کندو کاو «اقتصادسرآمد» از چگونگی مدیریت سیل و خشکسالی

آبخیز داری برای «کنترل» آب

گروه انرژی- یک کارشناس حوزه آب می گوید: هزینه لازم برای اجرای پروژه‌های آبخیزداری در قیاس با هزینه ها و خسارات تحمیل شده پس از سیل بسیار اندک بوده و این هزینه ها نوعی سرمایه گذاری است.در بین مواد کشف شده روی زمین، آب را می‌توان مهم‌ترین آن‌هاست و نیاز انسان به آب برای ادامه حیات، ابتدایی‌ترین و البته مهم‌ترین خاصیت این ماده است که بر همگان آشکار است و به همین دلیل، تأمین آب جزو اساسی برنامه‌های دولت‌ها و کشورهای مختلف شده است و بیراه نیست که جنگ آینده را، جنگ بر سر آب می‌دانند.
به گزارش اقتصادسرآمد، محمدامین مرادی، کارشناس مرکز راهبردی آب، انرژی و محیط زیست معتقد است که کمبود اعتبارات تخصیص داده شده به بحث آبخیزداری در سال‌های متوالی سبب شده که نسبت به برنامه تدوین شده عقب باشیم. این در حالی است که هزینه لازم برای اجرای پروژه‌های آبخیزداری در قیاس با هزینه‌ها و خسارات تحمیل شده پس از سیل بسیار اندک است و این هزینه‌ها به مانند یک سرمایه گذاری است که از ضررهای حتمی ناشی از سیل جلوگیری می‌کند و از طرفی بهره برداری از نزولات جوی را بیشتر می‌کند. امری که با توجه به میانگین بارش کشور و نیاز آبی کشور برای توسعه بسیار لازم و مهم است.
اقدامات آبخیزداری می تواند راهکاری پیشگیرانه و مطمئن برای مبارزه با خشکسالی در درازمدت باشد.آبخیزداری علم و هنر برنامه‌ریزی مستمر و اجرای اقدامات لازم برای مدیریت منابع حوضه‌های آبخیز اعم از طبیعی، کشاورزی، اقتصادی و انسانی بدون ایجاد اثرات منفی در منابع آب و خاک می‌باشد. به عبارت دیگر آبخیزداری طراحی و مدیریت حوزه به‌منظور حفاظت و استفاده صحیح و پایدار از منابع طبیعی با توجه ویژه به منابع آب و خاک است.به طور کلی، تغییر اقلیم و خشکسالی علاوه بر تحمیل هزینه های اقتصادی منجر به تشدید وقوع سیلاب ها، کاهش عمر مفید مخازن، از بین رفتن پوشش گیاهی و کاهش تولیدات کشاورزی شده است. 
سالانه 700 میلیون متر مکعب آب و شاید هم بیشتر، از دشت های عطش زده خراسان جنوبی به ناکجا آباد روانه می شود، این درحالی است که نسخه شفابخش این ماجرا روی میز مسئولان، منتظر توجه و تامین اعتبار کافی است، کاش بیابان های عطش زده، آبخیزداری را فریاد می کشیدند. 
خراسان جنوبی در ردیف پنج استان بحرانی کشور قرار گرفته، استانی که حالا درگیر خشکسالی ویرانگر، مهاجرت های پر چالش و البته فرونشست زمین شده است، باید تمام توان مسئولانش را مطالبه کند تا اندکی از آلام خشکسالی های پیش بینی شده برای آن کاهش یابد. نسخه علاج این درد بی پایان که انگار سرطانی مهلک است توسط مجموعه منابع طبیعی و آبخیزداری مدام به این مسئول و آن نماینده ارسال می شود تا شاید همه همصدا شوند و دیگران هم بدانند که بهترین راه نجات استان اجرای کامل طرح های آبخیزداری است. 
آبخیزداری به مجموعه ای از فعالیت های بیولوژیکی، بیومکانیکی، مکانیکی و برخی از رفتارهای مدیریتی در بخش مرتعداری و بیابان زدایی گفته می شود از جمله عملیات مکانیکی می توان به اصلاح شیب آبراهه ها از طریق احداث بندها و سدها، تراس بندی و بانکت سازی، دیواره سازی برای حفاظت کناره ها و بستر رودخانه و سایر اشاره کرد. 
کاشت گونه های گیاهی مناسب، کشت نواری، کشت درختان با هدف جلوگیری از فرسایش خاک، جنگل کاری و سایر از جمله اقدامات بیولوژیکی در طرح های آبخیزداری محسوب می شود. مقابله با گسترش بیابان، توسعه مراتع بذر کاشت، مدیریت ترکیب گیاهان مرتعی نیز از اقداماتی دیگری است که در طرح های آبخیزداری مورد توجه قرار می گیرد. 
کارشناسان این حوزه معتقدند؛ به ازای هر هکتار اجرای عملیات آبخیزداری می توان بین 20 تا 25 درصد از حجم آب نگهداری شده و ذخیره ای در سفره های زیرزمینی را افزایش داد.
آبخیزداری و آبخوان‌داری یکی از اقدامات مؤثر در کنترل سیلاب است؛ که این مسئله در سال‌های اخیر مورد تأکید مقام معظم رهبری واقع شده بود و در سال گذشته 200 میلیون دلار از صندوق توسعه ملی به دستور مقام معظم رهبری به این مسئله اختصاص یافت. پیش‌بینی رهبر معظم انقلاب اسلامی برای انجام اقدامات آبخیزداری در کشور در مواقع خشکسالی و ترسالی نشان‌دهنده اهمیت مسئله آبخیزداری در کشور برای جلوگیری از وقوع سیلاب‌های ویرانگر در زمان ترسالی و ذخیره آب در زمان خشکسالی است.
 آبخیز داری برای «کنترل» آب
ارسال دیدگاه
اخبار روز
ضمیمه