گروه حمل و نقل- وزارت راه و شهرسازی از طریق مشارکت با بخش خصوصی نسبت به محاسبه و تعیین نرخ عوارض آزادراه‌ها اقدام و پس از ‏تصویب برای اجرا از تاریخ اول شهریور ابلاغ شده است. بر اساس آیین‌نامه اجرایی قانون احداث طرح‌های عمرانی حوزه راه و ترابری، وزارت راه و شهرسازی از طریق مشارکت با بخش ‏خصوصی نسبت به محاسبه و تعیین نرخ عوارض آزادراه‌ها اقدام و پس از تصویب برای اجرا از تاریخ اول شهریور ابلاغ شده ‏است. در عین حال، یک مقام مسئول وزارت راه و شهرسازی هم از اجرای طرح آزمایشی دریافت عوارض آزادراهی بر اساس پیمایش در آزادراه تهران-ساوه طی ماه جاری خبر داد و گفت: به زودی طرح دریافت عوارض آزادراهی به صورت الکترونیکی در ۱۱ آزادراه اجرایی می‌شود.
به گزارش اقتصادسرآمد، بهنام داودی با یادآوری این‌که روند الکترونیکی شدن پرداخت عوارض آزادراهی یا به عبارت دیگر تلاش برای رسیدن به آن از سال 1387 آغاز شده بود، اظهار کرد:  سال 1388  پرداخت الکترونیکی عوارض در سه آزادراه تهران–قم، اهواز-بندر امام و تهران-پردیس آغاز شد؛ البته نه به شکل آنچه امروز شاهد آن هستیم. در آن شیوه، هر گیت آزادراهی به یک خط عبوری مجهز شد که (با استفاده از تگ) پرداخت غیرنقدی عوارض امکان‌پذیر شده بود اما نه با فناوری که امروز از آن بهره گرفته‌ایم.
وی با بیان این‌که اجرای این طرح آن‌طور که انتظار می‌رفت، موفقیت‌آمیز نبود و به همین دلیل هم دیگر ادامه پیدا نکرد، افزود:اجرای طرح عوارض الکترونیکی تک لاین در این سه آزادراه خیلی موفق نبود و نتوانسته بود اهداف وزارت راه و شهرسازی را محقق کند، چون در آن زمان تکنولوژی و زیر ساخت‌های امروز را نداشتیم.
وی با اشاره به این‌که در حال حاضر شرایط خیلی بهتر شده است، تصریح کرد:‌ خوشبختانه مردم هم بیشتر آگاه شده‌اند و دیگر نمی‌خواهند در  سفرها وقت زیادی را پشت ایستگاه‌های اخذ عوارض تلف کنند.اواخر سال گذشته طرح پرداخت الکترونیکی عوارض آزادراهی در چهار آزادراه تهران–قم، تهران–ساوه، کرج-قزوین و قزوین-زنجان افتتاح شد.
مدیرکل بهره‌برداری آزادراه‌ها کاهش ترافیک در محدوده عوارضی‌ها، کاهش مصرف سوخت و متعاقب آن کاهش آلودگی محیط زیست، کاهش میزان استهلاک خودروها، جلوگیری از وقوع تصادفات ناشی از مشکلات فنی یا خستگی در این محدوده، ایجاد بانک اطلاعاتی ترددهای آزادراهی، استیفای حقوق دولت و سرمایه‌گذاران آزادراه‌ها و در نهایت افزایش عدالت اجتماعی را از اهداف دریافت عوارض آزادراهی اعلام کرد و افزود:  بحث دریافت عوارض به‌صورت پیمایشی یکی از اهداف وزارت راه و شهرسازی بود؛ چرا که تا پیش از این (و هم‌چنان) تردد کننده‌ها بدون در نظر گرفتن این‌که چقدر از مسیرشان را در آزادراه‌ها تردد کرده‌اند، باید عوارض کامل را می‌پرداختند. به‌عنوان مثال، اگر وارد آزادراه تهران–قم یا تهران–ساوه بشوید، بدون در نظر گرفتن اینکه از کدام ورودی آمده‌اید و کجا خارج شده‌اید، باید تمام نرخ مصوب پرداخت می‌شد.مهدی حیدری، مدیرکل دفتر جذب سرمایه و تجهیز منابع وزارت راه و شهرسازی ‏نیز می گوید: بر اساس تبصره (۲) ماده واحده قانون فوق الذکر و ماده (۳۴) آیین نامه اجرایی قانون مذکور، وزارت راه و شهرسازی نسبت به محاسبه و تعیین نرخ عوارض جدید آزادراه‌های احداثی توسط بخش خصوصی اقدام و پس از تصویب وزیر راه و شهرسازی، نرخ‌های مصوب که در ۱۵ ماه گذشته بدون تغییر مانده بود، برای اجرا از تاریخ اول شهریورماه امسال به شرکت‌های آزادراهی ابلاغ شده است.
وی با اشاره به هزینه نگهداری آزادراه‌ها گفت: بر اساس محاسبات انجام‌شده میزان هزینه نگهداری از آزادراه‌ها در سال ۹۸ با فرض حداقل هزینه ضروری نگهداری (سالانه ۲ درصد هزینه احداث) برابر با ۴۰۰ میلیارد تومان است. درحالیکه درآمد کل آزادراه‌ها از محل عوارض فعلی که صرف نگهداری از آن‌ها می‌شود برابر با ۱۲۰ میلیارد تومان یعنی کمتر از یک سوم حداقل میزان مورد نیاز است.
مدیرکل دفتر جذب سرمایه و تجهیز منابع وزارت راه و شهرسازی ادامه داد: برای تأمین حداقل بودجه هزینه نگهداری راه‌ها، عوارض فعلی تردد خودرو‌ها باید به میزان ۳۰۰ درصد رشد کند، درحالیکه میانگین رشد عوارض در سال جاری ۲۱ درصد تعیین‌شده است.
حیدری تصریح کرد: بر اساس محاسبات صورت گرفته مبنی بر داده‌های آماری بارنامه‌های صادره، نسبت متوسط کل عوارض دریافتی از خودرو‌های سنگین شامل تریلی، کامیون دو محور و سه محور به میزان دریافتی آن‌ها بابت کرایه حمل بار برای چند نمونه مورد بررسی برای کل مسیر بین ۲ تا ۶ درصد است.