گروه حمل و نقل- در حالی‌که تصویب طرح جامع ریلی بلند مدت تهران برای افق ۱۴۲۰ در شورای عالی هماهنگی ترافیک از سوی برخی کارشناسان حمل و نقل «اقدام ارزشمند در راستای توسعه حمل و نقل همگانی ریلی و یکپارچگی حمل و نقل درون و برون‌شهری» توصیف شده، برخی کارشناس حمل و نقل ریلی بر ضرورت تامین منابع لازم برای این طرح تاکید کرده‌اند.
به گزارش اقتصادسرآمد، به اعتقاد تدوین‌کنندگان طرح جامع ریلی جدید تهران، نارسایی‌های شبکه موجود با استفاده از تجربه جهان و با ابزارهایی که در دو سطح قابل دسته‌بندی است، قابل رفع است و بر این اساس معادله‌ای با چهار سناریو برای توسعه ریلی تهران پیشنهاد شده است. ابزارهای سطح اول شامل توسعه شبکه فعلی مترو، توسعه کل شبکه مترو، احداث خطوط قطار حومه‌ای و احداث خطوط سریع‌السیر ریلی است که درباره اولویت‌بندی استفاده از این ابزارها در ۴ سناریو تصمیمات متفاوتی اتخاذ شده است. ابزارهای سطح دوم نیز طراحی خطوط فیدر (تغذیه‌کننده) و خطوط محلی همچون اتوبوس تندرو، قطار سبک شهری و تراموا است که می‌تواند در طرح جامع حمل و نقل و ترافیک تهران مورد توجه قرار گیرد.
علی امام می‌گوید، مدیریت شهری در کلانشهر تهران و همین‌طور در سایر کلانشهرها باید بتواند با اتکا به منابع مالی پایدار، امکان برنامه‌ریزی منظم برای توسعه و تکمیل مترو را داشته باشد اما در حال حاضر این امکان فراهم نیست.
مدیرعامل شرکت راه‌آهن شهری تهران و حومه معتقد است که موضوعی که همواره مترو تهران و سایر کلانشهرها را آزار داده و امکان برنامه‌ریزی دقیق را گرفته، عدم امکان اتکا به منابع مالی پایدار برای اجرای خطوط قطار شهری کلانشهرهاست. به عبارت دیگر برای اجرای پروژه‌های مترو دو منبع اصلی وجود دارد که شامل بودجه مستقیم دولتی بوده که هر سال در بودجه سالانه کشور در نظر گرفته می‌شود و دیگری بودجه مستقیم اختصاص داده‌شده توسط شهرداری‌هاست. در کنار این دو منبع، ظرفیت‌های دیگری که بعضی از تبصره‌های بودجه در سال‌های مختلف به اشکال مختلف لحاظ کرده، می‌توانسته در اختیار ما باشد. در این مسیر اگر شرایط مهیا باشد، امکان بیشتری برای بهره‌مندی از حمایت‌های دولت فراهم می‌شود. به عنوان مثال بند د تبصره ۵ بودجه کل کشور این شرایط را فراهم می‌کند که قطار شهری کلانشهرها در صورت حائز شرایط بودن و موافقت بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه، بتواند از ظرفیت انتشار اوراق مشارکت استفاده کند به‌طوری که بازپرداخت نیمی از اصل و سود آن برعهده دولت و نیمی دیگر بر عهده شهرداری‌ها باشد.
کارشناسان بر این باورند که برای توسعه خطوط ریلی تهران در کوتاه‌مدت، خطوط قطار حومه‌ای نسبت به خطوط سریع‌السیر (اکسپرس) حومه به حومه که از دل تهران عبور می‌کند و با تعداد ایستگاه‌های کم در داخل شهر، جمعیت حومه را به شهر مادر منتقل می‌کند، به لحاظ هزینه، مدت زمان اجرا و نتیجه‌بخشی زودهنگام در اولویت قرار دارد. افزون بر این، برخی از شهرداری‌های مناطق همچون ۱۸، ۱۹ و ۲۲ مطالعاتی درباره توسعه مترو انجام داده و به گزینه‌های پیشنهادی رسیده‌اند که باید ارزیابی شده و در مطالعات سیسترا در صورت لزوم گنجانده شود. این پیشنهادها از قبیل احداث ادامه خط سه مترو در قالب سه کیلومتر برای اتصال آزادگان به میدان الغدیر، احداث ادامه خط ۶ مترو تا محدوده پروژه ایران‌مال در منطقه ۲۲ و نیز اتصال مناطق ۱۸ و ۱۹ به خط فرودگاه امام خمینی (ره) توسط کمیسیون عمران و حمل‌و‌نقل به زودی بررسی خواهد شد.
هدفگذاری برای آتیه تهران پس از اجرای طرح جامع ریلی جدید تا افق ۱۴۰۹، افزایش سطح پوشش جغرافیایی شبکه ریلی از ۳۲ به ۵۳ درصد است، به این معنا که در بیش از نیمی از سطح شهر تهران با طی مسافت ۸۰۰ متر، دسترسی مستقیم شهروندان به بخشی از شبکه ریلی فراهم شود. همچنین چشم‌انداز پوشش جمعیتی شبکه ریلی تهران در افق ۱۴۰۹ که توسط سیسترا پیش‌بینی شده ۶۴درصد است که افزایش قابل توجهی نسبت به سطح ۴۲ درصدی فعلی خواهد داشت. در افق طرح جامع حمل و نقل ریلی جدید تهران پس از تصویب و اجرا، سهم سفر با مترو حداقل چهار برابر خواهد شد و ۴۰ درصد از سفرهای روزانه شهروندان را پوشش خواهد داد.