قسمت دوم
فناوری های نرم و کمک به اقتصاد مقاومتی 
به گزارش اقتصاد سرآمد - دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز همچنین گفت: استارت آپ ها مجموعه هایی هستد که حول رفع یک مشکل شکل می گیرند. تلاش آنها این است که مشکلی را حل کنند و از طریق حل آن مشکل به یک درآمد پایدار برسند. در عین حال تمام این تلاش هم از طریق بخش خصوصی انجام می گیرد. به واقع استارت آپ ها برآمده از بخش خصوصی و توانمندی مردمی هستند. این همان ویژگی است که یک اقتصاد مقاومتی دنبال می کند. در چنین اقتصادی به توانمندی مردمی توجه می شود. وی افزود: دومین ویژگی استارت آپ ها آن است که بدون رفع نیاز مردم، درآمدی بدست نمی آورند و سومین ویژگی استارت آپ ها این است که استارت آپ ها باید نوآور باشند تا بتوانند در عرصه رقابت اقتصادی باقی بمانند؛ از همین رو مسایل را با روش های خلاق تر حل می کنند. پس ما از طریق استارت آپها می توانیم بهتر از گذشته یک مسئله را حل کنیم. در عین حال استارت آپ ها اشتغال آفرین هم هستند و به اقتصاد مقاومتی کمک می کنند. نیزی افزود: استارت آپ ها، سازوکارهای سنتی برای حل یک مشکل را به چالش می کشند. سازوکارهای سنتی ممکن است در طول زمان دچار فساد هم شده باشند. راه حل ایجاد شده توسط یک استارت آپ می تواند بیشتر متناسب با نیاز مردم باشد. بطور مثال بسیاری از استارت آپ ها، در حوزه های مختلف، واسطه ها و دلالان را از چرخه اقتصادی حذف کرده اند. از همین رو، با رویکرد نوآورانه استارت آپ ها، بسیاری از مفسده ها از بین می روند و فرایندهایی در رقابت باقی می مانند که اتفاقا توانسته اند سازوکار سنتی کسب و کار را برهم بزنند. از همین رو استارت آپ ها یکی از ابزارهای مناسب برای جایگزینی با مکانیزم های سنتی هستند. وی اضافه کرد: به همین علت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بر این باور است که عمده اعتراضات به فعالیت استارت آپ های جدید، از سوی افراد دارای رانتی مطرح می شود که منافعشان مورد هجمه واقع شده است. از همین رو یکی از اقدامات معاونت علمی و فناوری، مقابله با اعتراضاتی از جنس رانت و لابی است. هرچند برخی مواقع ممکن اعتراضاتی نیز به حق هم باشد. 
چالش های اصلی پیش روی فناوری های نرم و هویت ساز
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز در پاسخ به این سوال که مشکلات اصلی پیش روی استارت آپ ها و فناوری های نرم و هویت ساز چیستند؟ گفت: این زیست بوم 5 مشکل اصلی دارد که با رفع آن ها اتفاقات خوبی در کشور خواهد افتاد.
وی اولین چالش را عدم تناسب فرایندها و درک درست سازمان امور مالیاتی از حوزه استارت آپ ها در کشور دانست و افزود: سازمان امور مالیاتی با فضاهای جدید استارت آپی آشنا نشده و سازوکارهای بررسی پرونده های مالیاتی در حوزه استارت آپ ها، به روز نیست. 
نیری دومین چالش پیش رو در حوزه استارت آپ ها را ناظر بر نظام ها و فرایندهای حاکم بر حوزه سازمان تامین اجتماعی دانست و گفت: شرایط شرکت های استارت آپی و کارآفرینان با قوانین حاکم بر تامین اجتماعی همخوانی ندارد و نظام تامین اجتماعی کشور باید قواعدی جدید را برای پوشش هرچه بهتر بیمه این شرکت ها وضع نماید. 
نیری یادآوری کرد که اخیرا تفاهم نامه ای با سازمان تامین اجتماعی در همین خصوص امضا شده است؛ اما تا انجام تغییرات، زمان نیاز است. دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز، سومین چالش پیش روی اقتصاد استارت آپی را مدیران برخی کسب و کارهای سنتی، انجمن ها، اتحادیه ها و سازمان های دولتی دانست که با تعریف مجوزهای جدید وخلق الساعه مانع از شکل گیری کسب و کارهای استارت اپی می شوند و با شکایت از استارت آپ ها، فعالیت آن ها را با چالش مواجه می کنند. 
وی چهارمین چالش را عدم بلوغ نظام سرمایه گذاری در این حوزه دانست و گفت: نوپا بودن این زیست بوم، بروز برخی تلاطم ها در اقتصاد و وابستگی اقتصاد کشور به نفت باعث می شود که سرمایه گذاران از سرمایه گذاری در این حوزه بهراسند. نیری، کمبود نیروی انسانی کیفی و متناسب با این حوزه را پنجمین چالش پیش روی شرکت های استارت آپی برشمرد و افزود که از یک طرف دانشگاه ها در این زمینه چندان موفق نبوده اند و از طرف دیگر هم رویکرد مدرک گرایی مانع از توسعه نیروی انسانی مطلوب شده است. 
وی به گسترش مهارت گرایی در کشور اشاره کرد و گفت: اخیراً نیروهای در شرکت های استارت آپی به کار گرفته می شوند که فاقد مدرک دانشگاهی هستند؛ اما مهارت دارند، امری که در شرکت هایی همچون گوگل و آمازون هم رایج بوده و نشان می دهد که مهارت بسیار مهمتر از مدرک است. 
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز افزود: این ستاد برنامه دارد تا برای مهارت افزایی افراد با کمک بخش خصوصی اقداماتی صورت دهد. آزمون استخدامی «فناورد» یا شکل گیری «بوت کمپ ها»، از جمله برنامه ها اجرا شده توسط این ستاد برای مهارت افزایی در افراد است.
برنامه خلاق ستاد و تلاش برای گشودن مسیرها نو
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز، در پایان گفت: در معاونت علم و فناوری برنامه هایی گسترده برای حمایت از شرکت دانش بنیان پیگیری می شود و در نتیجه همین برنامه ها بوده است که ما امروز بیش از 3500 شرکت دانش بنیان ثبت شده در کشور داریم؛ اما این حمایت ها نمی توانست به دو گروه از شرکت ها کمک کند: گروه اول شامل شرکت استارت آپی خدمات محور بودند که روش جدید عرضه می کردند و گروه دوم شرکت های فعال در حوزه صنایع فرهنگی و خلاق بودند که تحت پوشش معاونت قرار نمی گرفتند. از پایان سال گذشته برنامه جدیدی در معاونت علمی تحت عنوان «توسعه زیست بوم شرکت های خلاق» طراحی شد که مخاطب آن شرکت های فعال حوزه صنایع فرهنگی و شرکت های استارت آپی کسب و کارهای خدماتی آی تی محور هستند. 
نیری افزود: این برنامه سه هدف را دنبال می کند: اولین هدف رفع موانع و تسهیل گری برای کسب و کارهایی مورد نظر از طریق گفتمان سازی و ترویج و معضلات است. دومین هدف تلاش برای تبدیل این برنامه به یک برنامه ملی و همکاری با دستگاه های دیگر همچون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است تا استارت آپ ها از خدمات این دستگاه ها نیز بهره مند گردند. سومین هدف: تخصیص حمایت هایی معاونت علمی وفناوری به شرکت های خلاق است. حمایت هایی نظیر یارانه، دوره آموزشی، بحث تسهیلات سربازی، در اختیار قرار دادن امکان اداری و مانند آن. 
استارت آپ ها، فناوری های نرم و آینده پیش رو
ستاد توسعه فناوری های نرم و هویت ساز، راهی را آغاز کرده است که طی کردن آن بطور حتم، بدون همراهی سایر دستگاه ها ممکن نیست. به ویژه آنکه چنین فناوری هایی برهم زننده و انقلابی هستند.
از آغاز فعالیت استارت آپ های حوزه فناوری و ارتباطات، مدت زمان چندانی نمی گذرد. استارت آپ هایی که در حوزه هایی همچون برقراری ارتباطات اجتماعی، حمل و نقل درون شهری، خرید و فروش کالا، گردشگری، فرهنگ و رسانه، تبلیغات و خرید و فروش کالای دست دوم، آموزش کودکان، خرید و فروش بلیط، رزرو هتل، معرفی محصولات مختلف و نقد آن و ده ها بخش دیگر، راه خود را آغاز کردند و اغلب از همان روزهای اول با موجی از انتقاد و حتی تخریب مواجه شدند؛ اما به مسیر خود ادامه دادند و در شرایط تحریم، باعث شدند تا هزاران فرصت شغلی در کشور ایجاد شده و بخش بزرگی از واسطه ها در بازار حذف شوند.
امروز راه چنین شرکت هایی بسیار هموارتر از گذشته است؛ اما هنوز نمایندگان بخش سنتی و قدیمی تجارت و صنعت در کشور، به این باور نرسیده اند که استارت آپ ها، یک فرصت هستند نه یک تهدید و به نظر می رسد نقش معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و ستادهای آن، که خود بخشی جوان و نوپا در دولت است؛ در این رشد و توسعه، غیرقابل انکار است. حال باید دید در روزهایی که شمشیر تحریم ها به روی ایران کشیده شده است، سپر اقتصاد مقاومتی تا چه اندازه می تواند با فعال شدن این حوزه نو در اقتصاد کشور؛ تقویت و ضربه تحریم ها را دفع نماید.قسمت دوم
فناوری های نرم و کمک به اقتصاد مقاومتی 
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز همچنین گفت: استارت آپ ها مجموعه هایی هستد که حول رفع یک مشکل شکل می گیرند. تلاش آنها این است که مشکلی را حل کنند و از طریق حل آن مشکل به یک درآمد پایدار برسند. در عین حال تمام این تلاش هم از طریق بخش خصوصی انجام می گیرد. به واقع استارت آپ ها برآمده از بخش خصوصی و توانمندی مردمی هستند. این همان ویژگی است که یک اقتصاد مقاومتی دنبال می کند. در چنین اقتصادی به توانمندی مردمی توجه می شود. وی افزود: دومین ویژگی استارت آپ ها آن است که بدون رفع نیاز مردم، درآمدی بدست نمی آورند و سومین ویژگی استارت آپ ها این است که استارت آپ ها باید نوآور باشند تا بتوانند در عرصه رقابت اقتصادی باقی بمانند؛ از همین رو مسایل را با روش های خلاق تر حل می کنند. پس ما از طریق استارت آپها می توانیم بهتر از گذشته یک مسئله را حل کنیم. در عین حال استارت آپ ها اشتغال آفرین هم هستند و به اقتصاد مقاومتی کمک می کنند. نیزی افزود: استارت آپ ها، سازوکارهای سنتی برای حل یک مشکل را به چالش می کشند. سازوکارهای سنتی ممکن است در طول زمان دچار فساد هم شده باشند. راه حل ایجاد شده توسط یک استارت آپ می تواند بیشتر متناسب با نیاز مردم باشد. بطور مثال بسیاری از استارت آپ ها، در حوزه های مختلف، واسطه ها و دلالان را از چرخه اقتصادی حذف کرده اند. از همین رو، با رویکرد نوآورانه استارت آپ ها، بسیاری از مفسده ها از بین می روند و فرایندهایی در رقابت باقی می مانند که اتفاقا توانسته اند سازوکار سنتی کسب و کار را برهم بزنند. از همین رو استارت آپ ها یکی از ابزارهای مناسب برای جایگزینی با مکانیزم های سنتی هستند. وی اضافه کرد: به همین علت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بر این باور است که عمده اعتراضات به فعالیت استارت آپ های جدید، از سوی افراد دارای رانتی مطرح می شود که منافعشان مورد هجمه واقع شده است. از همین رو یکی از اقدامات معاونت علمی و فناوری، مقابله با اعتراضاتی از جنس رانت و لابی است. هرچند برخی مواقع ممکن اعتراضاتی نیز به حق هم باشد. 
چالش های اصلی پیش روی فناوری های نرم و هویت ساز
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز در پاسخ به این سوال که مشکلات اصلی پیش روی استارت آپ ها و فناوری های نرم و هویت ساز چیستند؟ گفت: این زیست بوم 5 مشکل اصلی دارد که با رفع آن ها اتفاقات خوبی در کشور خواهد افتاد.
وی اولین چالش را عدم تناسب فرایندها و درک درست سازمان امور مالیاتی از حوزه استارت آپ ها در کشور دانست و افزود: سازمان امور مالیاتی با فضاهای جدید استارت آپی آشنا نشده و سازوکارهای بررسی پرونده های مالیاتی در حوزه استارت آپ ها، به روز نیست. 
نیری دومین چالش پیش رو در حوزه استارت آپ ها را ناظر بر نظام ها و فرایندهای حاکم بر حوزه سازمان تامین اجتماعی دانست و گفت: شرایط شرکت های استارت آپی و کارآفرینان با قوانین حاکم بر تامین اجتماعی همخوانی ندارد و نظام تامین اجتماعی کشور باید قواعدی جدید را برای پوشش هرچه بهتر بیمه این شرکت ها وضع نماید. 
نیری یادآوری کرد که اخیرا تفاهم نامه ای با سازمان تامین اجتماعی در همین خصوص امضا شده است؛ اما تا انجام تغییرات، زمان نیاز است. دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز، سومین چالش پیش روی اقتصاد استارت آپی را مدیران برخی کسب و کارهای سنتی، انجمن ها، اتحادیه ها و سازمان های دولتی دانست که با تعریف مجوزهای جدید وخلق الساعه مانع از شکل گیری کسب و کارهای استارت اپی می شوند و با شکایت از استارت آپ ها، فعالیت آن ها را با چالش مواجه می کنند. 
وی چهارمین چالش را عدم بلوغ نظام سرمایه گذاری در این حوزه دانست و گفت: نوپا بودن این زیست بوم، بروز برخی تلاطم ها در اقتصاد و وابستگی اقتصاد کشور به نفت باعث می شود که سرمایه گذاران از سرمایه گذاری در این حوزه بهراسند. نیری، کمبود نیروی انسانی کیفی و متناسب با این حوزه را پنجمین چالش پیش روی شرکت های استارت آپی برشمرد و افزود که از یک طرف دانشگاه ها در این زمینه چندان موفق نبوده اند و از طرف دیگر هم رویکرد مدرک گرایی مانع از توسعه نیروی انسانی مطلوب شده است. 
وی به گسترش مهارت گرایی در کشور اشاره کرد و گفت: اخیراً نیروهای در شرکت های استارت آپی به کار گرفته می شوند که فاقد مدرک دانشگاهی هستند؛ اما مهارت دارند، امری که در شرکت هایی همچون گوگل و آمازون هم رایج بوده و نشان می دهد که مهارت بسیار مهمتر از مدرک است. 
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز افزود: این ستاد برنامه دارد تا برای مهارت افزایی افراد با کمک بخش خصوصی اقداماتی صورت دهد. آزمون استخدامی «فناورد» یا شکل گیری «بوت کمپ ها»، از جمله برنامه ها اجرا شده توسط این ستاد برای مهارت افزایی در افراد است.
برنامه خلاق ستاد و تلاش برای گشودن مسیرها نو
دبیر ستاد فناوری های نرم و هویت ساز، در پایان گفت: در معاونت علم و فناوری برنامه هایی گسترده برای حمایت از شرکت دانش بنیان پیگیری می شود و در نتیجه همین برنامه ها بوده است که ما امروز بیش از 3500 شرکت دانش بنیان ثبت شده در کشور داریم؛ اما این حمایت ها نمی توانست به دو گروه از شرکت ها کمک کند: گروه اول شامل شرکت استارت آپی خدمات محور بودند که روش جدید عرضه می کردند و گروه دوم شرکت های فعال در حوزه صنایع فرهنگی و خلاق بودند که تحت پوشش معاونت قرار نمی گرفتند. از پایان سال گذشته برنامه جدیدی در معاونت علمی تحت عنوان «توسعه زیست بوم شرکت های خلاق» طراحی شد که مخاطب آن شرکت های فعال حوزه صنایع فرهنگی و شرکت های استارت آپی کسب و کارهای خدماتی آی تی محور هستند. 
نیری افزود: این برنامه سه هدف را دنبال می کند: اولین هدف رفع موانع و تسهیل گری برای کسب و کارهایی مورد نظر از طریق گفتمان سازی و ترویج و معضلات است. دومین هدف تلاش برای تبدیل این برنامه به یک برنامه ملی و همکاری با دستگاه های دیگر همچون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است تا استارت آپ ها از خدمات این دستگاه ها نیز بهره مند گردند. سومین هدف: تخصیص حمایت هایی معاونت علمی وفناوری به شرکت های خلاق است. حمایت هایی نظیر یارانه، دوره آموزشی، بحث تسهیلات سربازی، در اختیار قرار دادن امکان اداری و مانند آن. 
استارت آپ ها، فناوری های نرم و آینده پیش رو
ستاد توسعه فناوری های نرم و هویت ساز، راهی را آغاز کرده است که طی کردن آن بطور حتم، بدون همراهی سایر دستگاه ها ممکن نیست. به ویژه آنکه چنین فناوری هایی برهم زننده و انقلابی هستند.
از آغاز فعالیت استارت آپ های حوزه فناوری و ارتباطات، مدت زمان چندانی نمی گذرد. استارت آپ هایی که در حوزه هایی همچون برقراری ارتباطات اجتماعی، حمل و نقل درون شهری، خرید و فروش کالا، گردشگری، فرهنگ و رسانه، تبلیغات و خرید و فروش کالای دست دوم، آموزش کودکان، خرید و فروش بلیط، رزرو هتل، معرفی محصولات مختلف و نقد آن و ده ها بخش دیگر، راه خود را آغاز کردند و اغلب از همان روزهای اول با موجی از انتقاد و حتی تخریب مواجه شدند؛ اما به مسیر خود ادامه دادند و در شرایط تحریم، باعث شدند تا هزاران فرصت شغلی در کشور ایجاد شده و بخش بزرگی از واسطه ها در بازار حذف شوند.
امروز راه چنین شرکت هایی بسیار هموارتر از گذشته است؛ اما هنوز نمایندگان بخش سنتی و قدیمی تجارت و صنعت در کشور، به این باور نرسیده اند که استارت آپ ها، یک فرصت هستند نه یک تهدید و به نظر می رسد نقش معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و ستادهای آن، که خود بخشی جوان و نوپا در دولت است؛ در این رشد و توسعه، غیرقابل انکار است. حال باید دید در روزهایی که شمشیر تحریم ها به روی ایران کشیده شده است، سپر اقتصاد مقاومتی تا چه اندازه می تواند با فعال شدن این حوزه نو در اقتصاد کشور؛ تقویت و ضربه تحریم ها را دفع نماید.