بررسی مزیت رقابتی استان گیلان در معادلات بینالمللی
موقعیت استراتژیک گیلان در کریدورهای بین المللی
تأمین منافع کریدوری ترکیه و آذربایجان برپایه حذف منافع ایران است!
گروه ترانزیت بین المللی - مجید صیادنورد - گیلان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در پهنه جنوبی دریای کاسپین، نزدیکی به پایتخت و قطبهای صنعتی کشور، بهرهمندی از تنوع کامل حمل و نقلی(دریایی، هوایی، ریلی و جادهای)، وجود توانمندیهای قابل توجه در عرصه تولید و فرآوری محصولات کشاورزی، شیلاتی در کنار شهرکهای صنعتی و قابلیت علمی-فناوری خوب موسسات علمی-آموزشی-تحقیقاتی آن که خلاصه در کیفیت نیروی انسانی(مدیریتی،فنی-مهندسی و پژوهشی) میشود؛ زمانی که با منطقه آزاد تجاری صنعتی این استان یعنی انزلی و سابقه تجاری چند صد ساله گیلانیان تجمیع شود. در یک فراتحلیل، موقعیت گیلان در معادلات ترانزیت و دیپلماسی اقتصادی به جایگاه ژئوپلتیک، ژئواکونومی و ژئواکونومیک ارتقاء میبخشد. مزیت رقابتی گیلان در معادلات بینالمللی منوط به بهرهبرداری حداکثری از این راهگذرهای ارتباطی میان اقتصادهای روسیه، قزاقستان، چین و … است.
کریدور یا راهگذرهای بینالمللی مسیرهای تجاری توافق شده میان چندین کشور قلمداد میشوند که به منظور هماهنگی جهت تسریع و تسهیل روندهای نقل و انتقال کالا در جهان جهانی شده قرن بیست و یکم از اهمیت روزافزونی برخوردار شده و اساساً به یکی از شاخصهای تقویت، تثبیت یا تضعیف موقعیت ملی یک کشور در مناسبات اقتصاد بینالمللی و به تبع آن جایگاه منطقهای و فرامنطقهای آن در ارزیابیهای اقتصادی نقش محوری ایفا کرده و قادر است بر مناسبات داخلی قدرت(اقتصادی،سیاسی،اجتماعی) و شاخصهای کسب و کار درونی یک اقتصاد ملی اثرگذار باشد.
ظرفیتهای گیلان در تقویت تجارت
بر این اساس موفقیت یک مسیر تجاری میان چند کشور معطوف و وابسته به مولفههای مهمی همچون: استانداردسازی قوانین و مقررات؛ ترسیم و تعهد نسبت به تأمین منافع ذی نفعان بهمراه زمینهسازی برای تعریف منافع برای سایر کشورها؛ تقویت زیرساختهای سختافزاری-نرمافزاری حمل و نقلی؛ وجود چشمانداز و راهبرد منسجم ملی مبتنی بر احصاء بهینه از فرصتها، تهدیدات، ظرفیتها و مزیتهای یک کشور در عرصه تجارت بینالمللی؛ و در نهایت سیاست خارجی جامع، هوشمندانه و آیندهنگرانه به منظور بهرهبرداری حداکثری از شاخصهای پیش گفته است.
عنایت داشته باشیم که گیلان در مسیر چند کریدور بینالملل قرار داشته و از ظرفیت کم نظیر تبدیل شدن به هاب حمل و نقل چند وجهی-ترکیبی میان مناطق جغرافیایی و اتحادیههای بینالمللی برخوردار است که مهمترین آنها از قرار ذیل است:کریدور شمال-جنوب؛ تراسیکا؛ چین- قراقستان-ایران(بخش فرعی طرح یک کمربند یک جاده چین) و امکان ایجاد راهگذرهایی میان کشورهای حاشیه دریای کاسپین با حوزه جنوبی خلیج فارس،غرب آسیا تا شمال و شرق افریقا!؟
در میان مسیرهای ترانزیتی فوق، کریدورهای شمال-جنوب و چین-قزاقستان-ایران نیمه فعال بوده و مابقی نیز در حد یک ظرفیت باقی مانده است. بی تردید مزیت رقابتی استان گیلان در معادلات بینالمللی کشورمان منوط به بهرهبرداری حداکثری از این راهگذرهای ارتباطی میان اقتصادهای روسیه، قزاقستان، چین و هند، کشورهای حوزه خلیج فارس و غرب آسیا بوده و این مهم مبتنی بر همافزایی میان نهادی و وجود نقشه راه در راستای نیل به اهداف پیش گفته است.
اگر از مسیرهای ترانزیت هوایی در فرودگاه بینالمللی سردار جنگل رشت به دلایل: تحریم، کمبود امکانات فرودگاهی-ناوبری و خدماترسانی مسافری-باری و نبود برنامهای جامع و ملی جهت تبدیل چالشهای تحریمی به فرصت، و خلق فرصتهای جدید در عرصه حمل و نقل بینالمللی هوایی میان کشورهای اروپایی، غرب و جنوب آسیا گذر کنیم(که نباید چشم پوشی کرد) دو مسیر دریایی بندر انزلی و زمینی-دریایی بندر آستارا در حال حاضر مهمترین گذرگاههای نقل و انتقال کالا در گیلان زمین محسوب میشوند.
ظرفیتهای جایگزین کریدور زنگزور
در یک معادله مبتنی بر واقعیت باید توجه داشت که جمهوریهای ترکیه و آذربایجان با وجود منابع مشترک هویتی، جغرافیایی، تاریخی و اقتصادی؛ رقبای ما بوده و معالاسف مدل رقابتی آنها مبتنی بر بازی حاصل جمع صفر
است.
به این معنی که تأمین منافع کریدوری آنها براساس حذف منافع ایران بنا نهاده شده!؟ موضوعی که در کریدورهای زنگزور و لاچین که با محوریت دو دولت فوق در دستور کار قرار دارد. همچنین ایجاد مشکل برای ترانزیت کالاهای ایرانی و عبوری از طریق ایران در بندر خشک خورگوس قزاقستان با چین قابل مشاهده است.
از سوی دیگر در صورتی که مسئولان استانی گیلان و ملی کشور، تمام موجودی سبد ترانزیتی خود را از محور زمینی و از گذرگاه آستارای عزیزمان - که به دو بخش ایرانی و آذربایجانی تقسیم شده - عبور دهند. کما اینکه طی حدود سه دهه اخیر این مسیر مرزی به یکی از سه مبادی اصلی صادراتی جمهوری اسلامی تبدیل شده؛ در واقع ما در زمین دو کریدور زنگزور و لاچین بازی کرده و زمینه تقویت آنها از طریق ترانزیت کالا در این راهگذر زمینی (جاده ای و ریلی) را فرآهم
کردهایم!؟
گروه ترانزیت بین المللی - مجید صیادنورد - گیلان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود در پهنه جنوبی دریای کاسپین، نزدیکی به پایتخت و قطبهای صنعتی کشور، بهرهمندی از تنوع کامل حمل و نقلی(دریایی، هوایی، ریلی و جادهای)، وجود توانمندیهای قابل توجه در عرصه تولید و فرآوری محصولات کشاورزی، شیلاتی در کنار شهرکهای صنعتی و قابلیت علمی-فناوری خوب موسسات علمی-آموزشی-تحقیقاتی آن که خلاصه در کیفیت نیروی انسانی(مدیریتی،فنی-مهندسی و پژوهشی) میشود؛ زمانی که با منطقه آزاد تجاری صنعتی این استان یعنی انزلی و سابقه تجاری چند صد ساله گیلانیان تجمیع شود. در یک فراتحلیل، موقعیت گیلان در معادلات ترانزیت و دیپلماسی اقتصادی به جایگاه ژئوپلتیک، ژئواکونومی و ژئواکونومیک ارتقاء میبخشد. مزیت رقابتی گیلان در معادلات بینالمللی منوط به بهرهبرداری حداکثری از این راهگذرهای ارتباطی میان اقتصادهای روسیه، قزاقستان، چین و … است.
کریدور یا راهگذرهای بینالمللی مسیرهای تجاری توافق شده میان چندین کشور قلمداد میشوند که به منظور هماهنگی جهت تسریع و تسهیل روندهای نقل و انتقال کالا در جهان جهانی شده قرن بیست و یکم از اهمیت روزافزونی برخوردار شده و اساساً به یکی از شاخصهای تقویت، تثبیت یا تضعیف موقعیت ملی یک کشور در مناسبات اقتصاد بینالمللی و به تبع آن جایگاه منطقهای و فرامنطقهای آن در ارزیابیهای اقتصادی نقش محوری ایفا کرده و قادر است بر مناسبات داخلی قدرت(اقتصادی،سیاسی،اجتماعی) و شاخصهای کسب و کار درونی یک اقتصاد ملی اثرگذار باشد.
ظرفیتهای گیلان در تقویت تجارت
بر این اساس موفقیت یک مسیر تجاری میان چند کشور معطوف و وابسته به مولفههای مهمی همچون: استانداردسازی قوانین و مقررات؛ ترسیم و تعهد نسبت به تأمین منافع ذی نفعان بهمراه زمینهسازی برای تعریف منافع برای سایر کشورها؛ تقویت زیرساختهای سختافزاری-نرمافزاری حمل و نقلی؛ وجود چشمانداز و راهبرد منسجم ملی مبتنی بر احصاء بهینه از فرصتها، تهدیدات، ظرفیتها و مزیتهای یک کشور در عرصه تجارت بینالمللی؛ و در نهایت سیاست خارجی جامع، هوشمندانه و آیندهنگرانه به منظور بهرهبرداری حداکثری از شاخصهای پیش گفته است.
عنایت داشته باشیم که گیلان در مسیر چند کریدور بینالملل قرار داشته و از ظرفیت کم نظیر تبدیل شدن به هاب حمل و نقل چند وجهی-ترکیبی میان مناطق جغرافیایی و اتحادیههای بینالمللی برخوردار است که مهمترین آنها از قرار ذیل است:کریدور شمال-جنوب؛ تراسیکا؛ چین- قراقستان-ایران(بخش فرعی طرح یک کمربند یک جاده چین) و امکان ایجاد راهگذرهایی میان کشورهای حاشیه دریای کاسپین با حوزه جنوبی خلیج فارس،غرب آسیا تا شمال و شرق افریقا!؟
در میان مسیرهای ترانزیتی فوق، کریدورهای شمال-جنوب و چین-قزاقستان-ایران نیمه فعال بوده و مابقی نیز در حد یک ظرفیت باقی مانده است. بی تردید مزیت رقابتی استان گیلان در معادلات بینالمللی کشورمان منوط به بهرهبرداری حداکثری از این راهگذرهای ارتباطی میان اقتصادهای روسیه، قزاقستان، چین و هند، کشورهای حوزه خلیج فارس و غرب آسیا بوده و این مهم مبتنی بر همافزایی میان نهادی و وجود نقشه راه در راستای نیل به اهداف پیش گفته است.
اگر از مسیرهای ترانزیت هوایی در فرودگاه بینالمللی سردار جنگل رشت به دلایل: تحریم، کمبود امکانات فرودگاهی-ناوبری و خدماترسانی مسافری-باری و نبود برنامهای جامع و ملی جهت تبدیل چالشهای تحریمی به فرصت، و خلق فرصتهای جدید در عرصه حمل و نقل بینالمللی هوایی میان کشورهای اروپایی، غرب و جنوب آسیا گذر کنیم(که نباید چشم پوشی کرد) دو مسیر دریایی بندر انزلی و زمینی-دریایی بندر آستارا در حال حاضر مهمترین گذرگاههای نقل و انتقال کالا در گیلان زمین محسوب میشوند.
ظرفیتهای جایگزین کریدور زنگزور
در یک معادله مبتنی بر واقعیت باید توجه داشت که جمهوریهای ترکیه و آذربایجان با وجود منابع مشترک هویتی، جغرافیایی، تاریخی و اقتصادی؛ رقبای ما بوده و معالاسف مدل رقابتی آنها مبتنی بر بازی حاصل جمع صفر
است.
به این معنی که تأمین منافع کریدوری آنها براساس حذف منافع ایران بنا نهاده شده!؟ موضوعی که در کریدورهای زنگزور و لاچین که با محوریت دو دولت فوق در دستور کار قرار دارد. همچنین ایجاد مشکل برای ترانزیت کالاهای ایرانی و عبوری از طریق ایران در بندر خشک خورگوس قزاقستان با چین قابل مشاهده است.
از سوی دیگر در صورتی که مسئولان استانی گیلان و ملی کشور، تمام موجودی سبد ترانزیتی خود را از محور زمینی و از گذرگاه آستارای عزیزمان - که به دو بخش ایرانی و آذربایجانی تقسیم شده - عبور دهند. کما اینکه طی حدود سه دهه اخیر این مسیر مرزی به یکی از سه مبادی اصلی صادراتی جمهوری اسلامی تبدیل شده؛ در واقع ما در زمین دو کریدور زنگزور و لاچین بازی کرده و زمینه تقویت آنها از طریق ترانزیت کالا در این راهگذر زمینی (جاده ای و ریلی) را فرآهم
کردهایم!؟
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
اخبار روز
-
اقتصاد سرآمد؛ متولی تهیه پیش نویس نقشه راه توسعه فرهنگ دریایی کشور شد
-
گزارش تصویری از پنجمین نشست کارگروه فرهنگ دریاپایه
-
گامی مهم برای تسهیل تجارت و کاهش زمان تردد کالا در منطقه آزاد سرخس
-
اولویت مناطق آزاد، جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی باشد
-
«حسین فروزان» به عنوان دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی منصوب شد
-
ثبتجهانی الموت آغاز مسئولیتی بزرگتر برای صیانت، بهرهبرداری و روایت هوشمندانه از میراث ملی است
-
بازدید فرماندار شهرستان بوشهر از پروژه راه ساحلی بوشهر–گناوه
-
پیگیری اجرای الزامات مناسبسازی و دسترسپذیری فرودگاههای کشور برای افراد دارای معلولیت
-
عرضه بلیت پروازهای اربعین به صورت مرحلهای انجام میشود
-
بررسی چشمانداز توسعه همکاریهای ایران و ترکمنستان در جلسه روسای کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی دو کشور
-
پیگیری توسعه همکاریهای حملونقل، انرژی و زیرساختها میان ایران و ترکمنستان
-
«عمان»برنده خاموش تنشهای هرمز
-
اعتراض قشموندان به محدودیت تردد خودروهای مدل پایین
-
باید بهرهبرداری از میادین نفت و گاز را افزایش دهیم
-
«فرارِ مالیاتی» از کیفرِ مؤدیان تا درمانِ نظام مالیاتی
-
آنکارا به دنبال صلح در ایران است!
-
واکاوی الگوی اقتصاد جنگی ایران در مواجهه با تهدیدات معاصر
-
دعوت به هماندیشی برای تقویت تابآوری حملونقل و لجستیک کشور
-
اختصاص 5 میلیارد تومان جهت ساماندهی موزه خلیج فارس در بندر عباس
-
بندر صیادی کیاشهر با 200 میلیارد تومان اعتبار احیا می شود



