رییس دبیرخانه شورای عالی صنایع دریایی به «سرآمد» می‌گوید:

«فرهنگ دریایی» پیش‌شرط توسعه پایدار اقتصاد دریا است

گروه فرهنگ دریایی- عطیه صفی زاده- ایران با 58۰۰ کیلومتر ساحل در شمال و جنوب کشور و85 درصد تجارت خارجی که از مسیرهای دریایی انجام می‌شود، از ظرفیت‌های کم‌نظیر اقتصادی و تجاری برخوردار است. با این حال، سهم ایران از اقتصاد دریایی جهانی کمتر از یک درصد است، در حالی که کشورهایی مانند امارات و ترکیه با سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های بندری و توسعه اقتصاد دریا محور، سهمی بیش از 5 درصد از GDP خود را از این بخش تأمین می‌کنند. این داده‌ها نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های فیزیکی بدون شکل‌گیری فرهنگ دریایی و باور عمومی نسبت به اهمیت دریا، نمی‌تواند به بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های کشور منجر شود.
به گزارش اقتصاد سرآمد، در چنین شرایطی، شکل‌گیری فرهنگ دریایی و ارتقای آگاهی جامعه نسبت به فرصت‌های دریایی، نه یک موضوع شعاری، بلکه پیش‌شرط توسعه پایدار است. توسعه‌ای که پشتوانه فرهنگی داشته باشد، در برابر تغییرات اجتماعی و اقتصادی مقاوم و پایدار خواهد بود و سرمایه‌گذاری‌ها هدفمندتر و اثرگذارتر خواهند شد.
در همین راستا سید محمد مهدی هادوی رئیس دبیرخانه شورای عالی صنایع دریایی کشور در گفت وگو با خبرنگار روزنامه دریایی «سرآمد» به هرگونه فعالیت اقتصادی و صنعتی در حوزه دریا زمانی ماندگار و اثربخش خواهد بود که از پشتوانه فرهنگی و حمایت مردمی برخوردار باشد؛ توسعه بدون فرهنگ دریایی با مقاومت اجتماعی مواجه می‌شود و پایداری خود را از دست می‌دهد.
وی با اشاره به اهمیت فرهنگ‌سازی در حوزه دریا، توسعه پایدار فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی را در گرو همراهی فرهنگ عمومی جامعه دانست و گفت: هرگونه فعالیت اقتصادی و اجتماعی زمانی ماندگار و اثربخش خواهد بود که از پشتوانه فرهنگی و حمایت مردمی برخوردار باشد.
رییس دبیرخانه دبیر شورای عالی صنایع دریایی کشور،  با بیان اینکه توسعه بدون توجه به مؤلفه‌های فرهنگی با مقاومت‌های اجتماعی مواجه می‌شود، اظهار داشت: اگر فعالیت‌های صنعتی و اقتصادی همسو با فرهنگ جامعه نباشد، پایداری خود را از دست می‌دهد. از این رو، در کنار برنامه‌ریزی‌های صنعتی، باید به صورت جدی به مقوله فرهنگ توجه شود.

راه‌اندازی کارگروه فرهنگ دریایی
رئیس دبیرخانه شورای عالی صنایع دریایی کشور ، گفت:در همین راستا کارگروه فرهنگ دریایی در دبیرخانه شورای عالی صنایع دریایی شکل گرفته تا با همفکری صاحب‌نظران، برنامه‌ای منسجم و نظام‌مند برای نهادینه‌سازی فرهنگ دریایی تدوین شود. این شورا با حضور پنج وزارتخانه و دستگاه‌های اجرایی مرتبط، مسئول هماهنگی سیاست‌های کلان حوزه دریا در کشور است.
هادوی ادامه  داد: هدف ما این است که فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی در حوزه دریا در راستای پیشرفت جامعه و با حمایت افکار عمومی دنبال شود و هیچ‌گونه تعارضی با فرهنگ عمومی نداشته باشد.

نقش کلیدی رسانه‌ها در جریان‌سازی فرهنگی
 وی رسانه‌ها را مهم‌ترین رکن در ترویج فرهنگ دریایی دانست و تأکید کرد: ایجاد جریان فکری و فرهنگی بدون نقش‌آفرینی رسانه‌ها امکان‌پذیر نیست، رسانه‌ها علاوه بر اطلاع‌رسانی، باید مردم را با ظرفیت‌ها و برنامه‌های دریایی کشور همراه کنند و بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های عمومی در سیاست‌گذاری‌ها باشند.
 این مقام مسئول تصریح کرد: با توجه به توانمندی رسانه‌های کشور، این ظرفیت وجود دارد که فرهنگ دریایی به یک گفتمان عمومی تبدیل شود.

جایگاه آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها
هادوی با اشاره به میراث غنی دریایی ایران در سواحل خلیج فارس و دریای عمان گفت: انتقال فرهنگ دریایی به نسل‌های مختلف نیازمند بهره‌گیری از ابزارهای متنوع آموزشی است. آموزش و پرورش، وزارت علوم و مراکز علمی نقش مهمی در معرفی ظرفیت‌های دریایی کشور از سنین پایه دارند. وی افزود: در مصوبات شورای فرهنگ دریایی، تکالیفی برای دستگاه‌های آموزشی تعریف شده تا موضوع دریا به شکل گسترده‌تر و جذاب‌تر در نظام آموزشی کشور دنبال شود.

برنامه‌های آینده و پیش‌بینی استقبال عمومی
رئیس دبیرخانه شورای عالی صنایع دریایی با اشاره به برنامه‌های آتی دبیرخانه گفت: با بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ها، تولید مستندها و اجرای برنامه‌های فرهنگی، تلاش خواهیم کرد جریان توجه عمومی به دریا تقویت شود. هادوی ابراز امیدواری کرد: با همکاری دستگاه‌های اجرایی، زمینه حضور گسترده‌تر مردم در سواحل و بهره‌گیری از ظرفیت‌های دریایی فراهم شود.

موانع پیش‌رو؛ فرهنگ‌سازی فرآیندی بلندمدت
وی مهم‌ترین چالش حوزه فرهنگ را دیر بازده بودن نتایج آن دانست و گفت: آثار فعالیت‌های فرهنگی ممکن است در کوتاه‌مدت ملموس نباشد و همین مسئله گاهی موجب خستگی یا دلسردی شود. در این میان رسانه‌ها می‌توانند با تداوم جریان‌سازی فرهنگی، از وقفه در این مسیر جلوگیری کنند.
رئیس دبیرخانه شورای عالی صنایع دریایی در پایان تأکید کرد: اگر مسئولان، خانواده‌ها، رسانه‌ها و بخش خصوصی در کنار یکدیگر حرکت کنند، می‌توان صنعت دریایی را به‌صورت پایدار توسعه داد و حمایت مردمی را نیز به عنوان پشتوانه اصلی این حرکت ملی همراه داشت.
در جمع‌بندی می‌توان گفت فرهنگ دریایی نه یک موضوع حاشیه‌ای، بلکه زیربنای تحقق راهبرد کلان توسعه دریا محور در کشور است. هرچند ایران با برخورداری از سواحل گسترده در خلیج فارس و دریای عمان از ظرفیت‌های کم‌نظیری در حوزه حمل‌ونقل دریایی، شیلات، صنایع فراساحل، گردشگری و تجارت بین‌الملل برخوردار است، اما بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت‌ها بدون شکل‌گیری یک باور عمومی و فرهنگ‌سازی عمیق امکان‌پذیر نخواهد بود.
توسعه‌ای که صرفاً بر زیرساخت‌های فیزیکی تکیه داشته باشد، در برابر تغییرات اجتماعی و اقتصادی آسیب‌پذیر است؛ در حالی که توسعه مبتنی بر فرهنگ، ماندگار و درون‌زا خواهد بود. زمانی که مردم، به‌ویژه نسل جوان، دریا را بخشی از هویت ملی و آینده شغلی و اقتصادی خود بدانند، سرمایه‌گذاری‌ها هدفمندتر می‌شود، مشارکت اجتماعی افزایش می‌یابد و سیاست‌های کلان با پشتوانه مردمی اجرا خواهد شد. این همان نقطه‌ای است که فرهنگ به موتور محرک صنعت تبدیل می‌شود.
در این میان، نقش رسانه‌ها در جریان‌سازی، نهادهای آموزشی در تربیت نسل آگاه و دستگاه‌های اجرایی در هماهنگی و سیاست‌گذاری منسجم، تعیین‌کننده است. فرهنگ دریایی نیازمند برنامه‌ای مستمر، صبورانه و بلندمدت است؛ فرآیندی که شاید نتایج آن در کوتاه‌مدت ملموس نباشد، اما در بلندمدت می‌تواند مسیر توسعه کشور را متحول کند.
اگر این حرکت فرهنگی به‌صورت پیوسته و هماهنگ دنبال شود، می‌توان امیدوار بود که ایران جایگاه شایسته خود را در اقتصاد دریایی منطقه بازیابد و دریا از یک ظرفیت بالقوه به یک مزیت بالفعل و پایدار برای نسل‌های آینده تبدیل 
شود.
«فرهنگ دریایی» پیش‌شرط توسعه پایدار اقتصاد دریا  است
ارسال دیدگاه
اخبار روز
ضمیمه