آیا ایران سرآمد ژئوپلتیک است؟
مهدی خورسند
در روزهای گذشته شاهد افزایش اهمیت مزیتهای جغرافیای ایران اسلامی برای کشورهای همسایه هستیم. دسترسیهای ارتباطی که ایران میتواند برای کشورهای همسایه ایجادکند از اهمیت بالایی برخورداراست. «گراهام فولر» نویسنده و افسر سابق سازمان سیای آمریکا در کتابی تحت عنوان «قبله عالم ژئوپلتیک ایران» با توضیح و تبیین فرهنگ و سیاست ایران از گذشته تا امروز، بهرابطه ایران با همسایگانش و دیگر کشورهای منطقه و حتی جهان، از عراق گرفته تا کشورهای خلیج فارس، عربستان، ترکیه، لبنان، آمریکا، روسیه تزاری، شوروی، روسیه پساشوروی، افغانستان، پاکستان و ... میپردازد. فولر در کتاب قبله عالم، با تیزبینی و فهمی درست از تاریخ و وجوه جغرافیای سیاسی ایرانی، دست به واکاوی وضعیت این کشور در سپهر سیاست و اقتصاد سیاسی در سطوح منطقهای و جهانی زده و موفق میشود یکی از روشنترین تصویرها را از این کشور کهن ارائه دهد.
۱. بر همین اساس، امروز شاهد آن هستیم با خروج غیرمسئولانه آمریکاییها از افغانستان، همسایگان ما پس از سالها هشدار مقامات ایرانی درباره آنکه، امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه رقم بخورد، به این جمعبندی رسیدهاند که باید دیپلماسی همکاری و همگرایی جمهوریاسلامی را جدی بگیرند.
ایران دو دهه است که پیشگام بومیسازی امنیت منطقه است و بهدلیل ابتکار بیشتری که در این فضا داشتهایم، میتوان گفت باید تعاملات در همه زمینههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی با محوریت ما باشد. زیرا دولت ایران لنگرگاه امنیت منطقه است. خوشبختانه جمهوری اسلامی اثبات کرده است علاوه بر آنکه امنیت خودش را تضمین کرده برای کشورهای دیگر منطقه نیز امنیت به ارمغان آورده است. سفرهای اخیر مقامات آذربایجان، ترکمنستان، ارمنستان و تاجیکستان و در آینده قرقیزستانیها به تهران نیز حاکی از شکلگیری روابط حسنه با کشورهای عضو شانگهای است. آنها به حضور ایران در عرصه منطقهای علاقهمند هستند؛ زیرا تهران ثابت کرده توانایی ایجاد همگرایی و حل بحرانها را دارد. دولت سیزدهم در تعامل با همسایگان است و باوجود تجربه ۴۰ساله کشور در ارتباط گیری با دنیا، مسئله عملیاتیسازی ایده همگرایی باهمسایگان را دنبال میکند و این پیام حقیقی مخابره شده است. دولتهای همسایه نیز با شناخت هرچه بیشتراز مزیتهای کشورمان در حال میل به روابط بیشتر هستند. اگرچه در سالهای گذشته شاهد رشد فعالیت عربستان در این کشورها بودهایم ولی امروز مزیتها بازیابی و حوزههای جدید بازگشایی شدهاست. در همین راستا شاهد آن هستیم آمار تجارت خارجی ما روبه رشد است. در طول ۱۲سال گذشته سطح تعاملات با ترکمنستان خیلی ضعیف شده بود، اما امروز شاهد برنامهریزی دو طرف برای تأمین نیازهای متقابل، از طریق آغاز تجارت بین دو کشور هستیم.
همانطور که رهبر انقلاب در دیدار با رئیسجمهور ترکمنستان اعلام کردند، رقبای جهانی علاقهمند توسعه روابط کشورهای همسایه نیستند. دکتر رئیسی نیز در دیدار با مقامات ترکمنستانی در تهران اعلام کرد روابط ما با ترکمنستان رابطه خویشاوندی است و این مسئله خیلی عمیق است. متأسفانه در گذشته، سوءتفاهمها سبب شده بود مدتی روابط ما با کشورهای آسیای میانه به سردی بگراید اما دولت با نگاه واقعی که به مسائل دارد، در حال انجام اقدامات مفیدی است.
۲. جغرافیای ایران و دسترسی کشور ما به آبهای گرم جنوبی و اقتصاد بینالملل برای کشورهایی مانند ارمنستان که محصور در جغرافیا و مورد تهدید همسایگانشان هستند، به منزله یک راه تنفس حیاتی است و ما باید در این فضا بتوانیم روابط خوبی را تنظیم کنیم تا اقتصاد آنها به جغرافیای ما گره بخورد و این موجب تغییر وزن ایران در منطقه میشود . ما میتوانیم خط وصل اقتصاد اوراسیا به هند باشیم و این مسئله، میتواند موجب تغییر حرکت راهبردی ما و بالا رفتن امنیت کشور شود. با ایجاد چنین فضایی دیگرکشورما به راحتی تحریم نمیشود؛ زیرا کشورهای وابسته به مزیتهای ایران نمیتوانند در برابر به خطر افتادن منافعشان سکوت کنند. ما تاکنون هزینه حضور در صحنه بینالملل را به دلیل تنهایی راهبردی پرداختهایم اما به واسطه افزایش روابط حسنه میتوانیم شرکایی داشته باشیم که با همکاری آنها مانع از ضعف راهبردی کشور و تحریمهای ظالمانه شویم.
کارشناس مسائل اوراسیا
در روزهای گذشته شاهد افزایش اهمیت مزیتهای جغرافیای ایران اسلامی برای کشورهای همسایه هستیم. دسترسیهای ارتباطی که ایران میتواند برای کشورهای همسایه ایجادکند از اهمیت بالایی برخورداراست. «گراهام فولر» نویسنده و افسر سابق سازمان سیای آمریکا در کتابی تحت عنوان «قبله عالم ژئوپلتیک ایران» با توضیح و تبیین فرهنگ و سیاست ایران از گذشته تا امروز، بهرابطه ایران با همسایگانش و دیگر کشورهای منطقه و حتی جهان، از عراق گرفته تا کشورهای خلیج فارس، عربستان، ترکیه، لبنان، آمریکا، روسیه تزاری، شوروی، روسیه پساشوروی، افغانستان، پاکستان و ... میپردازد. فولر در کتاب قبله عالم، با تیزبینی و فهمی درست از تاریخ و وجوه جغرافیای سیاسی ایرانی، دست به واکاوی وضعیت این کشور در سپهر سیاست و اقتصاد سیاسی در سطوح منطقهای و جهانی زده و موفق میشود یکی از روشنترین تصویرها را از این کشور کهن ارائه دهد.
۱. بر همین اساس، امروز شاهد آن هستیم با خروج غیرمسئولانه آمریکاییها از افغانستان، همسایگان ما پس از سالها هشدار مقامات ایرانی درباره آنکه، امنیت منطقه باید توسط کشورهای منطقه رقم بخورد، به این جمعبندی رسیدهاند که باید دیپلماسی همکاری و همگرایی جمهوریاسلامی را جدی بگیرند.
ایران دو دهه است که پیشگام بومیسازی امنیت منطقه است و بهدلیل ابتکار بیشتری که در این فضا داشتهایم، میتوان گفت باید تعاملات در همه زمینههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی با محوریت ما باشد. زیرا دولت ایران لنگرگاه امنیت منطقه است. خوشبختانه جمهوری اسلامی اثبات کرده است علاوه بر آنکه امنیت خودش را تضمین کرده برای کشورهای دیگر منطقه نیز امنیت به ارمغان آورده است. سفرهای اخیر مقامات آذربایجان، ترکمنستان، ارمنستان و تاجیکستان و در آینده قرقیزستانیها به تهران نیز حاکی از شکلگیری روابط حسنه با کشورهای عضو شانگهای است. آنها به حضور ایران در عرصه منطقهای علاقهمند هستند؛ زیرا تهران ثابت کرده توانایی ایجاد همگرایی و حل بحرانها را دارد. دولت سیزدهم در تعامل با همسایگان است و باوجود تجربه ۴۰ساله کشور در ارتباط گیری با دنیا، مسئله عملیاتیسازی ایده همگرایی باهمسایگان را دنبال میکند و این پیام حقیقی مخابره شده است. دولتهای همسایه نیز با شناخت هرچه بیشتراز مزیتهای کشورمان در حال میل به روابط بیشتر هستند. اگرچه در سالهای گذشته شاهد رشد فعالیت عربستان در این کشورها بودهایم ولی امروز مزیتها بازیابی و حوزههای جدید بازگشایی شدهاست. در همین راستا شاهد آن هستیم آمار تجارت خارجی ما روبه رشد است. در طول ۱۲سال گذشته سطح تعاملات با ترکمنستان خیلی ضعیف شده بود، اما امروز شاهد برنامهریزی دو طرف برای تأمین نیازهای متقابل، از طریق آغاز تجارت بین دو کشور هستیم.
همانطور که رهبر انقلاب در دیدار با رئیسجمهور ترکمنستان اعلام کردند، رقبای جهانی علاقهمند توسعه روابط کشورهای همسایه نیستند. دکتر رئیسی نیز در دیدار با مقامات ترکمنستانی در تهران اعلام کرد روابط ما با ترکمنستان رابطه خویشاوندی است و این مسئله خیلی عمیق است. متأسفانه در گذشته، سوءتفاهمها سبب شده بود مدتی روابط ما با کشورهای آسیای میانه به سردی بگراید اما دولت با نگاه واقعی که به مسائل دارد، در حال انجام اقدامات مفیدی است.
۲. جغرافیای ایران و دسترسی کشور ما به آبهای گرم جنوبی و اقتصاد بینالملل برای کشورهایی مانند ارمنستان که محصور در جغرافیا و مورد تهدید همسایگانشان هستند، به منزله یک راه تنفس حیاتی است و ما باید در این فضا بتوانیم روابط خوبی را تنظیم کنیم تا اقتصاد آنها به جغرافیای ما گره بخورد و این موجب تغییر وزن ایران در منطقه میشود . ما میتوانیم خط وصل اقتصاد اوراسیا به هند باشیم و این مسئله، میتواند موجب تغییر حرکت راهبردی ما و بالا رفتن امنیت کشور شود. با ایجاد چنین فضایی دیگرکشورما به راحتی تحریم نمیشود؛ زیرا کشورهای وابسته به مزیتهای ایران نمیتوانند در برابر به خطر افتادن منافعشان سکوت کنند. ما تاکنون هزینه حضور در صحنه بینالملل را به دلیل تنهایی راهبردی پرداختهایم اما به واسطه افزایش روابط حسنه میتوانیم شرکایی داشته باشیم که با همکاری آنها مانع از ضعف راهبردی کشور و تحریمهای ظالمانه شویم.
کارشناس مسائل اوراسیا
![آیا ایران سرآمد ژئوپلتیک است؟](/content/newspaper/Version1381/0/Page2/newspaperimgl_1381_2.jpg?width=1500&crop=1206,337,244,1432)
ارسال دیدگاه
عناوین این صفحه
-
جهرمی، سخنگوی دولت صنعت گردشگری ایران در سال ۲۰۲۱ رشد ۴۰ درصدی داشته است
-
اقتصاد دریا مثل تولید مغفول مانده بود
-
آمدم تا با ساختارهای فسادزا مبارزه کنم
-
توقف تعهدات فراپادمانی ایران پس از قطعنامه آژانس
-
بازنشستگان تامین اجتماعی از مقام معظم رهبری استمداد کردند
-
آیا ایران سرآمد ژئوپلتیک است؟
-
تاکید رئیس مجلس بر رفع مشکل روستاها و مناطق دچار تنش آبی و تدوین سند حکمرانی آب
-
صدور10 میلیون کارت ملی تا پایان شهریور ماه
-
تاثیر مستقیم آزادسازی داراییهای توقیف شده ایران در عراق بر کاهش قیمت ارز
-
پیام آشتیانی به مدیر عامل سازمان صنایع هوایی وزارت دفاع ساخت هواپیمای مسافربری در اولویت برنامههای سازمان صنایع هوایی قرار گیرد
-
رشد ۴۰ درصدی صنعت گردشگری ایران در سال ۲۰۲۱
اخبار روز
-
۳۰۰ هزار نفر در صف وام ازدواج هستند؛ مقررات تغییر نکرده است
-
اراده دولت چهاردهم برای اصلاح شرایط سخت اقتصادی
-
آلن بدرود، آقای خاص سینمای فرانسه
-
انتخاب وزیر زن در راستای استفاده از ظرفیتهای قانون اساسی است
-
حمایت انجمن اسلامی وزارت نیرو از دکتر علی آبادی وزیر پیشنهادی نیرو
-
معابر محلات چیذر و حکمت بهسازی شد
-
پیرامون بوستان نیاوران، نفسی تازه گرفت
-
اجرای ۶ هزار متر مکعب دیوار حائل در منطقه یک تهران
-
دروازه فرهنگی محور گردشگری دربند به سازه رسید
-
ارسال ۷ هزار وسیله سرمایشی به سراسر کشور در قالب پویش نسیم برکت
-
غلامرضا نوری قزلجه گزینه نهایی پزشکیان برای وزارت جهاد کشاورزی
-
داروت اولین پلتفرم داروخانه بلاکچینی کشور تاسیس شد
-
واریز 745 میلیارد تومان سود به حساب اعضای بازنشسته صندوق ذخیره فرهنگیان
-
رونمایی از کتاب "الشام" و "عشق چرا ندارد" در فرهنگسرای عطار نیشابوری
-
راهنما خرید نرده شیشه ای – جانپناه شیشه ای – هندریل شیشه ای
-
بهترین سنگ تراورتن ایران کدام است؟
-
شرکت فرستاده ویژه نخست وزیر هند در مراسم تحلیف پزشکیان
-
برداشت اشتباه از شفاف سازی وزیر اقتصاد
-
طرح الگوی خدمت در ۵ محور منطقه یک در حال اجرا است
-
نشست هماندیشی مدیران کل حوزه وزارتی وزارتخانهها با حضور وزیر اقتصاد