افسانه ابریشم دریایی طلایی که زمانی تنها برتن امپراتورها دیده میشد، اکنون با کمک صدفهای بومی کره دوباره جان گرفته است؛ رازش چیست؟
به گزارش اقتصاد سرآمد، در گامی شگفت انگیز پژوهشگران کره ای موفق شده اند یکی از نایاب ترین و اسرار آمیزترین منسوجات تاریخ را احیا کنند ابریشم دریایی طلایی تیمی از دانشگاه علوم و فناوری پوهانگ (POSTECH) با هدایت پروفسور دونگ سو هوانگ و جیمین ،چوی، موفق به بازسازی این الیاف درخشان از رشته های بایسوس نوعی صدف خوراکی به نام Atrina pectinata شدند که در آبهای ساحلی کره پرورش می یابد.
ابریشم دریایی که با عنوان فیبر طلایی دریا نیز شناخته میشود در دوران روم باستان تنها در اختیار امپراتورها و پاپها بود. این ماده از رشته های نازکی به نام بایسوس ساخته میشود که صدفهایی مانند Pinna nobilis برای چسبیدن به صخره ها ترشح میکنند اما این گونه مدیترانه ای اکنون در آستانه انقراض قرار دارد و اتحادیه اروپا جمع آوری آن را ممنوع کرده است. تنها تعداد بسیار محدودی از صنعتگران هنوز میتوانند این الیاف را تولید کنند.
تیم POSTECH اما راه حلی متفاوت یافتند آنها دریافتند که بایسوس صدف های کره ای ساختار فیزیکی و شیمیایی بسیار مشابهی با نوع مدیترانه ای دارد از این رو موفق شدند با فرآوری این ضایعات دریایی ابریشم دریایی جدیدی تولید کنند آن هم بدون نیاز به رنگ یا فلزات
راز اصلی این فیبر در رنگ طلایی درخشان و محونشدنی آن نهفته است. برخلاف الیاف معمولی که رنگ آنها از طریق رنگرزی ایجاد میشود رنگ ابریشم دریایی از پدیده ای به نام رنگ ساختاری سرچشمه میگیرد. این رنگ در اثر بازتاب نور از آرایشهای نانومقیاس پروتئینی به نام فوتونین به وجود میآید همان پدیده ای که در پرهای پروانه یا حباب های صابون دیده میشود.
نکته ی جالب تر این است که هر چه نظم در آرایش پروتئین ها بیشتر باشد شدت رنگ نیز بیشتر است. از آنجا که این رنگ از درون خود ماده ایجاد می شود، برخلاف رنگهای مصنوعی به مرور زمان کم رنگ نمیشود حتى طی هزاران سال این پژوهش نه تنها گامی در احیای میراث باستانی است، بلکه با استفاده از ضایعات دریایی به عنوان نمونه ای الهام بخش از نساجی پایدار نیز شناخته میشود. ابریشم دریایی دوباره زاده شده است این بار با دانش نانو و رویکردی دوست دار طبیعت./ اقتصادایران