تحرک معاونت هنری ارشاد در توسعه فرهنگ دریایی
گروه فرهنگ دریا -فیروز اسماعیلی نژاد - در شمارههای پیشین سرآمد، گفتیم که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حداقل در طول دوران جمهوری اسلامی، به معنای روشن و برنامهریزی شده، به مقوله دریا و توسعه فرهنگ دریایی ایران ورود نکرده است و دیرکرد بزرگی در این زمینه دارد. و نیز توضیح دادیم که برخی فعالیتهای فرهنگی-هنری در استانهای ساحلی اجرایی میشود که در مواردی ادارات کل ارشاد در این استانها در آن مشارکت دارند. اما این مقدار نه به معنای توسعه فرهنگ دریایی است و نه به معنای نگرش کلان ملی وزارت ارشاد به توسعه فرهنگ دریایی کشور.
سیاستهای ابلاغی توسعه دریاپایه
بعد از ابلاغ سیاستهای کلی توسعه دریاپایه به وسیله رهبر انقلاب، با توجه به تاکید به همکاری و تلاش همه دستگاهها که به طور طبیعی شامل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم میشود، باز هم بعد از دو سال از ابلاغ، هنوز تحرک معناداری از سوی این وزارتخانه در ارتباط با وظایف ذاتی خود برای توسعه فرهنگ دریایی دیده یا شنیده نشده است.
در سال 1401 که رهبر انقلاب تاکید کردند که «فرهنگ دریایی باید به عنوان فرهنگ عمومی کشور مطرح باشد» باز هم از رکن اصلی فرهنگ عمومی کشور در این وادی خبری نشد.
جلسه با بخش هنری ارشاد
به دنبال تلاش برای مطرح کردن و توجه دادن به مقوله «توسعه فرهنگ دریایی کشور» که از سال ها پیش به وسیله موسسه فرهنگی کیان و روزنامه دریایی سرآمد شروع شده بود و با بسیاری از شخصیت های حقیقی و حقوقی در این باره جلساتی برگزار کرده بود، در مهرماه سال جاری، با بذل توجه جناب فتاحی- مشاور معاونت هنری- جلسه ای برگزار شد و در آن جلسه به ارزش و اهمیت و ضرورت توسعه فرهنگ دریایی پرداخته شد که با استقبال جناب فتاحی مواجه شد و مقرر شد که پیام و محتوای جلسه به معاون هنری منتقل شود.
فتاحی در این جلسه تاکید کرد که نگاه به مقوله فرهنگ دریایی برای آن ها تازگی داشته است و تا کنون با این نگاه و نگرش که فرهنگ دریایی باید در سطح ملی به طور عمیق مطرح شود، نگریسته نشده است.
وی گفت که فعالیتهای فرهنگی محدود به استانهای ساحلی است و این در حالی است که توسعه دریایی در سطح کشور نیازمند ملازمت توسعه فرهنگ دریایی در سراسر کشور است. وی به این باور رسید که باید نگاهی کلان و عمیق به لایههای متعدد فرهنگ در سطح ملی طراحی شود و البته با توجه به این که وظیفه رسمی معاونت هنری، تمرکز بر بخش هنری است، وعده کرد که موضوع را از این منظر پیگیری کند.
نشست تخصصی در بوشهر
به دنبال این رایزنی و گفت و گوی دریاپایه، چندی پیش در دهم دی ماه، یک نشست تخصصی در نمایشگاه صنایع دریایی بوشهر با موضوع «هنر و اقتصاد دریا» به ابتکار معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد که میتوان گفت معاونت هنری در شروع بحث و اندیشه هنر دریایی پیشگام شد و جامعه دریایی را امیدوار کرد که سایر بخشهای وزارت ارشاد-هم به این موضوع ورود کنند.
در این نشست، آقای اسدی به نمایندگی وزارت ارشاد، و یاراحمدی جامعه هنری بوشهر و آقایان هادوی و گلشنی به نمایندگی از جامعه دریایی کشور سخن گفتند. بررسی دقیق این سخنرانیها نشان از نوع نگاه و عمق راهبردی هر دو بخش دارد و میتواند نشان دهد که هر بخش چگونه به مقوله فرهنگ و هنر دریایی مینگرند.
اسدی- مشاور عالی معاونت هنری و مدیر عامل انجمن هنرهای نمایشی ایران- رابطه بین هنر و اقتصاد دریا را مد نظر داشت و بین این دو یک رابطه دو طرفه تشخیص داد. اما پیام او این بود که اقتصاد دریا به خدمت هنر در آید تا هنر بتواند در موضوعات دریایی بیشتر ورود کند.
یاراحمدی نیز بر بهرهگیری از سواحل برای برگزاری فستیوالهای هنری و ایجاد برندهای ساحلی تأکید کرد و گفت: «مشکل اصلی در بنادر، خامفروشی منظره است؛ باید از روایتهای هنری برای خلق اقتصاد دریا استفاده کرد.
با مطالعه مجموع سخنانی که نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مصاحبه ها و نشست تخصصی بیان داشتند، دو نکته مهم به عنوان دو اغفال بزرگ مشاهده میشود که نشان می دهد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هنوز در بحث توسعه فرهنگ دریایی نیازمند توجه و تحلیل بیشتر است تا آماده اعلام مواضع رسمی خود و سپس ورود و فعالیت است. اول: نگاه هنوز ملی نیست. همچنان تصور بر این است که باید «در سواحل» کار فرهنگی و هنری انجام شود؛ این در حالی است که منظور از فعالیت فرهنگی و هنری در سطح ملی است نه محدود به سواحل.
دوم: نگاه تقریبا یک جانبه است. به خدمت در آوردن اقتصاد دریا برای هنر. این در حالی است که این هنر است که باید با سرمایه و برنامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خدمت توسعه فرهنگ دریایی قرار گیرد؛ مگر این که وزارت ارشاد همچنان تصور کند که مساله هیچ ربطی به آنها ندارد.
هادوی - رییس دبیرخانه شورای عالی- اما در این نشست به صراحت اعلام کرد که آماده همکاری هستند و از ورود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به مقوله توسعه فرهنگ دریامحور استقبال میکند. هادوی حتا اعلام داشت که از نظر مالی هم فعالیت های فرهنگی و هنری مورد حمایت قرار خواهند گرفت.
این در حالی است که ورود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جزو وظیفه ذاتی اوست و همچنان باید پرسیده شود که چرا این وزارتخانه به طور قوی و گسترده به این بحث ورود نکرده است. هر جا سخن از توسعه فرهنگ در سطح ملی است، نهادهای مهمی مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای فرهنگ عمومی وظیفه ذاتی و قطعی دارند و نباید منتظر دعوت دیگران باشند.
گلشنی- پژوهشگر و فعال فرهنگ دریایی - در این نشست تاکید داشت «توسعه منهای فرهنگ، یک مجموعه میان تهی است و بدون توسعه فرهنگی نمی توان به هیچ وجه به توسعه دریایی ایران رسید.» با این نگرش، تاکید داشت که «توسعه فرهنگ در سطح ملی وظیفه ذاتی وزارت ارشاد هم هست و با تاکید رهبر انقلاب مبنی بر نهادینه شدن فرهنگ دریایی در فرهنگ عمومی، به نظر میرسد ارکان اصلی فرهنگ ساز وظیفه جدی و روشنی دارند. با این همه، جامعه دریایی از ورود ارکان فرهنگ ساز استقبال فکری و مالی خواهد کرد.
وظیفه سازمانهای دریایی
در این باره، کندی تصمیم گیری و اقدام در برخی سازمانهای دریایی مساله اصلی است. طرح فرهنگی بیش از چهار سال است که به وسیله موسسه فرهنگی کیان و گروه رسانه ای از جمله روزنامه دریایی سرآمد و پایگاه خبری اقتصاددریایی مطرح شده است و برای آن بسیار رایزنیها شده است. اصل موضوع مهم است که مورد استقبال لفظی قرار گرفت و برای شروع و پرچمداری توسعه فرهنگ دریایی ایران، این موضوع در دبیرخانه شورای عالی دریایی کشور مطرح شد و دکتر هادوی به موضوع بسیار مساعد و محکم وارد شدند. قبول حضور در نشست «هنر و اقتصاد» نشانی از توجه عملی او به مساله است. علاوه بر این، خبرهای رسیده به روزنامه حکایت میکند که هادوی در این باره به تصمیم رسیده است و تا چند روز آینده موضع رسمی و شفافی در باره «توسعه فرهنگ دریایی کشور» اتخاذ و اعلام خواهد کرد.
اول پرچم و بعد متولی
به طور کلی، الان مهم نیست که متولی اصلی توسعه فرهنگ دریایی کشور کیست. این متولی بعدها می تواند به صورت رسمی مشخص و معین شود. الان مهم این است که کسی پرچمدار شود و پرچم «توسعه فرهنگ دریایی ایران» را به طور رسمی برافرازد. یعنی، بحث و تبادل نظر در باره توسعه فرهنگ دریایی ایران را به رسمیت بشناسد، حرکت کند و سپس سایر سازمان ها و دستگاه ها را توجیه کند، یک جریان فرهنگی در بین نهادها و سازمان ها ایجاد شود و سپس کار مسیر خود را تشخیص خواهد داد و به سوی مطلوبیت از نظر متولی و ساختاری و برنامه ای پیش خواهد رفت:
تو پا در ره نه و هیچ مپرس
خود ره گویدت که چون باید رفت.
سیاستهای ابلاغی توسعه دریاپایه
بعد از ابلاغ سیاستهای کلی توسعه دریاپایه به وسیله رهبر انقلاب، با توجه به تاکید به همکاری و تلاش همه دستگاهها که به طور طبیعی شامل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم میشود، باز هم بعد از دو سال از ابلاغ، هنوز تحرک معناداری از سوی این وزارتخانه در ارتباط با وظایف ذاتی خود برای توسعه فرهنگ دریایی دیده یا شنیده نشده است.
در سال 1401 که رهبر انقلاب تاکید کردند که «فرهنگ دریایی باید به عنوان فرهنگ عمومی کشور مطرح باشد» باز هم از رکن اصلی فرهنگ عمومی کشور در این وادی خبری نشد.
جلسه با بخش هنری ارشاد
به دنبال تلاش برای مطرح کردن و توجه دادن به مقوله «توسعه فرهنگ دریایی کشور» که از سال ها پیش به وسیله موسسه فرهنگی کیان و روزنامه دریایی سرآمد شروع شده بود و با بسیاری از شخصیت های حقیقی و حقوقی در این باره جلساتی برگزار کرده بود، در مهرماه سال جاری، با بذل توجه جناب فتاحی- مشاور معاونت هنری- جلسه ای برگزار شد و در آن جلسه به ارزش و اهمیت و ضرورت توسعه فرهنگ دریایی پرداخته شد که با استقبال جناب فتاحی مواجه شد و مقرر شد که پیام و محتوای جلسه به معاون هنری منتقل شود.
فتاحی در این جلسه تاکید کرد که نگاه به مقوله فرهنگ دریایی برای آن ها تازگی داشته است و تا کنون با این نگاه و نگرش که فرهنگ دریایی باید در سطح ملی به طور عمیق مطرح شود، نگریسته نشده است.
وی گفت که فعالیتهای فرهنگی محدود به استانهای ساحلی است و این در حالی است که توسعه دریایی در سطح کشور نیازمند ملازمت توسعه فرهنگ دریایی در سراسر کشور است. وی به این باور رسید که باید نگاهی کلان و عمیق به لایههای متعدد فرهنگ در سطح ملی طراحی شود و البته با توجه به این که وظیفه رسمی معاونت هنری، تمرکز بر بخش هنری است، وعده کرد که موضوع را از این منظر پیگیری کند.
نشست تخصصی در بوشهر
به دنبال این رایزنی و گفت و گوی دریاپایه، چندی پیش در دهم دی ماه، یک نشست تخصصی در نمایشگاه صنایع دریایی بوشهر با موضوع «هنر و اقتصاد دریا» به ابتکار معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد که میتوان گفت معاونت هنری در شروع بحث و اندیشه هنر دریایی پیشگام شد و جامعه دریایی را امیدوار کرد که سایر بخشهای وزارت ارشاد-هم به این موضوع ورود کنند.
در این نشست، آقای اسدی به نمایندگی وزارت ارشاد، و یاراحمدی جامعه هنری بوشهر و آقایان هادوی و گلشنی به نمایندگی از جامعه دریایی کشور سخن گفتند. بررسی دقیق این سخنرانیها نشان از نوع نگاه و عمق راهبردی هر دو بخش دارد و میتواند نشان دهد که هر بخش چگونه به مقوله فرهنگ و هنر دریایی مینگرند.
اسدی- مشاور عالی معاونت هنری و مدیر عامل انجمن هنرهای نمایشی ایران- رابطه بین هنر و اقتصاد دریا را مد نظر داشت و بین این دو یک رابطه دو طرفه تشخیص داد. اما پیام او این بود که اقتصاد دریا به خدمت هنر در آید تا هنر بتواند در موضوعات دریایی بیشتر ورود کند.
یاراحمدی نیز بر بهرهگیری از سواحل برای برگزاری فستیوالهای هنری و ایجاد برندهای ساحلی تأکید کرد و گفت: «مشکل اصلی در بنادر، خامفروشی منظره است؛ باید از روایتهای هنری برای خلق اقتصاد دریا استفاده کرد.
با مطالعه مجموع سخنانی که نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در مصاحبه ها و نشست تخصصی بیان داشتند، دو نکته مهم به عنوان دو اغفال بزرگ مشاهده میشود که نشان می دهد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هنوز در بحث توسعه فرهنگ دریایی نیازمند توجه و تحلیل بیشتر است تا آماده اعلام مواضع رسمی خود و سپس ورود و فعالیت است. اول: نگاه هنوز ملی نیست. همچنان تصور بر این است که باید «در سواحل» کار فرهنگی و هنری انجام شود؛ این در حالی است که منظور از فعالیت فرهنگی و هنری در سطح ملی است نه محدود به سواحل.
دوم: نگاه تقریبا یک جانبه است. به خدمت در آوردن اقتصاد دریا برای هنر. این در حالی است که این هنر است که باید با سرمایه و برنامه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در خدمت توسعه فرهنگ دریایی قرار گیرد؛ مگر این که وزارت ارشاد همچنان تصور کند که مساله هیچ ربطی به آنها ندارد.
هادوی - رییس دبیرخانه شورای عالی- اما در این نشست به صراحت اعلام کرد که آماده همکاری هستند و از ورود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به مقوله توسعه فرهنگ دریامحور استقبال میکند. هادوی حتا اعلام داشت که از نظر مالی هم فعالیت های فرهنگی و هنری مورد حمایت قرار خواهند گرفت.
این در حالی است که ورود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جزو وظیفه ذاتی اوست و همچنان باید پرسیده شود که چرا این وزارتخانه به طور قوی و گسترده به این بحث ورود نکرده است. هر جا سخن از توسعه فرهنگ در سطح ملی است، نهادهای مهمی مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای فرهنگ عمومی وظیفه ذاتی و قطعی دارند و نباید منتظر دعوت دیگران باشند.
گلشنی- پژوهشگر و فعال فرهنگ دریایی - در این نشست تاکید داشت «توسعه منهای فرهنگ، یک مجموعه میان تهی است و بدون توسعه فرهنگی نمی توان به هیچ وجه به توسعه دریایی ایران رسید.» با این نگرش، تاکید داشت که «توسعه فرهنگ در سطح ملی وظیفه ذاتی وزارت ارشاد هم هست و با تاکید رهبر انقلاب مبنی بر نهادینه شدن فرهنگ دریایی در فرهنگ عمومی، به نظر میرسد ارکان اصلی فرهنگ ساز وظیفه جدی و روشنی دارند. با این همه، جامعه دریایی از ورود ارکان فرهنگ ساز استقبال فکری و مالی خواهد کرد.
وظیفه سازمانهای دریایی
در این باره، کندی تصمیم گیری و اقدام در برخی سازمانهای دریایی مساله اصلی است. طرح فرهنگی بیش از چهار سال است که به وسیله موسسه فرهنگی کیان و گروه رسانه ای از جمله روزنامه دریایی سرآمد و پایگاه خبری اقتصاددریایی مطرح شده است و برای آن بسیار رایزنیها شده است. اصل موضوع مهم است که مورد استقبال لفظی قرار گرفت و برای شروع و پرچمداری توسعه فرهنگ دریایی ایران، این موضوع در دبیرخانه شورای عالی دریایی کشور مطرح شد و دکتر هادوی به موضوع بسیار مساعد و محکم وارد شدند. قبول حضور در نشست «هنر و اقتصاد» نشانی از توجه عملی او به مساله است. علاوه بر این، خبرهای رسیده به روزنامه حکایت میکند که هادوی در این باره به تصمیم رسیده است و تا چند روز آینده موضع رسمی و شفافی در باره «توسعه فرهنگ دریایی کشور» اتخاذ و اعلام خواهد کرد.
اول پرچم و بعد متولی
به طور کلی، الان مهم نیست که متولی اصلی توسعه فرهنگ دریایی کشور کیست. این متولی بعدها می تواند به صورت رسمی مشخص و معین شود. الان مهم این است که کسی پرچمدار شود و پرچم «توسعه فرهنگ دریایی ایران» را به طور رسمی برافرازد. یعنی، بحث و تبادل نظر در باره توسعه فرهنگ دریایی ایران را به رسمیت بشناسد، حرکت کند و سپس سایر سازمان ها و دستگاه ها را توجیه کند، یک جریان فرهنگی در بین نهادها و سازمان ها ایجاد شود و سپس کار مسیر خود را تشخیص خواهد داد و به سوی مطلوبیت از نظر متولی و ساختاری و برنامه ای پیش خواهد رفت:
تو پا در ره نه و هیچ مپرس
خود ره گویدت که چون باید رفت.
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
اخبار روز
-
تأمین برق صنایع در اولویت است
-
عبور ظرفیت اسمی تولید برق کشور از 100 هزار مگاوات
-
واحد بخار نیروگاه سیکلترکیبی کلاس F رودشور افتتاح شد
-
ایران در دسترسی به آب شرب شهری و روستایی جزو کشورهای پیشرو جهان است
-
حضور فعال سندیکای صنعت برق در کنار توانیر و برق منطقهای ها
-
ظرفیت برق کشور از ۱۰۰ هزار مگاوات عبور کرد
-
سهم غالب برقآبیها در سبد انرژیهای تجدیدپذیر
-
مجوز برقراری پرواز فرودگاه شهدای ایلام صادر شد
-
«فعالسازی کریدور شرقی» ضرورت راهبردی توسعه تجارت
-
نسخه نجات کشتیسازی یا تکرار وعدهها؟
-
«مصرفکننده» ضربه گیر رفع ناترازی انرژی کشور
-
«نبرد کریدورها» رقابت تازه برای تصاحب تجارت خزر
-
«اینچهبرون» مسیری ریلی و بینالمللی در محاصره موانع اجرایی!
-
کریدور نوظهور جنوب
-
«هزار سال پس از فردوسی» بازسازی علمی متن شاهنامه
-
صدور اسناد مالکیت، امنیت سرمایهگذاری و توسعه مناطق آزاد را تضمین میکند
-
منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) ظرفیت تبدیل شدن به قطب لجستیک و تجارت کشور را دارد
-
منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) آغازگر فصل جدید حکمرانی اقتصادی و تجارت بینالمللی است
-
امور ایران تحت هدایت و رهبری آیتالله سید مجتبی خامنهای در حال پیشرفت است
-
هدفگذاری ایران و قزاقستان برای افزایش مبادلات تجاری به ۳ میلیارد دلار



