به گزارش اقتصادسرآمد، در گفت‌وگو با دکتر عبدالقادر جنگی‌زهی، مدیرعامل شرکت سهامی زراعی دشت جگین جاسک، ابعاد و اهمیت این حرکت جدید کشاورزی مورد بررسی قرار گرفت؛ پروژه‌ای که با تکیه بر ظرفیت‌های منطقه، استفاده از روش‌های نوین تولید و بهره‌گیری از توان نیروهای انسانی بومی، می‌تواند مسیر تازه‌ای برای توسعه فعالیت‌های کشاورزی در جاسک و منطقه مکران ایجاد کند.

دشت جگین از جمله ظرفیت‌های ارزشمند کشاورزی شهرستان جاسک است که برخورداری از اراضی مستعد، شرایط اقلیمی خاص و امکان توسعه فعالیت‌های تولیدی، زمینه مناسبی برای اجرای طرح‌های بزرگ کشاورزی فراهم کرده است. با این حال، بهره‌برداری اصولی از چنین ظرفیت‌هایی نیازمند سرمایه‌گذاری هدفمند، استفاده از دانش فنی، تأمین زیرساخت‌های موردنیاز و مدیریت اقتصادی بلندمدت است؛ موضوعی که در پروژه جدید کشت موز مورد توجه قرار گرفته است.

آغاز این پروژه را می‌توان نشانه‌ای از حرکت به سمت تغییر الگوی کشاورزی سنتی به کشاورزی صنعتی و بهره‌ور دانست؛ الگویی که در آن استفاده از فناوری‌های نوین، مکانیزاسیون، مدیریت منابع آب، برنامه‌ریزی تولید و ایجاد زنجیره ارزش، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت فعالیت‌های کشاورزی دارد. در چنین شرایطی، کشت موز تنها به تولید محصول محدود نمی‌شود، بلکه زمینه شکل‌گیری مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی از مرحله آماده‌سازی زمین و کاشت تا برداشت، بسته‌بندی، نگهداری، حمل‌ونقل و عرضه در بازارهای داخلی را فراهم می‌کند.

یکی از نکات قابل توجه در این حرکت اقتصادی، نقش‌آفرینی نیروهای بومی منطقه در شکل‌گیری و پیشبرد پروژه است. بهره‌گیری از شناخت محلی، تجربه نیروهای منطقه و توان مدیریتی و تخصصی افراد بومی، ظرفیت ارزشمندی است که می‌تواند در کنار دانش فنی و سرمایه‌گذاری، مسیر اجرای طرح‌های بزرگ را هموار کند. حضور نیروهای بومی در چنین پروژه‌هایی شایسته توجه و تقدیر است؛ چراکه توسعه پایدار زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم هر منطقه نه‌تنها بهره‌بردار نتایج توسعه، بلکه از طراحان، مدیران و مشارکت‌کنندگان اصلی آن باشند.

این تجربه می‌تواند زمینه‌ساز نگاه جدی‌تر به توانمندی‌های انسانی جاسک و دیگر مناطق مکران باشد. نیروهای بومی در حوزه‌های کشاورزی، شیلات، تجارت، صنعت، خدمات و مدیریت ظرفیت‌های فراوانی دارند و فراهم‌کردن فرصت‌های بیشتر برای حضور آنان در سطوح تخصصی و مدیریتی، می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی، ماندگاری سرمایه انسانی و تقویت اقتصاد محلی کمک کند. البته بهره‌گیری از این ظرفیت باید در کنار شایسته‌سالاری، تخصص، آموزش و انتقال فناوری دنبال شود تا فرصت‌های ایجادشده به نتایج پایدار و قابل اندازه‌گیری منجر شوند.

از مهم‌ترین آثار مورد انتظار این پروژه، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای مردم منطقه است. توسعه کشت صنعتی موز می‌تواند برای کارگران بومی، نیروهای فنی، کارشناسان کشاورزی، فعالان حوزه حمل‌ونقل، تأمین‌کنندگان نهاده‌ها و صاحبان کسب‌وکارهای مرتبط فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کند. همچنین با توسعه فعالیت‌های جانبی مانند صنایع بسته‌بندی، سردخانه، فرآوری محصولات کشاورزی و خدمات پشتیبانی، امکان افزایش ارزش افزوده محصول در داخل منطقه فراهم خواهد شد.

با این وجود، تحقق کامل ظرفیت اقتصادی چنین طرحی به برنامه‌ریزی فراتر از مرحله کشت و تولید نیاز دارد. تأمین پایدار آب، استفاده از روش‌های نوین آبیاری، مدیریت مصرف منابع، انتخاب ارقام مناسب، کنترل آفات و بیماری‌ها و ایجاد زیرساخت‌های نگهداری و حمل‌ونقل، از جمله الزاماتی است که باید هم‌زمان با گسترش سطح زیرکشت مورد توجه قرار گیرد. در منطقه‌ای مانند جاسک که مدیریت منابع آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، توسعه کشاورزی باید بر پایه مطالعات فنی و زیست‌محیطی و با رعایت ظرفیت منابع طبیعی انجام شود تا رونق امروز به چالشی برای نسل‌های آینده تبدیل نشود.

مکران؛ پیوند کشاورزی، دریا و تجارت

اهمیت راهبردی پروژه دشت جگین زمانی بیشتر آشکار می‌شود که آن را در چارچوب برنامه‌های توسعه مکران و آینده اقتصادی شهرستان جاسک بررسی کنیم. مکران صرفاً یک نوار ساحلی نیست، بلکه مجموعه‌ای از ظرفیت‌های مکمل در حوزه کشاورزی، شیلات، صنعت، تجارت، حمل‌ونقل دریایی و گردشگری را در خود جای داده است. برای دستیابی به توسعه متوازن، لازم است این ظرفیت‌ها به‌صورت یک زنجیره اقتصادی به یکدیگر متصل شوند.

جاسک با برخورداری از موقعیت ساحلی در کنار دریای عمان و قرارگرفتن در مسیر ارتباطی مهم منطقه، می‌تواند در آینده به یکی از حلقه‌های مؤثر تجارت و فعالیت‌های اقتصادی در جنوب کشور تبدیل شود. نزدیکی به آب‌های آزاد و ظرفیت‌های بندری، فرصتی ارزشمند برای توسعه بازار محصولات تولیدی منطقه فراهم می‌کند؛ فرصتی که در صورت تکمیل زیرساخت‌های بندری، گمرکی، حمل‌ونقل و لجستیک، می‌تواند به مزیتی مهم برای کشاورزان و تولیدکنندگان تبدیل شود.

در این میان، محصولات کشاورزی مانند موز، در صورت تولید باکیفیت و برخورداری از استانداردهای لازم، قابلیت حضور در بازارهای گسترده‌تری را خواهند داشت. اما توسعه اقتصادی موفق تنها به تولید محصول وابسته نیست. ایجاد سردخانه‌های صنعتی، مراکز درجه‌بندی و بسته‌بندی، پایانه‌های حمل‌ونقل و تسهیل زیرساخت‌های تجاری، از جمله اقداماتی است که باید در کنار توسعه مزارع مورد توجه قرار گیرد. همچنین بررسی امکان استفاده اقتصادی و تخصصی از ظرفیت بنادر شهرستان برای جابه‌جایی محصولات تولیدی، می‌تواند حلقه اتصال تولید در دشت جگین به بازارهای منطقه‌ای و ملی باشد.

اگر این زنجیره به‌درستی شکل بگیرد، ارزش اقتصادی محصول تنها در مرحله برداشت باقی نخواهد ماند و بخش قابل توجهی از منافع آن در داخل شهرستان ایجاد می‌شود. چنین رویکردی می‌تواند به شکل‌گیری مشاغل جدید، افزایش درآمد فعالان اقتصادی و تقویت جایگاه جاسک در نقشه تولید و تجارت مکران کمک کند.

ضرورت حمایت بیشتر از کشاورزی و سرمایه‌گذاری در مکران

آغاز پروژه کشت صنعتی موز در دشت جگین، در عین اهمیت، نباید به یک تجربه محدود تبدیل شود. ظرفیت‌های کشاورزی جاسک و دیگر مناطق مکران نیازمند حمایت هدفمند دستگاه‌های اجرایی، نهادهای تأمین مالی و مجموعه‌های تخصصی هستند. تسهیل دسترسی سرمایه‌گذاران به تسهیلات، توسعه شبکه‌های آبیاری، تأمین برق پایدار، بهبود راه‌های دسترسی به مزارع، حمایت از صنایع تبدیلی و بسته‌بندی و فراهم‌کردن زمینه مشارکت کشاورزان و سرمایه‌گذاران محلی، می‌تواند مسیر توسعه این بخش را هموار کند.

از سوی دیگر، لازم است ارتباط میان مراکز علمی و دانشگاهی با مجموعه‌های تولیدی تقویت شود تا دانش فنی و فناوری‌های جدید در اختیار کشاورزان و فعالان اقتصادی قرار گیرد. آموزش نیروهای بومی، تربیت متخصصان حوزه کشاورزی صنعتی و ایجاد فرصت برای حضور جوانان تحصیل‌کرده در پروژه‌های بزرگ، از جمله اقداماتی است که می‌تواند دستاوردهای اقتصادی طرح را در بلندمدت تثبیت کند.

در کنار کشاورزی، توسعه هم‌زمان ظرفیت‌های شیلاتی و دریامحور نیز اهمیت دارد. جاسک با برخورداری از ساحل گسترده و سابقه فعالیت‌های صیادی و دریایی، می‌تواند از طریق تکمیل زیرساخت‌های فرآوری آبزیان، سردخانه و بسته‌بندی، سهم بیشتری در اقتصاد منطقه داشته باشد. پیوند میان تولیدات کشاورزی دشت جگین و ظرفیت‌های دریایی و بندری جاسک، فرصتی است که می‌تواند به شکل‌گیری یک الگوی اقتصادی متنوع و مقاوم در برابر نوسانات بازار کمک کند.

جاسک و آینده اقتصادی مکران

تحولات اقتصادی مکران زمانی به نتیجه مطلوب خواهد رسید که توسعه صنعتی، کشاورزی و بندری در کنار ارتقای زیرساخت‌های اجتماعی و افزایش فرصت‌های شغلی برای مردم بومی پیش برود. ایجاد پروژه‌های بزرگ اقتصادی بدون توجه به آموزش نیروی انسانی، خدمات عمومی، راه‌های ارتباطی، امکانات درمانی و رفاهی و مشارکت جوامع محلی، نمی‌تواند به توسعه‌ای متوازن و پایدار منجر شود.

پروژه کشت موز در دشت جگین را می‌توان یکی از گام‌های امیدوارکننده در این مسیر دانست؛ گامی که در صورت تداوم حمایت‌ها و تکمیل زنجیره تولید، می‌تواند الگویی برای سرمایه‌گذاری در دیگر ظرفیت‌های کشاورزی جاسک باشد. انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول نیز با نگاه بلندمدت، از چنین حرکت‌هایی حمایت کنند و زمینه حضور بیشتر سرمایه‌گذاران، متخصصان و مدیران توانمند بومی را در بخش‌های مختلف اقتصادی فراهم آورند.

دشت جگین امروز در حال تجربه فصلی تازه از تولید و کشاورزی مدرن است؛ فصلی که موفقیت آن تنها با میزان سطح زیرکشت یا حجم محصول سنجیده نمی‌شود، بلکه باید آثار آن در اشتغال پایدار، افزایش درآمد مردم، توسعه صنایع وابسته و تقویت اقتصاد منطقه دیده شود.

جاسک ظرفیت آن را دارد که در کنار جایگاه دریایی و بندری خود، به یکی از قطب‌های مهم کشاورزی و تولید در مکران تبدیل شود. تحقق این چشم‌انداز نیازمند اعتماد به توان نیروهای بومی، حمایت از سرمایه‌گذاری، استفاده از دانش روز و نگاه یکپارچه به ظرفیت‌های خشکی و دریاست.

دشت جگین؛ جایی که کشاورزی مدرن می‌تواند به موتور تازه‌ای برای توسعه جاسک و آینده اقتصادی مکران تبدیل شود.