گروه بانک بیمه و بورس - اشتباهات راهبردی در نظام بانکی کشور طی دهه های پیش، پدیده بانکداری مخرب را به وجود آورده است. بانک های ناتراز نباید تسهیلات بانکی بدهند و فقط اجازه خرید اوراق داشته باشند. بانک های ناتراز مخرب اقتصاد هستند. عملکرد بانک های خصوصی در اقتصاد کشور نامطلوب بوده است و ناترازی بانک ها یک پدیده تاریخی است.
مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری در این گزارش آورده است: طولانی ترین دوره تورم تاریخ را تجربه کرده ایم و ماجرای بانکی که از آغازین روز فعالیتش ناتراز عمل کرده است.
این محقق حوزه اقتصاد گفت: ما 52 سال روند تورمی را طی کرده ایم. تورم هم یعنی پول را از جیب قشر کمتر برخوردار جامعه می گیریم و به افرادی در سطوح بالای درآمدی جامعه می دهیم.
سعدوندی با اشاره به هشدار سال 1397 درخصوص پدیده شبه پول، افزود: در سال گذشته شاهد تبدیل شبه پول به پول بودیم و این مهم باعث بحران کنونی ارزی در کشور شد. در همین ارتباط هرگونه چالشی برای سپرده های بانکی در کشور به وجود بیاوریم در واقع یک اقدام علیه امنیت ملی کرده ایم، به گونه ای که این اتفاق می تواند به نتایج تأسف باری منجر شود و متاسفانه با این وجود همه سعی می کنند بر مسیر گذشته تأکید کنند و تلاشی برای اصلاح ساختار ندارند.
وی با اشاره به اینکه حتی در برنامه هفتم توسعه نیز بر ادامه روند وضع موجود تأکید شده است، گفت: متاسفانه در لایحه موجود فکر چندانی در خصوص رفع ابر چالش نظام بانکی نشده است.
این محقق نظام بانکی ادامه داد: بانکداری خصوصی باید مورد بازنگری جدی باشد اما بانکداری بخش دولتی نیز آنچنان خوب عمل نکرده است.
وی با اشاره به مدل کشور های دیگر در اداره نظام بانکی، گفت: به عنوان مثال در انگلیس پنج بانک، 90 درصد عملیات بانکی را انجام می دهند.
سعدوندی در خصوص لزوم شفافیت در کشور، گفت: ساخت بانک مانند ساخت یک نیروگاه اتمی و یا هواپیما است و از ظرافت های خاصی برخوردار است. بانکداری برای خلق پول نیازمند حمایت دولت است. چراکه خلق پول بانکی یک عمل حاکمیتی است.
وی در تشریح دیدگاه بانکداری مطلوب گفت: بانک ها تحت بازار و تحت نظارت گسترده دولت باید باشد، لذا بانک ها باید تمامی وام های خود را به طور شفاف بیان کنند. در بسیاری از کشورها، تمامی افرادی که از دولت پول دریافت می کنند معرفی می شوند و در همین خصوص قانون "سوت زنی" باید به درستی اجرا شود.
سعدوندی افزود: موسسات کوچک اجازه خلق پول ندارند، بلکه از بانک های بزرگ استفاده می کنند. متاسفانه در حال حاضر ما تمامی منابع حاصل از سپرده ها را از سراسر کشور جمع می کنیم و در قالب تسهیلات در بانک های شمال شهر تهران برای معدودی قابل برداشت می کنیم که این پدیده واقعاً جای تأسف دارد.
وی با اشاره به تله های فقر موجود در کشورهای مختلف، بر لزوم تشدید نظارت تاکید کرد و گفت: بانک های کوچک می توانند مکمل بانک های بزرگ باشند.
وی با اشاره به انحرافات موجود بانکی در کشور گفت: هفتاد درصد منابع بانکی به سرمایه درگردش تولید تخصیص داده می شود و این یعنی هفتاد درصد منابع بانکی به موجودی انبار تولید کنندگان تخصیص داده می شود. در واقع در این مکانیزم تامین سرمایه احتکار در کشور ما صورت می پذیرد.
دکتر سعدوندی با اشاره به اینکه ما در چهار سال گذشته سپرده گذاران را تنبیه کرده ایم، گفت: اگر شبه پول تخلیه بشود، دولت تمامی ابزارهای خود را در کشور از دست خواهد داد و ابر تورم در کشور پدید می آید.
این محقق حوزه اقتصاد در خصوص پیشنهاد خروج از وضعیت کنونی گفت: باید بودجه ارزی و ریالی از هم تفکیک شود. در واقع نرخ تسعیر، عامل اصلی و رسمی خلق پول در کشور است. لذا باید این پدیده را با تفکیک بودجه ارزی و ریالی کنترل کنیم.
وی با اشاره به بانکی که از روز اول ناتراز بوده است و ادعای خصوصی بودن دارد، گفت: کجای این بانک خصوصی است. بانکی که با وام ایجاد شده است آیا خصوصی است؟ حالا یک بانک از همان اول زیان ده بوده چه طور می تواند ادامه پیدا کند. یک روز هم نباید این ماشین اختراع پول ادامه حیات داشته باشد. لذا تعطیلی بانک ها می تواند ورشکستگی بانک های دیگر را داشته باشد از اینرو باید همه مدیران بانک های قبلی وارد بلاک لیست مدیریت بانکی بشود و مدیران جدید جای مدیران قبلی را بگیرند تا بانکداری کشور درست شود.
دکتر سعدوندی بر اصل استقلال بانکی تأکید کرد و گفت: کنترل تورم در بیش از 180 کشور جهان اتفاق افتاده است. اما چرا ما موفق نیستیم؟
سعدوندی با اشاره به اینکه سال های متمادی درآمدهای ارزی به طور کامل هزینه شده است گفت: این پدیده، تورم متمادی را برای کشور ایجاد کرده است. در واقع این پدیده تورم ریشه در نوع نگاه ما به منابع داخلی دارد. وقتی ارز حاصل از فروش نفت را هزینه جاری می کنیم و سرمایه گذاری نمی کنیم این پدیده اتفاق می افتد. لذا براین باورم از تمامی بانک های ناتراز باید امکان تسهیلات دهی گرفته شود و این اقدام به سیتسم بانکی کمک می کند.