سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین از آغاز آزمایش انسانی (مطالعه بالینی) حداقل ۲  واکسن ایرانی کرونا خبر داد و گفت: گام ‏های بلند فناوران ایرانی در دستیابی به واکسن کووید۱۹ ادامه دارد.‏
دیر یا زود به احتمال فراوان واکسن کرونا به بازار می آید و وارد ایران هم می شود اما اولویت بندی مناسب واکسیناسیون کرونا موضوع مهمی است که باید تعیین شده تا سلامت گروه‌های پُرخطر حفظ شود.
اولویت بندی دریافت واکسن کرونا نیازمند مطالعات بومی است که از هم اکنون باید برای آن برنامه ریزی شود.اولویت بندی دریافت واکسن کرونا نه به میزان ثروت و دارایی مردم، نه موقعیت سیاسی و مدیریتی آنها و نه به ویژگی های جنسیتی و تحصیلی و مانند اینها مربوط است، ضمن آن که اولویت های دریافت یک کشور الزاما همان هایی نیست که در کشور ما هم قابل استفاده باشد.
برای تعیین اولویت های دریافت واکسن نخست این اولویت ها در سطح کشوری و استانی حتی در جغرافیای محدودتری تعیین شوند. دوم این که اولویت ها ممکن است براساس سناریوهای مختلف به خصوص از نظر شرایط واکسن، فراوانی تولید و میزان دسترسی متفاوت باشد.
برآوردها نشان می دهد که حداقل در هفته ها و ماه های ابتدایی تولید واکسن تایید شده بین ۱۰ تا ۱۵ درصد جمعیت هر کشور امکان دریافت واکسن داشته باشند و لذا هر جامعه و به خصوص نظام سلامت در هر جامعه باید پیشاپیش گروه ها و جمعیت های دارای اولویت خود را بشناسد.
این اولویت ممکن است در جامعه ای به افراد دارای نقض سیستم ایمنی داده شود یا کادر درمانی در مواجهه با بیماران کرونایی را در نظر بگیرند. این اولویت ها نه بر اساس نظر شخصی مدیران و نه بر اساس رویکردی ذهنی بلکه بر پایه تحقیقات اپیدمیولوژی باید تعیین شوند.
تعیین اولویت ها برای دریافت واکسن احتمالی کووید۱۹ باید از هم اکنون برای سناریوهای مختلف واکسن توسط متخصصان اپیدمیولوژی و سایر رشته های مرتبط برای کشور تعیین شود.
وزارت بهداشت می تواند با سفارش این سوال علمی به محققان و مراکز تحقیقاتی مناسب پاسخ مستدلی در دست داشته باشد تا دچار غافلگیری و بلاتکلیفی نشود.
نکاتی که باید در مدیریت واکسیناسیون کرونا در نظر داشت نخست جدا کردن حساب جان مردم از سودجویی های عده ای است که هم اکنون هم از کرونا طلا می سازند و با بی تفاوتی به رنج مردم و اوضاع اقتصادی آنها تنها به منافع خود مشغول هستند و این مهم نیاز به برنامه ریزی دقیق و سنجیده دارد.
نکته دوم این است که مبادا از التهاب اپیدمی سوءاستفاده شود و  مردم را دانسته یا ندانسته در معرض خطر واکسن های تقلبی یا حتی واکسن های در معرض کارآزمایی قرار دهند. سومین نکته مهم اولویت بندی دریافت واکسن است که باید از هم اکنون برای آن برنامه داشت و مطالعات مقدماتی انجام داد.
به طور معمول اگر واکسنی تایید شده برای کرونا تولید شود، هرگز این چنین نیست که تصور شود سیل واکسن تولیدی به کشور سرازیر شود. ضمن آن که تاکنون هیچ ادعایی مبنی بر تولید واکسنی که ایمنی دائمی یا حتی طولانی مدت بدهد، نشده است و واکسن های احتمالی تولیدی مصونیت موقت از چند هفته تا چند ماه می دهد که مرتبا لازم است واکسن یادآور زده شود که این امر هم نیاز انبوه به واکسن را که حداقل در کوتاه مدت تامین آن برای کمتر کشوری ممکن میسر خواهد بود.
آزمایش ها برای تولید واکسن در برخی کشورها از جمله آمریکا، روسیه، آلمان، چین و ایران در حال انجام است و محققان این کشورها در تلاش هستند تا هرچه زودتر این محصول را تولید و روانه بازار کنند.
تحلیل‌های اولیه نشان می‌دهد که اولین واکسن کووید ۱۹ ساخت شرکت آمریکایی فایزر می‌تواند بیش از ۹۰ درصد افراد را از ابتلا به کرونا مصون کند؛ این شرکت آمریکایی بعد از اعلام شکست دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، نتیجه آزمایش های موفقیت آمیز خود را اعلام کرد.
محققان ایرانی نیز از ابتدای شیوع ویروس کرونا تلاش بی وقفه ای را برای تولید واکسن آن آغاز ک ردند. اکنون نام ایران همانند چین، روسیه، امریکا و آلمان به عنوان سازندگان اصلی واکسن این بیماری مطرح است و هشت واکسن ایرانی در فهرست نامزدهای واکسن کووید۱۹ سازمان جهانی بهداشت ثبت شده است.
کیانوش جهانپور سخنگوی سازمان غذا و دارو اخیرا در توئیتی از قرار گرفتن هشت واکسن ایرانی در فهرست نامزدهای واکسن کووید۱۹ سازمان جهانی بهداشت خبر داد.
وی در این توئیت نوشت: هشت واکسن ایرانی کرونا در فهرست نامزدهای واکسن سازمان جهانی بهداشت قرار گرفته و البته ۸ واکسن ایرانی دیگر درآستانه ورود به این فهرست قرار دارد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو همچنین از آغاز آزمایش انسانی (مطالعه بالینی) حداقل ۲  واکسن ایرانی کرونا خبر داد و گفت: گام های بلند فناوران ایرانی در دستیابی به واکسن کووید۱۹ ادامه دارد. * استاد دانشگاه علوم پزشکی
 شهید بهشتی ‏