادهایی منعقده در چابهارهنوز هیچ اقدام اثرگذاری در این بندر صورت نداده است. این گونه است که بندر گوادر نسبت به بندر چابهار توسعه خوبی یافته است. به عقیده بسیاری از اهل فن، موافقت‌نامه چابهار جدای از همکاری چین و پاکستان، دارای ابعاد اقتصادی سیاسی وسیعی است. به‌عبارتی این موافقت نامه در راستای رقابتی است بین دو مثلث سیاسی و تجاری که از یک سو هند، ایران و افغانستان و از سوی دیگر چین، پاکستان و افغانستان را در برمی‌گیرد که ایران در این رقابت هند و افغانستان را برای استفاده از ظرفیت‌های توسعه‌ای چابهار همراه کرده است. طبق تحلیل‌ها درباره بندرهای چابهار و گوادر بیانگر آن است که دو کشور چین و هند تنها متغیر مستقل و اثرگذار بوده و به نقش کشورهای میزبان از جمله ایران و پاکستان کمتر توجه شده است؛ این در حالی است که رقابت یا همکاری این دو بندر تا حد زیادی از کمیت و کیفیت رابطه بین ایران و پاکستان متأثر بوده است. چرا که با وارد کردن رابطه ایران و پاکستان و کاوش در ارتباط بنادر چابهار و گوادر، نتایج متفاوتی حاصل شد که برخلاف تحلیل های رایج، وجود ظرفیت همکاری بین این بندرها را نشان داده است. اما ادامه کم کاری ها در بند چابهار قطعا جبران شدنی نیست.