یک پژوهشگر اقتصاد دریا در گفت و گو با «اقتصاددریا» :
غفلت تاریخی از توسعه اشتغال دریاپایه
گروه اقتصاددریا – امید عباسی - در اقتصاد تمامی کشورها اقیانوسها و دریاها، منبع کلیدی غذا، انرژی و مواد معدنی هستند. شیلات و آبزیپروری، حملونقل دریایی و گردشگری ساحلی و دریایی، آشناترین بخش این اقتصاد محسوب میشوند و درصورت ایفای نقش آن ها، ریشهکنی فقر، امنیت غذایی، ایجاد شغل، اقتصاد آبی پایدار و رفاه اجتماعی و اقتصادی تضمین میگردد. بهطور کلی، مجموعه فعالیتهای اقتصادی که منجر به ایجاد درآمد و بهرهمندی از منابع دریایی میشود، اقتصاد دریا یا اقتصاد آبی خوانده میشود. سازمان ملل متحد، اقتصاد آبی را بهعنوان مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی مرتبط با اقیانوسها، دریاها و مناطق ساحلی و اینکه آیا این فعالیتها، پایدار و از نظر اجتماعی، عادلانه در حوزه اشتغالزایی هستند، تعریف میکند.
به گزارش اقتصاددریا، در مجامع جهانی، توجه و حرکت بسوی پایداری، فراتر از دستاوردهای اقتصادی مدنظر قرار گرفته است بهگونهای که شیلات، سلامت اقیانوسها، حیات وحش و توقف آلودگی و اشتغال از جمله نکات کلیدی مهم اقتصاد آبی است.
حجم اقتصاد دریا در جهان سالانه بیش از ۱۰۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است که این رقم برای کشورمان حدود یک درصد و با احتساب فعالیتهای نفتی و گازی دریایی بین ۲ تا ۲.۷ درصد است. این در حالی است که از نظر پتانسیل موجود در اختیار کشور، ایران از بین ۱۸۴ کشور در رتبه چهلم قرار دارد. اما چرا کشوری که دسترسی به آبهای آزاد و سی ای اس را دارد با این رتبه در جهان شناخته شود؟
در کشور ما، فرصتهای عظیم و بی بدلیل چهار استان جنوبی با ۴۹۰۰ کیلومتر طول خط ساحلی و حدود ۱۳ هزار روستا و ۱۹۰ شهر و سه استان شمالی با ۸۹۰ کیلومتر خط ساحلی و حدود ۶۶۰۰ روستا و آبادی و ۱۴۰ شهر، در حوزههای گردشگری، تجاری، سکونتی، صنایع و شیلات، به دلیل عدم توسعه محدودههای سکونتی و اقتصادی بالقوه ماندهاند.
غفلت از شروط توسعه اشتغال
و اقتصاددریایی
مهدی تاجیک، پژوهشگر اقتصاد دریا گفت: یکی از مولفه های مهم، استفاده حداکثری از منابعی است که در اختیار اقتصاد قرار گرفته و این یکی از شروط توسعه اشتغال و اقتصاد دریایی است.وی با تاکید براین مهم که یکی از منابعی که کشور ایران از آن بهرهمند است دسترسی به آبهای آزاد و منابع آبی است، افزود: استفاده از ظرفیت دریا در بخشهای حملونقل، شیلات، سکونت جمعیت و استقرار صنایع بزرگ نه تنها در سدههای اخیر رشد چشمگیری داشته، اما سوال اینجاست کشور ما به رغم داشتن ظرفیت دریایی در جنوب و شمال، به چه میزان توانسته از این فرصت خدادادی بهره ببرد.
ملاک ارزیابی دولتها در اشتغال
دریا محور
وی با بیان این مهم که ایجاد اشتغال در دریا میتواند ملاکی برای ارزیابی دولتها و برنامههای آنان برای کشور محسوب شود، گفت: باید توجه داشت که با اتخاذ تصمیماتی نابخردانه که اثر مستقیم آن زندگی مردم را متاثر میسازد، اثرات منفی چند صدساله به همراه خواهند داشت و اینجاست که باید خرد چاشنی نگاهها و تصمیمات مسئولان شود.
گوی سبقت از کف ایران ربوده شد
سالها بی توجهیهایی صورت گرفته که گوی سبقت را به دست همسایگان خلیج فارس داده و متاسفانه بابت آنها پرسشی مطرح نمی شود، موضوع دیگری بود که تاجیک به ان اشاره داشت و گفت: مثال واضح این که بندر چابهاری که طبق تاکید تقریبا تمامی اسناد توسعه کلان کشور باید به کانون کریدور شرق تبدیل شود، کم رونق، کم اثر و کُند در پیچ و خم مسیر توسعه قرار گرفته است. اما اثری از توسعه اشتغال در آن دیده نمی شود.
این کارشناس اقتصاد دریا، تصریح کرد: در حال حاضر، محدودههای شهری و روستایی و تأسیسات بندری و نظامی فعلی کشور، فقط ۵ درصد سواحل در اشتغال زایی را به خود اختصاص داده و ۹۵ درصد ظرفیت ساحلی کشور، بدون استفاده باقی مانده است. هرچقدر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه تلاش دارند تا از سواحل و بخش مشاع دریایی کره زمین حداکثر استفاده را داشته باشند، متاسفانه در ایران در این حوزه با یک عقبماندگی تاریخی روبه رو است.
اگر میخواهیم اشتغال در بستر دریا رونق بگیرد، باید زیرساختهای آن را از قبل مهیا و امنیت شغلی و معیشتی صیادان و لنج داران و کسانی که امرار معاش آنها به دریا گره خورده، تامین کنیم. اقتصاد دریامحور موجب اشتغالزایی، کاهش وابستگی به نفت و رشد صادرات غیرنفتی است. امروز بیشتر کشورهای جهان اشتغالزایی، رشد اقتصادی، تولید ناخالص داخلی و ارزآوری خود را مدیون توسعه صنایع دریایی و تکیه بر اقتصاد دریا هستند.
توجه به این موضوع که بخش بزرگی از کشورها بر اقتصاد دریا متمرکز شده و از این طریق ضمن افزایش تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی، تبادلات و تعاملات تجاری خود را توسعه بخشیدهاند، لازم است برنامهریزیها و سیاستگذاریها در کشور به سمت استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت مغفول مانده سواحل، دریاها و مناطق آزاد رفته و توسعه مشاغل دریایی و توجه به اقتصاد دریا محور به عنوان یک ضرورت اساسی در جهت بهبود وضع معیشت و امنیت شغلی فعالان این حوزه و رونق تولید و صادرات، افزایش تولید ناخالص داخلی و ارزآوری برای کشور در دستور کار قرار گیرد.
به گزارش اقتصاددریا، در مجامع جهانی، توجه و حرکت بسوی پایداری، فراتر از دستاوردهای اقتصادی مدنظر قرار گرفته است بهگونهای که شیلات، سلامت اقیانوسها، حیات وحش و توقف آلودگی و اشتغال از جمله نکات کلیدی مهم اقتصاد آبی است.
حجم اقتصاد دریا در جهان سالانه بیش از ۱۰۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است که این رقم برای کشورمان حدود یک درصد و با احتساب فعالیتهای نفتی و گازی دریایی بین ۲ تا ۲.۷ درصد است. این در حالی است که از نظر پتانسیل موجود در اختیار کشور، ایران از بین ۱۸۴ کشور در رتبه چهلم قرار دارد. اما چرا کشوری که دسترسی به آبهای آزاد و سی ای اس را دارد با این رتبه در جهان شناخته شود؟
در کشور ما، فرصتهای عظیم و بی بدلیل چهار استان جنوبی با ۴۹۰۰ کیلومتر طول خط ساحلی و حدود ۱۳ هزار روستا و ۱۹۰ شهر و سه استان شمالی با ۸۹۰ کیلومتر خط ساحلی و حدود ۶۶۰۰ روستا و آبادی و ۱۴۰ شهر، در حوزههای گردشگری، تجاری، سکونتی، صنایع و شیلات، به دلیل عدم توسعه محدودههای سکونتی و اقتصادی بالقوه ماندهاند.
غفلت از شروط توسعه اشتغال
و اقتصاددریایی
مهدی تاجیک، پژوهشگر اقتصاد دریا گفت: یکی از مولفه های مهم، استفاده حداکثری از منابعی است که در اختیار اقتصاد قرار گرفته و این یکی از شروط توسعه اشتغال و اقتصاد دریایی است.وی با تاکید براین مهم که یکی از منابعی که کشور ایران از آن بهرهمند است دسترسی به آبهای آزاد و منابع آبی است، افزود: استفاده از ظرفیت دریا در بخشهای حملونقل، شیلات، سکونت جمعیت و استقرار صنایع بزرگ نه تنها در سدههای اخیر رشد چشمگیری داشته، اما سوال اینجاست کشور ما به رغم داشتن ظرفیت دریایی در جنوب و شمال، به چه میزان توانسته از این فرصت خدادادی بهره ببرد.
ملاک ارزیابی دولتها در اشتغال
دریا محور
وی با بیان این مهم که ایجاد اشتغال در دریا میتواند ملاکی برای ارزیابی دولتها و برنامههای آنان برای کشور محسوب شود، گفت: باید توجه داشت که با اتخاذ تصمیماتی نابخردانه که اثر مستقیم آن زندگی مردم را متاثر میسازد، اثرات منفی چند صدساله به همراه خواهند داشت و اینجاست که باید خرد چاشنی نگاهها و تصمیمات مسئولان شود.
گوی سبقت از کف ایران ربوده شد
سالها بی توجهیهایی صورت گرفته که گوی سبقت را به دست همسایگان خلیج فارس داده و متاسفانه بابت آنها پرسشی مطرح نمی شود، موضوع دیگری بود که تاجیک به ان اشاره داشت و گفت: مثال واضح این که بندر چابهاری که طبق تاکید تقریبا تمامی اسناد توسعه کلان کشور باید به کانون کریدور شرق تبدیل شود، کم رونق، کم اثر و کُند در پیچ و خم مسیر توسعه قرار گرفته است. اما اثری از توسعه اشتغال در آن دیده نمی شود.
این کارشناس اقتصاد دریا، تصریح کرد: در حال حاضر، محدودههای شهری و روستایی و تأسیسات بندری و نظامی فعلی کشور، فقط ۵ درصد سواحل در اشتغال زایی را به خود اختصاص داده و ۹۵ درصد ظرفیت ساحلی کشور، بدون استفاده باقی مانده است. هرچقدر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه تلاش دارند تا از سواحل و بخش مشاع دریایی کره زمین حداکثر استفاده را داشته باشند، متاسفانه در ایران در این حوزه با یک عقبماندگی تاریخی روبه رو است.
اگر میخواهیم اشتغال در بستر دریا رونق بگیرد، باید زیرساختهای آن را از قبل مهیا و امنیت شغلی و معیشتی صیادان و لنج داران و کسانی که امرار معاش آنها به دریا گره خورده، تامین کنیم. اقتصاد دریامحور موجب اشتغالزایی، کاهش وابستگی به نفت و رشد صادرات غیرنفتی است. امروز بیشتر کشورهای جهان اشتغالزایی، رشد اقتصادی، تولید ناخالص داخلی و ارزآوری خود را مدیون توسعه صنایع دریایی و تکیه بر اقتصاد دریا هستند.
توجه به این موضوع که بخش بزرگی از کشورها بر اقتصاد دریا متمرکز شده و از این طریق ضمن افزایش تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی، تبادلات و تعاملات تجاری خود را توسعه بخشیدهاند، لازم است برنامهریزیها و سیاستگذاریها در کشور به سمت استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت مغفول مانده سواحل، دریاها و مناطق آزاد رفته و توسعه مشاغل دریایی و توجه به اقتصاد دریا محور به عنوان یک ضرورت اساسی در جهت بهبود وضع معیشت و امنیت شغلی فعالان این حوزه و رونق تولید و صادرات، افزایش تولید ناخالص داخلی و ارزآوری برای کشور در دستور کار قرار گیرد.

ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
حمایت اتاق ایران از تشکیل دبیرخانه کریدور شمال- جنوب
-
رقابت چین و ژاپن با کره جنوبی در تولید سوخت متانول کشتی
-
غفلت تاریخی از توسعه اشتغال دریاپایه
-
دریغ از اقدام اساسی در سواحل مَکُران
-
دریغ از اقدام اساسی در سواحل مَکُران
-
آغاز طرح ساماندهی بنادر و اسکلههای فاقد مجوز استان بوشهر
-
«کمبود و خروج نقدینگی» بیماری خاموش بورس
-
نابسامانی توریسم دریایی خزر پس از آزادسازی سواحل
اخبار روز
-
هدف گذاری ترانزیت ۴۰ میلیون تنی در افق برنامه هفتم پیشرفت
-
۵۰ درصد اراضی مسیر ریلی رشت- آستارا آزادسازی شد
-
اقدامات شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران در طرح آبرسانی از سد طالقان به البرز و تهران
-
مشاغل دریایی بوشهر نیازمند حمایت برنامهریزی و تقویت زیرساختهاست
-
۲ پروژه بزرگ برای اصلاح و ارتقای وضعیت ریلی در بندر امام کلید خورد
-
عملیات اجرایی یک نیروگاه خورشیدی ۵۰۰ مگاواتی آغاز می شود
-
بخشدار خارگ: پایداری تولید نفت مرهون تلاشهای کارکنان پایانههای نفتی است
-
ثبت سرعت ۲.۲۶۹ گیگابیتی 5G همراه اول در آذربایجان غربی
-
تمرکز بر سرمایهگذاری در ماهیان دریایی و زنجیره ارزش
-
زیرساختهای گردشگری جنوب خوزستان بازسازی میشود
-
ارائه خدمات کامل لجستیکی در قالب زنجیره یکپارچه
-
صنعت توریسم ایران برای تحقق جذب ۱۵ میلیون گردشگر خارجی تا پایان برنامه هفتم توسعه آماده شده است
-
زمینهساز جهش تولید دریایی در برنامه هشتم توسعه
-
تشکیل ستادهای توسعه منطقهای برای محرومیتزدایی
-
احیای مناطق آزاد، اولویت اصلی وزارت اقتصاد برای توسعه اقتصادی کشور
-
تأکید بر نقش آبزیپروری در امنیت غذایی و اقتصاد دریا محور
-
تکمیل بزرگراه زاهدان - خاش تا سال ۱۴۰۵/چابهار به هاب ترانزیتی شرق کشور تبدیل میشود
-
تکمیل ۳۰ پروژه عمرانی "من شهردارم" منطقه یک تا نیمه شهریور
-
غرفه گروه ادمیرال، مقصد پرتردد نخستین روز نمایشگاه حملونقل
-
جایگاه برجسته خوزستان در تولید تجهیزات نفتی