تاریخ انتشار:1405/7/8
«سرآمد» تحلیل میدهد؛
«عملیات مروارید» در مقابل اختلال در صدور نفت ایران
نیروى دریایى، حافظ اقتصاد در دوران دفاع مقدس
اقتصادسرآمد- محمدجواد شهریاریپور - هفتم آذر، سالروز حماسهآفرینى کارکنان شجاع نیروی دریایی ارتش در نبرد با متجاوزان عراقى است که با کمترین امکانات و با ایثار جان خود، بزرگترین ضربه را بر پیکر نیروی دریایی دشمن وارد ساخته و شجاعانه از حقانیت و تمامیت ارضی ایران اسلامی دفاع کردند. سربازانى که با اهداى خون خود، در دل آبهای مواج و خروشان خلیج فارس، به ندای هل من ناصر حسین زمان لبیک گفتند و با افتخار شربت شهادت نوشیدند.
به گزارش اقتصادسرآمد، ناخداسوم مدیریت و کمیسر دریایی محمدجواد شهریاریپور در نوشتاری به اقتصادسرآمد آورده است: حضور نیروی دریایی ارتش جمهورى اسلامى ایران در صحنههای نبرد زمینی و حماسههایی که تفنگداران و تکاوران این نیرو در حفظ آبادان و شکستن محاصره دریایی آن، در اوایل جنگ تحمیلی آفریدند، به ویژه در مقاومت ۳۴روزه در خرمشهر نیز شایان تقدیر است. درگیری واحدهای شناور این نیرو با دشمن که منجر به نابودی تعدادی از واحدهای شناور عراق در اروندرود شد، همچنین عملیات مهم مروارید و درگیرى با ناوهاى آمریکایى، نشان دهنده این است که نیروی دریایی ارتش، پیشتاز و سدی در برابر هجوم و تجاوز دشمن بوده است.
نیروى دریایى همچنین در طول دوران دفاع مقدس و در اجرای سیاست جمهوری اسلامی، مبنی بر توقیف کشتیهایی که دارای کالاهای مشکوک به مقصد عراق بودند، وظیفه مهمی برعهده داشت؛ به گونهای که این نیرو ضمن نظارت بر تردد کشتیهای وارد شده به خلیجفارس و دریای عمان، از طریق تنگه هرمز، به بازرسی و بازپرسی کشتیهای مشکوک میپرداخت، که در نتیجه آن صدها کشتی خارجی کنترل و بازرسی شدند.
در سپیده دم هفتم آذرماه ۱۳۵۹، قهرمانان نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران، درسى تلخ به نیروى دریایى عراق داد؛ به طورى که در لحظات اولیه عملیاتِ مروارید متهورانه دریایى، توانستند هفت ناوچه پیشرفته و اژدر افکن عراق موسوم به (اوزا) در حوالى سکوهاى نفتى (البکر و الامیه) که جنبه اقتصادى مهمى براى دولت عراق داشتند، به قعر دریا بفرستند. در ادامه این عملیات، چند فروند دیگر از ناوها و قایقهاى دشمن توسط ناوچه همیشه قهرمان (پیکان) نابود شدند, تعدادى از بالگردهاى دشمن نیز که از ناوهاى خود پشتیبانى میکردند، ساقط و چند فروند از هواپیماهاى جنگنده دشمن توسط تیزپروازان نیروى هوایى و ناوچه قهرمان پیکان سرنگون شدند؛ بسیارى از نفرات دشمن نیز که بر روى ناوها و ناوچه هاى جنگى خود مستقر بودند، به هلاکت رسیدند و بسیارى خود را تسلیم نیروهاى ایرانى کردند. سرانجام سکوهاى نفتى (البکر و الامیه) به دست نیروى دریایى ایران افتادند. قهرمانان ناوچه همیشه جاودان (پیکان) همچنین در حوالى محل اصلى درگیرى توانستند دو فروند بالگرد و یک فروند هواپیماى (میگ) عراقى را در دریا سرنگون کنند و در ادامه این عملیات، نیروهاى ایرانى به آخرین منطقه شمال خلیجفارس یعنی (خورعبدالله) در سواحل و مرز دریایى عراق هجوم برده و بیش از ۹۰ درصد از نیروهاى پشتیبانی کننده ناوگان دریایى عراق را منهدم کردند.
اما نقش نیروى دریایى در جنگ تحمیلى را نمیتوان فقط در یک عملیات خلاصه کرد. نیروى دریایى، حافظ اقتصاد کشور در هشت سال دفاع مقدس به دلیل نوع ساختار جغرافیایى دریاى عمان و خلیخ فارس، طرحهاى توسعه بنادر و اسکلههاى جنوبى کشور و راههاى زمینى منتهى به آنها در دهه ۵۰ شمسى؛ عمده توان کشور در بارگیرى و تخلیه کشتیهای تجارى و انتقال کالاهاى آنها به داخل کشور معطوف به بنادر امام خمینى (ره) خرمشهر و آبادان بود.که همگى در شمال خلیجفارس واقع شدهاند.
مقابله با دشمن در قطع خطوط مواصلاتی از نظر اقتصادی
شروع جنگ تحمیلى بخش عظیمى از کشتیهای داخل اروندرود، چه در کنار اسکلهها و چه در لنگرگاهها مورد اصابت تیرهاى مستقیم نیروهاى بعثى قرار میگرفتند که یا غرق میشدند و یا در صورت آسیب دیدگى به گِل مینشستند. با توجه به تأمین قسمت عمده نیازهاى کشور که بطور کلى از طریق بنادر جنوبى انجام میشد، با خارج شدن بنادر حاشیه اروندرود، عمده فشار تأمین نیازمندىها و ارزاق عمومى ضرورى کشور به بندر امام خمینى (ره) منتقل شد.
فاصله این بندر که در انتهاى کانال خورموسى قرار دارد، با سامانههاى آفندى نیروهاى بعثى، به نسبت سلاحها و جنگافزارهاى در اختیار ما بسیار ناچیز بوده؛ بهطورى که کشتیهای کنار اسکله و ورودىها و خروجیهاى به این خور، با حملات موشکى ساحل به دریا و یا تهاجم هوایى عراق آسیب میدیدند.
اهمیت اقتصادى مقابله با تدابیر دشمن در قطع خطوط مواصلاتى در ابعاد مختلف بویژه اداره جنگ، تأمین نیازمندىهاى عمومى و حفظ امنیت ملّى کشور؛ مهم و با ارزش بود و دشمن تمام سعى و تلاش خود را در راستاى مقابله با آن صرف میکرد. در دوران جنگ تحمیلى، در مجموع ۱۰ هزار فروند کشتى تجارتى و نفتکش توسط ناوهاى نیروى دریایى اسکورت و همراهى شدند. در حدود ۳۰۰ میلیون تُن انواع کالا بوسیله این شناورها به بنادر داخلى وارد و از طریق معابر وصولى به داخل کشور انتقال یافتند. از این تعداد شناور، فقط ۲۵۹ فروند بر اثر حملههاى دشمن صدمه دیدند که این رقم به نسبت نزدیکى فاصله دشمن با معابر وصولى اصلى جمهورى اسلامى ایران رقم ناچیزى بوده و همچنین در مقایسه با آسیبپذیرى کشتیهای تجارى در جنگ جهانى دوم (که بر اثر حملات زیردریاییها در اقصی نقاط بیحفاظ جهان به وقوع پیوست) آمار بسیار خوبی است.
شاید یکى از دلایل مهمى که افکار عمومى جامعه به اهمیت اسکورت کاروان در طول دوران دفاع مقدس پى نبرده، عدم معرفى مناسب بوده است. با شروع جنگ تحمیلى ظرفیت بنادر خرمشهر و آبادان به دلیل اینکه در معرض تیر مستقیم نیروهاى بعثى بود، غیرقابل استفاده شد. با شلیک بیش از ۱۱۰۰ فروند موشک و استفاده از صدها فروند مین شناور، با غیرقابل استفاده شدن اسکلهها و لنگرگاههاى بنادر حاشیه اروندرود و عدم وجود بنادر مناسب در خلیجفارس و دریاى عمان، عمده تلاش تأمین مایحتاج و ارزاق عمومى و ضرورى، نیازمندیهاى کشور و جبهه و جنگ در بندر امام خمینى(ره) متمرکز شد.
کشتیهای ورودى و خروجى به خورموسى در تیررس موشکهاى ساحل به دریا و موشک هاى دریاپایه و هواپایه عراق قرار داشتند و آسیب دیدن و متوقف ماندن کشتیها در این آبراه، علاوه بر ایجاد محدودیت تردد در این کانال راهبردى و قطع خطوط مواصلاتى دریاى خودى، میتوانست در ابعاد مختلف نظامى، سیاسى و بویژه در اداره امور جنگ و امنیت ملى کشور تأثیر فوقالعادهاى گذاشته و کشور را با بحران کمبود مایحتاج عمومى مواجه کند.
این موضوع براى دشمن بعثى چنان اهمیت داشت که در طول جنگ تحمیلى همواره تمام سعى و تلاش خود را در شمال خلیجفارس به این مسئله معطوف کرده بود؛ به گونه اى که در این زمینه در طول هشت سال جنگ تحمیلى، با شلیک بیش از ۱۱۰۰ فروند موشک و استفاده از صدها فروند مین شناور در دریا، سعى در ایجاد اختلال در خطوط کشتیرانى جمهورى اسلامى ایران داشت.
دشمن در روزهاى آغاز جنگ با به کارگیرى موشکهاى استیکس ناوچههاى موش کانداز اوزا، کشتىهاى تجارى و نفتکش جمهورى اسلامى ایران را مورد هدف قرار میداد، لیکن پس از عملیات ظفرمند مروارید در هفتم آذرماه ۱۳۵۹ که موجب انهدام دوسوّم از نیروى دریایى عراق و کسب سیادت دریایى جمهورى اسلامى ایران شد، دشمن با بهره گیرى از ترفندهاى مختلفت دیگر، ازجمله پرتاب موشکهاى ساحل به دریاى کرم ابریشم مستقر در منطقه رأس البیشه و موشکهای (اگزوست) اهدایی غرب توسط هواپیماهای اجارهای (سوپر اتاندارد) و بالگردهای (سوپر فرلون) سعی در قطع خطوط مواصلاتی دریایى و اختلال در امر صدور نفت جمهورى اسلامى ایران داشت.
نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران با اتخاذ تدابیر لازم، اجراى روشهاى خاص، به کارگیرى مناسب یگانهاى شناور رزمى و تیمهاى عملیات ویژه تکاوران و غواصان و پشتیبانى هوایى جنگندههاى نیروى هوایى قهرمان کشور و بالگردهاى هوادریا در طول جنگ؛ با اسکورت هزاران فروند کشتى را در قالب ۲۵۰ عملیات اسکورت کاروانهاى تجارى و نفتکش و در منطقهاى به وسعت ۶۱ هزار کیلومترمربع، با موفقیت کامل و کمترین تلفات و خسارت ممکن انجام داد و در این راستا توانست یکى از اهداف مهم جنگ دریایى که همانا باز نگه داشتن خطوط مواصلاتى دریایى خودى است را تحقق بخشد.
سلسله عملیاتهاى اسکورت کاروان تجارى و نفتکش، با اهداف زیر در طول جنگ و با قدرت هرچه تمامتر به اجرا در آمد.
به گزارش اقتصادسرآمد، ناخداسوم مدیریت و کمیسر دریایی محمدجواد شهریاریپور در نوشتاری به اقتصادسرآمد آورده است: حضور نیروی دریایی ارتش جمهورى اسلامى ایران در صحنههای نبرد زمینی و حماسههایی که تفنگداران و تکاوران این نیرو در حفظ آبادان و شکستن محاصره دریایی آن، در اوایل جنگ تحمیلی آفریدند، به ویژه در مقاومت ۳۴روزه در خرمشهر نیز شایان تقدیر است. درگیری واحدهای شناور این نیرو با دشمن که منجر به نابودی تعدادی از واحدهای شناور عراق در اروندرود شد، همچنین عملیات مهم مروارید و درگیرى با ناوهاى آمریکایى، نشان دهنده این است که نیروی دریایی ارتش، پیشتاز و سدی در برابر هجوم و تجاوز دشمن بوده است.
نیروى دریایى همچنین در طول دوران دفاع مقدس و در اجرای سیاست جمهوری اسلامی، مبنی بر توقیف کشتیهایی که دارای کالاهای مشکوک به مقصد عراق بودند، وظیفه مهمی برعهده داشت؛ به گونهای که این نیرو ضمن نظارت بر تردد کشتیهای وارد شده به خلیجفارس و دریای عمان، از طریق تنگه هرمز، به بازرسی و بازپرسی کشتیهای مشکوک میپرداخت، که در نتیجه آن صدها کشتی خارجی کنترل و بازرسی شدند.
در سپیده دم هفتم آذرماه ۱۳۵۹، قهرمانان نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران، درسى تلخ به نیروى دریایى عراق داد؛ به طورى که در لحظات اولیه عملیاتِ مروارید متهورانه دریایى، توانستند هفت ناوچه پیشرفته و اژدر افکن عراق موسوم به (اوزا) در حوالى سکوهاى نفتى (البکر و الامیه) که جنبه اقتصادى مهمى براى دولت عراق داشتند، به قعر دریا بفرستند. در ادامه این عملیات، چند فروند دیگر از ناوها و قایقهاى دشمن توسط ناوچه همیشه قهرمان (پیکان) نابود شدند, تعدادى از بالگردهاى دشمن نیز که از ناوهاى خود پشتیبانى میکردند، ساقط و چند فروند از هواپیماهاى جنگنده دشمن توسط تیزپروازان نیروى هوایى و ناوچه قهرمان پیکان سرنگون شدند؛ بسیارى از نفرات دشمن نیز که بر روى ناوها و ناوچه هاى جنگى خود مستقر بودند، به هلاکت رسیدند و بسیارى خود را تسلیم نیروهاى ایرانى کردند. سرانجام سکوهاى نفتى (البکر و الامیه) به دست نیروى دریایى ایران افتادند. قهرمانان ناوچه همیشه جاودان (پیکان) همچنین در حوالى محل اصلى درگیرى توانستند دو فروند بالگرد و یک فروند هواپیماى (میگ) عراقى را در دریا سرنگون کنند و در ادامه این عملیات، نیروهاى ایرانى به آخرین منطقه شمال خلیجفارس یعنی (خورعبدالله) در سواحل و مرز دریایى عراق هجوم برده و بیش از ۹۰ درصد از نیروهاى پشتیبانی کننده ناوگان دریایى عراق را منهدم کردند.
اما نقش نیروى دریایى در جنگ تحمیلى را نمیتوان فقط در یک عملیات خلاصه کرد. نیروى دریایى، حافظ اقتصاد کشور در هشت سال دفاع مقدس به دلیل نوع ساختار جغرافیایى دریاى عمان و خلیخ فارس، طرحهاى توسعه بنادر و اسکلههاى جنوبى کشور و راههاى زمینى منتهى به آنها در دهه ۵۰ شمسى؛ عمده توان کشور در بارگیرى و تخلیه کشتیهای تجارى و انتقال کالاهاى آنها به داخل کشور معطوف به بنادر امام خمینى (ره) خرمشهر و آبادان بود.که همگى در شمال خلیجفارس واقع شدهاند.
مقابله با دشمن در قطع خطوط مواصلاتی از نظر اقتصادی
شروع جنگ تحمیلى بخش عظیمى از کشتیهای داخل اروندرود، چه در کنار اسکلهها و چه در لنگرگاهها مورد اصابت تیرهاى مستقیم نیروهاى بعثى قرار میگرفتند که یا غرق میشدند و یا در صورت آسیب دیدگى به گِل مینشستند. با توجه به تأمین قسمت عمده نیازهاى کشور که بطور کلى از طریق بنادر جنوبى انجام میشد، با خارج شدن بنادر حاشیه اروندرود، عمده فشار تأمین نیازمندىها و ارزاق عمومى ضرورى کشور به بندر امام خمینى (ره) منتقل شد.
فاصله این بندر که در انتهاى کانال خورموسى قرار دارد، با سامانههاى آفندى نیروهاى بعثى، به نسبت سلاحها و جنگافزارهاى در اختیار ما بسیار ناچیز بوده؛ بهطورى که کشتیهای کنار اسکله و ورودىها و خروجیهاى به این خور، با حملات موشکى ساحل به دریا و یا تهاجم هوایى عراق آسیب میدیدند.
اهمیت اقتصادى مقابله با تدابیر دشمن در قطع خطوط مواصلاتى در ابعاد مختلف بویژه اداره جنگ، تأمین نیازمندىهاى عمومى و حفظ امنیت ملّى کشور؛ مهم و با ارزش بود و دشمن تمام سعى و تلاش خود را در راستاى مقابله با آن صرف میکرد. در دوران جنگ تحمیلى، در مجموع ۱۰ هزار فروند کشتى تجارتى و نفتکش توسط ناوهاى نیروى دریایى اسکورت و همراهى شدند. در حدود ۳۰۰ میلیون تُن انواع کالا بوسیله این شناورها به بنادر داخلى وارد و از طریق معابر وصولى به داخل کشور انتقال یافتند. از این تعداد شناور، فقط ۲۵۹ فروند بر اثر حملههاى دشمن صدمه دیدند که این رقم به نسبت نزدیکى فاصله دشمن با معابر وصولى اصلى جمهورى اسلامى ایران رقم ناچیزى بوده و همچنین در مقایسه با آسیبپذیرى کشتیهای تجارى در جنگ جهانى دوم (که بر اثر حملات زیردریاییها در اقصی نقاط بیحفاظ جهان به وقوع پیوست) آمار بسیار خوبی است.
شاید یکى از دلایل مهمى که افکار عمومى جامعه به اهمیت اسکورت کاروان در طول دوران دفاع مقدس پى نبرده، عدم معرفى مناسب بوده است. با شروع جنگ تحمیلى ظرفیت بنادر خرمشهر و آبادان به دلیل اینکه در معرض تیر مستقیم نیروهاى بعثى بود، غیرقابل استفاده شد. با شلیک بیش از ۱۱۰۰ فروند موشک و استفاده از صدها فروند مین شناور، با غیرقابل استفاده شدن اسکلهها و لنگرگاههاى بنادر حاشیه اروندرود و عدم وجود بنادر مناسب در خلیجفارس و دریاى عمان، عمده تلاش تأمین مایحتاج و ارزاق عمومى و ضرورى، نیازمندیهاى کشور و جبهه و جنگ در بندر امام خمینى(ره) متمرکز شد.
کشتیهای ورودى و خروجى به خورموسى در تیررس موشکهاى ساحل به دریا و موشک هاى دریاپایه و هواپایه عراق قرار داشتند و آسیب دیدن و متوقف ماندن کشتیها در این آبراه، علاوه بر ایجاد محدودیت تردد در این کانال راهبردى و قطع خطوط مواصلاتى دریاى خودى، میتوانست در ابعاد مختلف نظامى، سیاسى و بویژه در اداره امور جنگ و امنیت ملى کشور تأثیر فوقالعادهاى گذاشته و کشور را با بحران کمبود مایحتاج عمومى مواجه کند.
این موضوع براى دشمن بعثى چنان اهمیت داشت که در طول جنگ تحمیلى همواره تمام سعى و تلاش خود را در شمال خلیجفارس به این مسئله معطوف کرده بود؛ به گونه اى که در این زمینه در طول هشت سال جنگ تحمیلى، با شلیک بیش از ۱۱۰۰ فروند موشک و استفاده از صدها فروند مین شناور در دریا، سعى در ایجاد اختلال در خطوط کشتیرانى جمهورى اسلامى ایران داشت.
دشمن در روزهاى آغاز جنگ با به کارگیرى موشکهاى استیکس ناوچههاى موش کانداز اوزا، کشتىهاى تجارى و نفتکش جمهورى اسلامى ایران را مورد هدف قرار میداد، لیکن پس از عملیات ظفرمند مروارید در هفتم آذرماه ۱۳۵۹ که موجب انهدام دوسوّم از نیروى دریایى عراق و کسب سیادت دریایى جمهورى اسلامى ایران شد، دشمن با بهره گیرى از ترفندهاى مختلفت دیگر، ازجمله پرتاب موشکهاى ساحل به دریاى کرم ابریشم مستقر در منطقه رأس البیشه و موشکهای (اگزوست) اهدایی غرب توسط هواپیماهای اجارهای (سوپر اتاندارد) و بالگردهای (سوپر فرلون) سعی در قطع خطوط مواصلاتی دریایى و اختلال در امر صدور نفت جمهورى اسلامى ایران داشت.
نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران با اتخاذ تدابیر لازم، اجراى روشهاى خاص، به کارگیرى مناسب یگانهاى شناور رزمى و تیمهاى عملیات ویژه تکاوران و غواصان و پشتیبانى هوایى جنگندههاى نیروى هوایى قهرمان کشور و بالگردهاى هوادریا در طول جنگ؛ با اسکورت هزاران فروند کشتى را در قالب ۲۵۰ عملیات اسکورت کاروانهاى تجارى و نفتکش و در منطقهاى به وسعت ۶۱ هزار کیلومترمربع، با موفقیت کامل و کمترین تلفات و خسارت ممکن انجام داد و در این راستا توانست یکى از اهداف مهم جنگ دریایى که همانا باز نگه داشتن خطوط مواصلاتى دریایى خودى است را تحقق بخشد.
سلسله عملیاتهاى اسکورت کاروان تجارى و نفتکش، با اهداف زیر در طول جنگ و با قدرت هرچه تمامتر به اجرا در آمد.
برچسب ها : نیروى دریایى اقتصادسرآمد عملیات مروارید نفت ایران
اخبار روز
-
نشست تخصصی مدیریت بحران در بندر چابهار
-
لزوم تغییر پارادایم در مدیریت پروژههای زیرساختی در شرایط تحریم، بحران و محاصره
-
از تزریق ۳۶۶ مگاوات توان جدید به شبکه تا تدابیر ویژه برای ارتقای تابآوری زمستانی برق استان مازندران
-
شمارش معکوس بهره برداری راهآهن چابهار- زاهدان
-
رکورد مازاد تجاری چین با اتحادیه اروپا
-
نقش محوری امنیت انرژی جهانی در ثبات اقتصادی جهانی
-
ضرورت تقویت توان رقابتی کامیونهای ایرانی در بازارهای بینالمللی
-
پایان معطلیهای طو لانی در مرزها
-
سوءتفاهم شرقگرایی
-
حضور وزیر راه و شهرسازی درمراسم افتتاحیه هشتمین همایش تجاری حمل و نقل بین المللی راه ابریشم جدید در قزاقستان
-
فیلم | تاب آوری صنعت کشتی سازی ایران در شرایط جنگی کشور
-
اکبری: چابکسازی و بهرهوری، اولویت بانک ملی ایران است
-
ذینفعان روندهای فاسد مانع خروج بانکها از بنگاهداری میشوند
-
بازی با امنیت برق پایتخت در بزنگاه ناترازی سوخت و زمستان سرد
-
اداره کل بنادر هرمزگان بازوی قدرتمند اتحادیه کارگزاران گمرکی در فرآیند ترخیص کالا است
-
«هما» سومین مسیر پروازی خود به پاکستان را راهاندازی میکند
-
تقویت همکاری کشورهای ساحلی خزر برای مقابله با آلودگیهای نفتی
-
عملیات زیرسازی راهآهن چابهار–زاهدان به پایان رسید
-
راهآهن چابهار–زاهدان تا پایان امسال به بهرهبرداری میرسد
-
جلسه کارگروه نظارت و رصد عملیاتی پروژه راه آهن چابهار- زاهدان با حضور وزیر راه و شهرسازی
