اقتصاد سرآمد- معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست، گفت: یکی از مواردی که به پیشنهاد ایران در بیانیه هفتمین اجلاس کشورهای متعاهد کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر ( کنوانسیون تهران) مطرح و مورد استقبال نیز قرار گرفت، تهیه برنامه منطقه ای اقدام حفاظت از فوک خزری بود که ما مشابه آن را در سطح ملی انجام داده بودیم این پیشنهاد به نام ایران ثبت شد و مقرر شد فردا در سند به امضا نهایی برسد.
به گزارش خبرنگار اقتصاد سرآمد، احمدرضا لاهیجان زاده در نشست خبری که امروز به مناسبت برگزاری هفتمین اجلاس کشورهای متعاهد کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر ( کنوانسیون تهران) COP7به میزبانی تهران، برگزار شده بود، گفت: به طور کلی هر زمانی که اجلاس کاپ قرار است برگزار شود یک سری اسناد قبل از اینکه به جلسه منتهی شود مثلاً از حدود دو یا سه ماه قبل این اسناد توسط پنج تا کشور مورد بررسی قرار می‌گیرند و در صورتی که به توافق پنج کشور رسید به عنوان سند  در روز اجلاس مطرح و تایید و امضای وزرای محیط زیست کشورهای حاشیه دریای خزر می رسد.
معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست، بیان داشت: در پایان اجلاس بیانیه ای قرائت می شود که این بیانیه به نوعی بیانیه سند راه حداقل ۲ سال چگونگی حفاظت از دریای خزر را پیش روی پنج کشور حاشیه دریای خزر قرار می دهد.
به گفته وی، در سندی که پیشنهاد شده در بیانیه سندی  که پیشنهاد شده است،  ۴۵ بند را کشورها پیشنهاد کردند که تقریباً هشت بند آن بین کشورها مشترک بود، در نهایت روز گذشته، ۲۸ بند مورد بررسی قرار گرفت و نهایی شد و ۱۰ تا بند دیگر تا پایان امروز نهایی خواهد شد.
این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست، اذعان داشت: روز گذشته اجرایی شدن پروتکل مسکو مورد تاکید قرار گرفت و نهایی شد که قرار است در بیانیه ارائه شود، اجرا شدن پروتکل آکتائو و اجرایی شدن پروتکل ارزیابی فرامرزی که این مورد اخیر همین سال گذشته انجام گرفته است نیز مورد بررسی قرار گرفت.
وی تاکید کرد: یکی از مواردی که به پیشنهاد ایران در بیانیه مطرح و مورد استقبال نیز قرار گرفت، تهیه برنامه منطقه ای اقدام حفاظت از فوک خزری بود که ما مشابه آن را در سطح ملی انجام داده بودیم این پیشنهاد به نام ایران ثبت شد و مقرر شد فردا در سند به امضا نهایی برسد.
لاهیجان زاده همچنین از تهیه پیش نویس برنامه اقدام منطقه‌ای نوسانات دریای خزر  خبر داد و گفت: در جلسه فردا امیدواریم کلیات این پیش نویس جهت اجرایی شدن آماده شود، همچنین برنامه بودجه دو سال آینده تهیه شده جز مباحثی است که امروز در حال بررسی توسط کشورهای حاشیه دریای خزر است.
وی از استقبال از به روز رسانی برنامه راهبرد کنوانسیون تهران درباره دریای خزر خبر داد و گفت:با توجه به اینکه این برنامه راهبردی قدمت زیادی داشت درخواست شد که برنامه راهبردی به روز شود که این امر مورد تایید قرار گرفت؛ آنچه که در بیانیه به عنوان سند امضا می شود، برنامه جلساتی ست اکه باید طی دو سال آینده ما به صورت مستمر تشکیل جلسه دهیم و در خصوص آنها تصمیمات اجرایی اخذ کنیم.
معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست، بیان داشت: یکی از موضوعات خیلی مهم و چالشی، بحث استقرار دبیرخانه در منطقه است که باید به تایید کشورهای حاشیه دریای خزر برسید؛ دبیرخانه در حال حاضر به صورت موقت در ژنو قرار دارد و پیشنهاد شده است که دبیر خانه در یکی از پنج کشور حاشیه دریای خزر ایجاد شود.
این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست، در ادامه گفته های خود خاطرنشان ساخت: کاهش عمق دریای خزر یکی از جدی‌ترین موضوعات مطرح شده در کاپ ۷ است به این دلیل که هر پنج کشور متضرر این پدیده و رخداد اقلیمی و محیط زیستی هستند.
معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست، افزود: تقریباً اگر به تاریخچه فراز و نشیب دریای خزر مراجعه بکنید ما از سال 1۹۹۵ ، شاهد کاهش دریای خزر بودیم اما این کاهش خیلی محسوس نبود و حساسیتی را برای کشورها ایجاد نکرد. در سال‌های اول به گونه‌ای که تا سال ۲۰۲۰ میلادی یعنی بعد از گذشت ۲۵ سال از آغاز این کاهش میانگین حدود هفت و نیم سانتی‌متر در سال این کاهش رخ داده در سال‌های آغازین بیشتر نبود.
وی خاطرنشان ساخت:  از سال ۲۰۲۰ میلادی تا سال ۲۰۲۵  میلادی این عدد به ۲۰ سانتی متر در سال رسیده است که بسیار چشمگیر است و در رم یک ساله ۲۰۲۶ تا ۲۳ سانتی متر رو ثبت کرد و این روند ممکن افزایشی ادامه پیدا کند؛ به صورت تقریباً قطعی مدل‌ها نشان داده است که پسروی آب دریای خزر ادامه خواهد داشت.         

به گفته وی، به دلیل اینکه عمق دریای خزر در بخش شمالی آن شامل کشورهای روسیه و قزاقستان و با نسبت کمتری آذربایجان و ترکمنستان را در بر خواهد گرفت، در آن مناطق عمق دریای خزر کمتر است و میزان پسروی به اونجا بسیار شدیدتر در حال اتفاق افتادن است.
لاهیجان زاده بیان داشت: پسروی آب دریای خزر در قسمت شمالی در حد۲۰ کیلومتر گزارش شده که بنادر آنجاا را به شدت تحت تاثیر قرار داده است؛ در ایران شاهد بودیم بیشترین پسروی در استان گلستان است، بنا به شرایط توپوگرافی که در بستر دریا در استان گلستان وجود دارد ولی در مازندران و گیلان هم این پسروی را داریم.
معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست، اذعان داشت: جهت رفع این مشکل یک هماهنگی منطقه‌ای در حال شکل گرفتن است و یک طرح منطقه‌ای نیز تهیه شده که کلیات این طرح فردا به امضا خواهد رسید ولی جزئیات زیادی داره که باید کشورها در مورد آنها با هم توافق کنند.
لاهیجان زاده تصریح کرد: با توجه به تداوم پسروری آب دریای خزر تا 25 سال آینده علاوه بر توافقات صورت گرفته در کاپ هفت، حدود دو هفته دیگه باز جلسه دیگری در ترکمنستان است که ریاست محترم جمهور و همچنین ریاست محترم سازمان حفاظت محیط زیست در اون نشست حضور پیدا خواهند کرد؛ یک نشست جانبی دارد که آن نشست جانبی باز معطوف است به بحث تراز دریای خزر و  قرار است که در سطوح بالا که روسای جمهور حضور دارند این مباحث تغییر خزر باز مطرح و یک سری تصمیم گیری های در خصوص آن انجام شود.
وی در خصوص عوامل موثر در پسروی آب دریای خزر گفت: بیشترین اثر ناشی از تغییر اقلیم و بحث تبخیر هست که شدت تبخیر در دریای خیلی افزایش پیدا کرده و بعد از اون کاهش آورد رودخانه‌ها به دریای خزر که درصد خیلی پایین‌تری از این اثرگذاری را دارد،  بیشترین اثرگذاری مربوط به تغییر اقلیم افزایش دما و افزایش شدت تبخیر است، در راستای کنترل این امر، و ورودی دریای خزر از طریق رودخانه گرگان در حال تامین شدن است.
وی با بیان اینکه سهم ایران در تامین آب دریای خزر از طریق رودخانه های داخلی را پنج درصد عنوان کرد و گفت: بیشترین سهم در تامین آب دریای خزر از طریق ولگا صورت می گیرد که با سدسازی های اخیر روی این رودخانه شاهد کاهش ورودی آب به دریای خزر بودیم.
لاهیجان زاده نقش تغییر اقلیم را در کاهش تراز آب دریای خزر بسیار تاثیر گذار اعلام کرد و گفت: شدت تبخیر طی سالهای اخیر به عددی بین ۳۰۰ تا ۳۶۰ میلیارد متر مکعبی است ولی کاهشی که  روی ورودی رودخانه ثبت می شود خیلی کمتر و نزدیک به ۱۰ درصد این تغییر است.
این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط زیست به تاثیرپذیری محیط زیست دریای خزر از ورود منابع آلاینده از خشکی به دریا اشاره کرد و گفت: بخشی از منابع آلاینده ورودی به دریا شامل فاضلاب‌های انسانی و صنعتی یا پساب های کشاورزی که حاوی کود و سموم  هستند، می شوند.
به گفته وی، همچنین یکی از عوامل ورود میکروپلاستیک یا پلاستیک به دریاها از منابع رودخانه‌ای هست که وارد می شود. منابع مختلفی دارد ولی یکی از منابع اصلیش رودخانه هاست؛ یکی از موضوعاتی که خیلی در این یک ماه اخیر مورد بحث قرار گرفت بحث  اندازه‌گیری یعنی پایش بود و دو میزان این ورودی‌هایی که در کشورها وجود دارد، یکی از مواردی که خیلی الان مورد بحث است اینکه در یک بستر مشترکی ما داده‌ها رو بتوانیم به اشتراک بگذاریم و این اعداد و ارقام در اختیار باشد اما هنوز این به توافق نهایی نرسیده است.
لاهیجان زاد در ادامه گفته های خود بر تلاش سازمان حفاظت محیط زیست بر حفاظت از تنوع زیستی دریای خزر طی سالهای اخیر تاکید کرد و گفت: مطالعه جامعی را روی دریای خزر انجام دادیم که نتیجه آن تهیه اطلس تنوع زیستی دریای خزر بود که خوشبختانه در سال گذشته ۱۴۰۴ این به انتها رسید و از این اطلس رونمایی شد، الان ما داده‌های بسیار دقیقی از تنوعی دریای خزر داریم گونه‌های در معرض خطر مشخص شده البته گونه های شاخصی ازجمله فوک خزری، ماهیان خاویاری و ماهی آزاد به صورت عنوان های خیلی بارز مطرح شده است.
معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست، عنوان کرد: موضوع حمایت از گونه‌های در معرض خطر یا در خطر انقراض جزء موضوعات مطرح شده در جلسات کنوانسیون تهران به دفعات بوده  است، این موضوع باز جزو مواردی است که نیازمند یه کار جمعی خواهد بود، به طور مثال بازسازی ذخایر ماهیان خاویاری نیازمند همکاری پنج کشور است و اجرای آن به تنهایی از عهده یک کشور خارج است؛ همچنین در مورد حفاظت از فوک خزری طی سالهای گذشته تلاش هایی صورت گرفته تا شکار قانونی این گونه ارزشمند در روسیه و قزاقستان به حداقل رسد.
وی تاکید کرد : هم اکنون اطلاعات جامعی از وضعیت تنوع زیستی خزر البته در محدوده آبی کشورمان به دست آوردیم که این کار را باید سایر کشورهای حاشیه دریای خزر نیز به پیروی از ایران انجام دهند و در گام بعدی داده های به دست آمده را با هم به اشتراک بگذاریم و سپس اقدامات منطقه ای برای حفاظت از آنها را انجام دهیم.