اما و اگرهای تولید و صادرات آبزیان ایران در گزارش «اقتصادسرآمد»

شیلات در تلاطم

گروه صنعت و تجارت- نياز و تقاضا براي ماهي و غذاي دريايي در جهان رو به افزايش است و محصولات مدام کمياب ­تر و کمتر مي ­شوند. آبزي پروري بخش نوپا و جديد اقتصاد است که رشدي فزاينده و آينده­اي مطمئن دارد. آينده توليد ماهي مستلزم استفاده از آب با حداکثر صرفه­ جويي و حذف مواد زائد با حداقل مصرف انرژي و به روش مناسب با محيط زيست مي­ باشد.با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور ایران از لحاظ شرایط ایده آل تولید و نزدیکی به بازار مصرف در کشورهای اروپایی تلاش برای افزایش توان تولیدی و صادراتی کشور دور از تصور نخواهد بود و شاهد افزایش توجه و سرمایه گزاری بخش ­های دولتی و خصوصی در سال های اخیر بوده ایم.همچنین برای افزایش توان رقابتی در صادرات آبزیان نیاز به تحولات وسیعی در بخش ­های مختلف زنجیره تولید و عرضه محصولات آبی هستيم. افزایش کیفیت و کمیت تولید و کاهش هزینه­ ها تنها در سایه افزایش اطلاعات، تجهیز مراکز شیلاتی به سیستم ­های نوین مدیریتی و آموزش نیروهای متخصص در مدیریت مراکز تولیدی میسر است.
به گزارش اقتصادسرآمد، ایران به دلیل داشتن سواحل بزرگ و داشتن یک خلیج و دو دریای بزرگ جهان می تواند شرایط مناسبی برای تولید شیلات داشته باشد. 
 طی سالیان گذشته 44 کشور دنیا مقصدکالاهای صادراتی آبزیان ایران بوده ­اند و در سال 1396 این 5 / 137هزار تن به 39 کشور صادر شده است که طیف وسیعی از کشورها را شامل می­ شود. در جدول شماره 2 ذيل مقدار و ارزش صادرات به تفکیک هر کشور ذکر شده است.
شیلات با دارا بودن کمتر از یک درصد سهم از کل تولیدات کشاورزی بیش از 10 درصد ارزش صادرات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است. اساساً صنعت تولید و تجارت آبزیان ایران صنعتی جوان است که سابقه‌ای کمتر از چهار دهه در کشور دارد و به جرات می‌توان گفت که این بخش محصول نظام جمهوری اسلامی ایران است. و در حال حاضر ایران از نظر صید، رتبـه بیست و نهم و در آبزي‌پروري رتبه هفدهم را داراست.
اروپا در سال‌هاي نه چندان دور هدف اصلي صادرات آبزيان ايران بوده و تجار عمده آبزيان كشورهاي اسپانيا، فرانسه، پرتغال، ايتاليا و انگلستان و ... با محصولات ايراني به خوبي آشنا و مشتري آن بوده‌اند. با افول روابط سياسي و اقتصادي از يك سو و كاهش قدرت خريد آنان و ضعف توان اقتصادي كشورهاي اروپايي از سوي ديگر (و البته باز شدن ساير بازارها براي صادركنندگان ايراني) اين بازار از دسترس ما خارج شد و آنان به دنبال تأمين‌كنندگان ديگر رفتند. در يكي دو سال اخير مجددا اقبال خريداران اروپايي به محصولات ايراني افزايش يافته ولي متأسفانه بالا بودن تعرفه واردات اين محصولات از ايران مانعي جدي براي حضور هرچه بيشتر صادركنندگان ايراني در اين بازار شده است.
مشکلات فراروری توسعه صادرات آبزیان از مشکلات سایر بخش ­های صادراتی جدا نیست و صادر کنندگان آبزیان نیز همانند سایر صادر کنندگان کشور از محدودیت ­های نقل و انتقال مالی، دور زدن تحریم ­ها، سیاست جدید اخیر ارزی دولت مبنی برحمایت از واردات با تعیین نرخ 42.000 ریالی، محدودیت اعتبارات تخصیصی، نرخ بهره بالا (نسبت به رقبایمان در سایر کشورها)، عدم ثبات سیاست ­ها و موارد مشابه در فشار هستند.
علاوه بر اصلاحاتی که باید به صورت کلان در اقتصاد کشور صورت پذیرد و خصوصاً مانع فعلی یعنی الزام صادر کننده به فروش ارز خود به نرخ تعیین شده دولت، بر اساس مشکلات اختصاصی که توضیح داده شد راه حل­ ها روشن است.یکی از مهمترین کارها بهبود ساختار تولید و نظام بهره­ برداری در صنعت شیلات است. پرورش دهنده ماهی سردابی و گرمابی باید متوجه باشد که در صورت تداوم تولید خود به شیوه­ های قبلی و محصور ماندن در حصار بازار داخلی امکان رشد و توسعه از آنان سلب می شود و تنها در صورتی که با هدف تولید بخشی از محصول برای بازارهای صادراتی نظیر روسیه، ژاپن، ویتنام و کشورهای اروپایی به تداوم فعالیت بپردازند می توانند موفق شوند. 
علاوه بر این ارتقای دانش فنی تولید و نیز بهینه سازی سیستم ­های فرآوری، بهبود روش ­های بازاریابی و عرضه محصول و نیز تداوم سرمایه گذاری­ های انجام شده در زمینه کیفیت بسته­ بندی است. خوشبختانه در حال حاضر پیشرفته­ ترین ماشین آلات انجماد و بسته ­بندی در کشور ما وجود دارد و صاحبان واحدهای فرآوری آبزیان با کمک صادرکنندگان با سرمایه ­گذاری گسترده، این صنعت را به روز نگه داشته و بالاترین استاندارها برای صادرات به اتحادیه اروپا، روسیه و بسیاری از کشورهای هدف صادراتی را اخذ نموده ­اند. این روند باید ادامه یابد.
کاهش تعرفه صادرات به اتحادیه اروپا و نیز حل معضل صادرات مستقیم به کشور چین نیازمند اقدام جدی توسط دولت و به کار افتادن دستگاه دیپلماسی کشور است که این کار هم در حال پی­گیری است ولی با حرکت لاک پشتی تصمیمیات دولتی، با سرعت لازم و به درستی پیش نمی ­رود.
شیلات در تلاطم
ارسال دیدگاه
اخبار روز
ضمیمه