«سرآمد» بررسی کرد؛
چالشها و فرصتهای اقتصاد دریامحور ایران
اقتصادسرآمد- ناخدا نظام نجفی بیرگانی- دریا منبعی سرشار از مواهب الهی است. 71 درصد از کره زمین را آب فرا گرفته است، لذا دریاها چند برابر خشکیها سرشار از منابع طبیعی، معدنی، زیستی، جانوری، گیاهی و انرژی هستند و این مهمترین موضوع و دلیلی است که باید به دریاها توجه بسیار خاص و ویژه داشت. امری که ما هرگز به صورت جدی به آن نپرداختهایم و در عمل از مواهب دریا و اقتصاد دریا بیبهره ماندهایم.
به گزارش اقتصادسرآمد، از دیرباز راههای آبی با صرفهترین راه انتقال کالاها بودهاند. بالغ بر90 درصد سهم حمل و نقل جهانی از کریدورهای دریایی صورت میپذیرد. حجم تجارت دریایی جهان در سال 2024 به 720/12 میلیارد تن رسید.
سهم سواحل از اقتصاد دریا به 1500 میلیارد دلار رسیده و انتظار میرود تا سال 2030 این سهم به 3000 میلیارد دلار برسد.
بیش از 3 میلیارد نفر در جهان برای امرار معاش خود به اقیانوسها متکی هستند که اکثر قریب به اتفاق آنها در کشورهای در حال توسعه هستند و بخش زیادی از غذا و محصولات دریایی از این کشورها صادر میشود. بهطور مثال ژاپن 30 درصد از غذای جمعیت 130 میلیونی خود را از شیلات تامین میکند. 20 کشور در حال توسعه اول جهان در کنار دریا واقع شدهاند و 40 درصد از جمعیت جهان در فاصله 100 کیلومتری دریاها استقرار یافته و زندگی میکنند. درصد زیادی از بزرگترین و آبادترین شهرهای جهان در کنار سواحل واقع شدهاند در حالیکه در ایران بیشترین شهرهای صنعتی در نقاط مرکزی یا کویر هستند.
پتانسیلهای ایران در شکوفایی اقتصاد دریا محور:
موقعیت منحصر به فرد و راهبردی ایران در جنوب غرب آسیا و قرارگیری ایران در مسیر کریدور شمال به جنوب و توانایی اتصال شبهقاره هند به روسیه، اروپا، آفریقا و ایجاد منافع راهبردی مشترک بین ایران و کشورهای فعال در این مسیر و از یک سو اشراف ایران بر خلیجفارس، دریای عمان و تنگه هرمز و از سوی دیگر مجاورت با بزرگترین دریاچه بسته جهان (کاسپین) همگی موید پتانسیلهای بیهمتا در مسیر ترانزیت دریایی جهانی بوده که تا کنون بهرهبرداری مکفی از آن صورت نپذیرفته است.
سهم ایران از اقتصاد دریایی
سهم ایران از اقتصاد دریایی با احتساب نفت و گاز کمی بیش از 2 درصد تولید ناخالص ملی و بدون نفت تنها یک درصد میباشد درحالیکه این نرخ برای چین حدود 8 درصد از تولید ناخالص داخلی خود و با ارزشی بیش از 38/1 تریلیون دلار گزارش شده است در حالی که موقعیت راهبردی، سیاسی و اقتصادی سواحل خاص و ویژه ایران، برگ برندهای برای رقابت در توسعه اقتصاد دریایی کشور به شمار میرود. همچنین دارا بودن4/0% از کشتیهای جهان با 972 فروند کشتی و رتبه 22 جهانی حمل ونقل با ظرفیت حمل بار حدود 21 میلیون تن در سال 2024 از دیگر ظرفبت های ترانزیت دریایی موجود در ایران است.
به طور کلی اقتصاد و صنایع دریایی به حوزههای متنوعی مشتمل بر حمل و نقل دریایی، ساخت و تعمیر کشتی، گردشگری دریایی، صنایع فراساحل، شیلات،صنایع کشتیسازی، انرژیهای تجدید پذیر، صنایع نظامی، تامین مواد و تجهیزات دریایی و صنایع وابسته تقسیمبندی میگردد.برخی از این موارد در ذیل تبیین میگردد:
1- نقش گردشگری دریایی در اقتصاد دریا محور ایران، مشکلات و راهکارها
گردشگری یکی از سه پایه اصلی تجارت جهان است. ایران از نظر جاذبههای طبیعی در رتبه پنجم جهان قراردارد و جز ده کشور برتر و برجسته باستانی، تاریخی و فرهنگی جهان است و در حالیکه امکان بهرهبرداری و کسب درآمد بسیار از گردشگری و خصوصاً گردشگری دریایی را دارد اما با مشکلات عمدهای که در ذیل به آن پرداخته میشود بهره چندانی در این مورد را کسب ننموده است.
1-1-گردشگری دریای ایران- مشکلات:
زیرساختهای ناکافی شامل کمبود اسکلههای استاندارد و مناسب گردشگری دریایی، وضعیت ضعیف خدمات ساحلی شامل رستورانها، اقامتگاهها و سرویسها، نبود شناورهای تفریحی مدرن و ایمن
ضعف در بازاریابی و تبلیغات شمال، معرفی نشدن ظرفیتهای بینظیر دریایی ایران در سطح بینالمللی و نبودن بستههای سفر حرفهای و متنوع.
مشکلات مدیریتی و قوانین مقررات شامل، ناهماهنگی بین سازمانهای مرتبط و تعدد سازمانهای دریایی موازی و پیچیدگی صدور مجوزها.
کمبود مهارت و آموزش شامل کمبود نیروهای متخصص در فعالیتهای دریایی و ضعف در استانداردهای ایمنی و نجات.
هزینههای بالا و سرمایهگذاری شامل، نبود سرمایهگذاری بخش خصوصی و ریسک بالا برای خرید شناور، ساخت اسکله و تاسیسات
مشکلات محیط زیستی شامل، آلودگی سواحل، ضعف در مدیریت پسماند و حفاظت از اکوسیستمهای حساس
1-2-گردشگری دریای ایران- راهکارها:
توسعه زیرساختهای گردشگری
ساخت و نوسازی اسکلههای تفریحی و توریستی
تجهیز سواحل با امکانات متنوع و مدرن تفریحی، توریستی
ایجاد ناوگان گردشگری مدرن با تهیه کشتیهای کروز و قایقهای تفریحی و...
جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی شامل، تسهیل قوانین برای ایجاد کسب و کارهای دریایی
ارائه بستهها و مشوقهای حمایتی دولتی و معافیتهای مالیاتی و... برای سرمایهگذاران
بازاریابی و تبلیغات بینالمللی شامل، معرفی سواحل بینظیر ایران
تولید محتوا و تبلیغات هدفمند در پلتفرمهای جهانی
برگزاری سمینارها و رویدادهای بینالمللی دریایی مرتبط
آموزش و استاندارد سازی مشتمل بر ایجاد دورههای تخصصی برای دستاندرکاران حوزه دریایی و گردشگری و ارتقای استانداردهای دریایی مرتبط
توسعه گردشگری ساحلی-دریایی ترکیبی شامل: ترکیب گردشگری دریایی با اکو توریسم، زمین شناسی، فرهنگ محلی و غذاهای بومی
حفاظت از محیط زیست دریایی شامل، اجرای برنامههای پاکسازی ساحل، کنترل فعالیتهای آلاینده، ایجاد مناطق حفاظتشده برای گردشگری پایدار
همچنین در خصوص تقویت و توسعه گردشگری دریایی، طرح جامع هیات دولت آبانماه 1403 بیان میدارد، بهمنظور توسعه گردشگری دریایی، وزارتخانههای جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی موظف هستند با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، عرصههای مورد نیاز همانند اسکلهها و... که قابل واگذاری به بخش خصوصی فعال در بخش گردشگری هستند را شناسایی نموده و دستورالعمل نحوه واگذاری آنها را به هیات وزیران ارائه نمایند. (ظرف مدت زمان 6 ماه)
ماده 13 طرح جامع هیات دولت در ارتباط با توسعه خدمات گردشگری سلامت و جذب بیماران بیان میدارد،
وزارت بهداشت موظف است تا تعرفه خدمات درمانی مناطق ساحلی و جزایر جنوب کشور را در رقابت با کشورهای منطقه به صورت مناسب و رقابتی تعیین کند.
وزارت خارجه اقدامات لازم برای صدور روادید گردشگران سلامت را انجام دهد. بانک مرکزی آیین نامه تسهیلات بانکی بلند مدت به شرکتهای ارائه دهنده خدمات گردشگری سلامت را به تصویب شورای پول و اعتبار برساند.
2-صنایع فراساحل ایران و نقش آن در اقتصاد دریا محور:
به دلیل وجود ذخایر گشترده هیدروکربوری در بستر دریاها، پیشرفت فناوری اکتشاف و استخراج از آبهای عمیق و وجود میادین مشترک هیدروکربوری، توسعه صنایع فرا ساحل در دستور کار بسیاری از کشورهای پیشرفته قرار گرفته است.
مقایسه تولید نفت دنیا از خشکی و میادین دریایی نشان میدهد هر ساله روند بهرهبرداری از میادین دریایی عمیق در حال افزایش بوده است.
در حالیکه سهم خشکی از منابع دریایی تنها 9 درصد میباشد. سهم منابع دریایی کم عمق حدود 24 درصد و سهم منابع دریایی آبهای عمق حدود67 درصد میباشد.
بخش قابل توجهی از ذخایر نفت و گاز ایران در دریا و نزدیک سواحل قرار گرفته است به گونهای که 53 ردصد از میادین نفتی و گازی مشترک ایران در دریا واقع شده است. با توجه به برداشت روز افزون کشورهای همسایه از میادین نفتی و گازی مشترک دریایی، توسعه صنایع فراساحل بیش از پیش ضروری یه نظر میرسد. پیش بینی حجم تجمیعی بازار انواع شناورها و سکوهای فرا ساحل صنایع دریایی کشور نشان میدهد که بخش بزرگی از این بازار در خدمت بخش نفت و گاز کشور خواهد بود و براساس برآوردهای انجام شده، ایران طی چند سال آینده سالانه میلیاردها دلار انواع شناور و صنایع فراساحل نیاز دارد که این امر به تامین مالی و مشارکت بخش خصوصی نیاز مبرم دارد. همچنین برخی از مشکلات و راهکارهای مرتبط با این بخش بهطور خلاصه به شرح ذیل بیان میگردد:
2-1- مشکلات صنایع فراساحل ایران:
نیاز به سرمایهگذاری زیاد و ریسکهای بالا برای عملیات در آبهای عمیق
تحریم و محدودیت دسترسی به فناوری و سرمایه بینالمللی
فقدان تولید قابل توجه فرا ساحلی در دریای کاسپین که نتوانستهایم تولید اقتصادی خوبی داشته باشیم
تجهیزات فرسوده یا نیازمند نوسازی در دکلهای حفاری
کمبود نیروی انسانی و دانش فنی پیشرفته در حوزه دریایی/ فراساحل
مدیریت پروژه ضعیف و نبود نقشه راه استراتژیک برای توسعه فراساحلی
ضعف در تحقیق و سرمایهگذاری فناوری دریایی
نوسانات فشار در میدانهایی مثل پارس جنوبی که نیاز به پروژههای افزایش فشار دارد
محدودیت در بازار خدمات دریایی بینالمللی برای شرکتهای ایرانی
چالشهای محیط زیستی و نیاز به رعایت استانداردهای محیطی
2-2- راهکارهای پیشنهادی صنایع فراساحل ایران:
تدوین نقشه راه ملی برای توسعه صنایع فراساحل مشتمل بر اولویتبندی پروژهها، جذب سرمایه، نقش دانشگاهها و بخش خصوصی
تقویت شرکتهای پیمانکار داخلی و انتقال فناوری
سرمایهگذاری مکفی و موثر در تحقیق و توسعه در زمینه مهندسی دریا، تعمیر و نگهداری دریایی
تسهیل استفاده از تجهیزات و قطعات ساخت داخل در پروژههای فنی فراساحلی
بهبود مدیریت پروژه با بهرهگیری از سیستمهای مدرن مدیریت ریسک، زمانبندی و کیفیت
جذب سرمایهگذاری دریا محور در سطح کلان برای حمایت از اقتصاد دریا پایه
توسعه زیرساختهای کشتیرانی دریایی برای سرویسدهی به بازار بینالمللی
رعایت ملاحظات محیط زیستی و استفاده از فناوریهای پاک در پروژههای دریایی
3-شیلات و صنایع وابسته
یکی از مهمترین نیازهای امروزی، تأمین منابع غذایی است و کیفیت غذای مصرفی میباشد. اهمیت شیلات نه تنها به دلیل سهم مهمی که آبزیان در تأمین غذای مصرفی جامعه دارند، بلکه به دلیل نقش مهمی که در پایداری اکوسیستم ایفا میکند، روز به روز در حال گسترش است. سهم محصولات غذایی دریایی پرورشی از ۴۵ درصد فعلی به ۶۲ درصد در سال ۲۰۳۰ افزایش پیدا خواهد کرد. محصولات شیلات از دیرباز کالاهایی با قدرت ارز آوری بالا شناخته شده و امروزه در تجارت جهانی سهم بزرگی را به خود اختصاص دادهاند. یکی از منابع خدادادی که میتواند برای امنیت غذایی جامعه و توسعه صادرات غیرنفتی کشور جایگاه ویژهای را به خود اختصاص دهد، منابع آبزی است. توسعه این صنعت میتواند اقتصاد کشور را در کنار اقتصاد دیگر زیربخشهای کشاورزی، صنعتی و خدماتی از اقتصاد تک محصولی نفت خارج کرده و موجب پیشبرد اهداف کلان اقتصاد کشور خواهد شد. کسب درآمد ارزی به وسیله صادرات، اشتغالزایی، توسعه مناطق محروم سواحل مرزی به خصوص در جنوب کشور سبب شکوفایی اقتصادی خواهد شد. رویکرد جهانی به سمت آبزی پروری است و سهم آبزی پروری از ۴۴ درصد فعلی به ۵۲ درصد و مصرف ماهی نیز از ۵۰ به ۵۷ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. در کشورهای اسکاندیناوی با سواحل کمتر از ایران، حدود 3 میلیون تن تولید ماهی در قفس دارند در حالی که تولید ماهی در قفس ایران در سال 1402 حدود سی هزار تن بوده است. هدف پیشبینی شده برای تولید ماهی در قفس در برنامه ششم توسعه کشور، 200 هزارتن بوده است و این رقم در پایان برنامه هفتم توسعه باید به 500 هزار تن برسد که با روند فعلی فاصله بسیار وجود دارد. با فرض مهیا نمودن شرایط مناسب، ظرفیت 4/5 میلیون تن تولید ماهی در قفس در کشور موجود میباشد. در ذیل به بررسی مشکلات و بیان راهکارها در صنعت پرداخته میشود.
3-1-مشکلات صنعت شیلات ایران
کمبود سرمایه و زیرساخت - تأمین مالی دشوار، هزینه بالا- کمبود سردخانه، اسکله و حملونقل سرد- هزینه و کمبود نهادهها- وابستگی به واردات و نوسانات ارزی- محدودیت فناوری- کمبود واکسن و بچهماهی اصلاحشده- چالشهای محیط زیستی-کاهش ذخایر طبیعی و صید غیرمجاز- مشکلات بازاریابی و صادرات- بوروکراسی و قوانین پیچیده - صید بیرویه و ضعف مدیریت منابع- کمبود نیروی متخصص
3-2-راهکارهای توسعه شیلات ایران- سرمایهگذاری و حمایت مالی
حمایت از تجهیزات داخلی- توسعه فناوری- مدیریت پایدار منابع دریایی -کنترل بیماری و بهداشت - شبکه ملی پایش بیماریها- پایش هوشمند صید- ایجاد مناطق حفاظتشده- بازسازی ذخایر- آموزش نیروی انسانی- اصلاح قوانین و کاهش بوروکراسی- بهبود بازاریابی و صادرات
4- حوزه دریایی از منظر سرمایه گذاری
میزان حمل ونقل دریایی در سال ۲۰۳۰ میلادی از حدود ۱۰میلیارد تن به حدود ۱۵ میلیارد تن افزایش پیدا میکند و میزان سرمایه گذاری مورد نیاز برای دستیابی به این هدف حدود ۳ / ۱ تریلیون دلار برآورد میشود که بخش بزرگی از این حجم سرمایهگذاری به جایگزینی و نوسازی کشتیهای موجود مربوط است. قسمت اعظم ناوگان کشتیرانی ما فرسوده و با سن بالا بوده و نیاز به نوسازی و جوانسازی دارد. در صورتی که برای این مهم زودتر دست به کار نشویم و برنامهریزی و سرمایهگذاری لازم صورت نپذیرد در حمل ونقل دریایی در آینده با مشکل مواجه خواهیم شد. توجه به مقوله ناوگان دریایی، حمل ونقل دریایی و همچنین صنعت دریانوردی بایستی بیشتر گردد لذا ضروری است تا ناوگان دریایی کشور در برنامههای رشد، توسعه، بهینهسازی و ارتقا مورد توجه ویژه قرار گیرد. در ذیل به بررسی مشکلات و بیان راهکارها حوزه سرمایه گذاری پرداخته میشود.
4-1-مشکلات حوزه سرمایهگذاری
ناموفق بودن و ناکافی بودن جذب سرمایه گذاری داخلی وخارجی در بخش دریا و دریانوردی
حمایت ناکافی از سرمایه گذاران بومی، فعالان اقتصادی، بنگاههای کوچک و متوسط جوامع محلی
عدم سرمایهگذاریهای بزرگ در زیرساختها، تجهیزات و فناوریهای پیشرفته
کمبود منابع مالی و دشواری جذب سرمایهگذاران خارجی و داخلی
مشکلاتی در زمینه ظرفیت، مدرنیزاسیون و بهرهوری در بنادر و پایانههای دریایی ایران
عدم معرفی فرصتها و پتانسیلهای سرمایهگذاری و جذاب نمودن سرمایهگذاری در بخش دریا و دریانوردی برای سرمایهگذاران
عدم فراهم سازی زمینههای سرمایهگذاری و اهرمهای تشویقی و خاص برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی
عدم تکمیل زنجیره تامین و ضعف زیرساختها
عدم استفاده کافی از ظرفیت کشور در حمل ونقل دریایی و ترانزیت
وابستگی به ناوگانهای بیگانه و متعاقباً خطرات و هزینههای گزاف به دلیل استفاده از ناوگانهای بیگانه
بالابودن سن ناوگان
کاهش تعداد ناوگان مِلکی
عدم توسعه فناوریهای نوین
4-2-راهکارهای حوزه سرمایهگذاری
استفاده از اهرمهای تشویقی همانند پرداخت تسهیلات با شرایط سهل و کم بهره
حذف بوروکراسی دست و پا گیر اداری
معافیتهای مالیاتی
ایجاد زیرساخت جهت افزایش شناخت حوزه دریایی و فرصتهای موجود در آن
دعوت از سرمایه گذاران بزرگ داخلی و خارجی
برگزاری تورهای سرمایهگذاری دریایی
بیان و نمایش توجیهات و مزایای موجود در بخش دریایی جهت سرمایه گذاریهای سودآور
حمایت بیشتر از شرکتهای داخلی از جمله دانشبنیانها
ایجاد امنیت اقتصادی و سیاسی برای جذب سرمایه گذاران خارجی
برنامهریزی و سرمایه گذاری مناسب امکان اشتغال چندین میلیون نفر
ارائه تسهیلات، امکانات و امتیازات جهت ایجاد انگیزه
تشویق بخش خصوصی به ایجاد، توسعه و مدیریت بنادر
هوشمندسازی بنادر، ایجاد و تکمیل بنادر نسل سوم
استفاده بیشتر از فناوریها و تجهیزات و تکنولوژی روز
عدم وابستگی به ناوگانهای بیگانه و کاهش ریسک خطرات و هزینههای گزاف به دلیل استفاده از ناوگانهای بیگانه در شرایط تحریمی کشور
5- صنایع کشتیسازی
صنعت ساخت و تعمیر شناورها یکی از صنایع استراتژیک به شمار میآید که با توجه به ایجاد اشتغال و درآمد بسیار بالا و صنایع جانبی مرتبط، میتواند عامل توسعه صنعتی و اقتصادی هر کشور و زمینهای برای رشد صنایع جانبی مختلف باشد.
فرصتهای بیشماری در بخش دریا وجود دارد که از جمله این فرصتها حضور در صنعت تعمیر و نگهداری کشتیهای اقیانوس پیما، صنعت حمل ونقل بار و مسافر، توسعه بنادر، بانکرینگ و ساخت دکلهای حفاری است.
در حال حاضر اکثر شرکتهای کشتیسازی ایران با ظرفیت کمتر از 50 درصد کار میکنند. به ازای هر یک شغل مستقیم در صنایع کشتیسازی تا 7 شغل جانبی قابل ایجاد هست.
به عنوان مثال قرارداد ساخت 17 فروند کشتی در ایران توسط کره جنوبی که اجرا هم نشد میتوانست منجر به ایجاد 28 هزار شغل مستقیم و تا 140 هزار شغل غیرمستقیم میشد که با سرمایهگذاری و برنامهریزی و حمایت دولت از بخش دانش بنیان خصوصی داخلی در مناطق ساحلی قابل انجام هست.
5-1-مشکلات صنایع صنایع کشتیسازی
کمبود سرمایهگذاری و منابع مالی
تحریمها و محدودیتهای تجاری
مشکلات نیروی انسانی
مشکلات مدیریتی و راهبری
نبود فناوری و تخصص روز
5-2-راهکارهای صنایع صنایع کشتیسازی
سرمایهگذاریهایی در تحقیق و توسعه (R&D)
بهکارگیری فناوریهای نوین
استفاده از تجهیزات پیشرفته
ایجاد زیرساختهای مناسب برای حمل و نقل داخلی
تقویت صنعت لجستیک
بهبود حمل و نقل
خدمات پس از فروش
ایجاد مشوقهای لازم به صادرات و برندسازی
معرفی محصولات ایرانی به بازارهای جهانی
در پایان مجدداً بیان میگردد که دریا منبعی سرشار از مواهب الهی است و ثروتهای بینظیر و فراوانی در دریا و صنایع دریایی نهفته است.کشورهای جهان دهههاست که متوجه اهمیت این موضوع شده و بهسرعت در حال رشد و توسعه خود با استفاده از پتانسیلهای ارزشمند دریا هستند و سرمایهگذاریها و درآمدهای بسیاری انجام و حاصل نمودهاند. اقتصاد دریایی و دریامحور به سرعت در حال افزایش حجم و تاثیر خود در توسعه و رشد کشورها و ایجاد رفاه و امنیت برای آنهاست. ایران با پتانسیلهای عظیم دریایی که در اختیار دارد میتواند با کسب سهم بیشتر از اقتصاد دریا، سبب فزونی برکت در اقتصاد کشور در عرصههای حمل ونقل، کشتیسازی، شیلات، آبزیپروری و انرژیهای فراساحل و نوظهور گردد.
ظرفیتهای عظیم دریایی ایران بهحدی است که اگر کل صنایع را متوقف و تنها به صنایع دریایی بپردازیم به آسانی میتوانیم کشور را به رشد، توسعه، پیشرفت و سازندگی رسانده و تنها از درآمد اقتصاد دریا محور کشور را در رفاه و نعمت اداره کنیم. معیشت ملت را بهبود، بیکاری را حذف، صادرات را افزون و خصوصاً سواحل و بنادر را به مناطقی ثروتمند و بینظیر تبدیل کنیم. تجارت و ترانزیت دریایی منطقه را در اختیار و اقتدار و امنیت خود را به نهایت ممکن ارتقا دهیم.
دستیابی به این موارد نیازمند اصلاح ساختار تصمیمگیری و اجرایی دریایی کشور، حمایت قاطع مجلس، دولت و سایر ارکان و عزم و ارادهای جدی است. جهت رشد و توسعه مناسب و سریع کشور ایران، هیچ راهحلی جز توجه به فرهنگ و اقتصاد دریا و دریامحور وجود ندارد. ارائه کمک و راهکار به صنایع دریایی و دریانوردی و حمایت قاطع و جدی از این صنایع در کشور باید نهادینه و برای همه اندیشمندان، تصمیمگیرندگان، مجموعه دولت، ملت وظیفهای شرعی و ملی محسوب گردد.
برچسب ها : اقتصاد دریامحور ایران اقتصادسرآمد ناخدا نظام نجفی بیرگانی
-
بازیابی مغروقههای خلیج فارس با فناوری ایرانی؛ آغاز مسیر تازه در اقتصاد دریا
-
نخستین کشتی تجاری چین پس از محدودیتهای دریایی در چابهار پهلو گرفت
-
آغاز زنجیره جدید ارزش در اقتصاد دریا
-
ونیز ورود گردشگران را گرانتر میکند
-
تنگه هرمز بار دیگر روی تردد شناورها بسته خواهد شد
-
آغاز توسعه زیستبوم نوآوری و اقتصاد دانشبنیان در صنعت هوانوردی کشور
-
نخستین مجوز انتشار اوراق گواهی سپرده خاص برای پروژههای ریلی صادر شد
-
کشف ۶۰۰ دستگاه استخراج غیرمجاز رمزارز در یک شهرک صنعتی در جنوب کشور
-
۳۰ هکتار اراضی بندری برای سرمایهگذاری متقابل میان ایران و قزاقستان اختصاص می یابد
-
تامین سالانه 623 میلیون مترمکعب آب دریاچه ارومیه از سد کانی سیب
-
فعالیت 43 مرکز تکثیر میگو در کشور طی سال 1405
-
آغاز فصل تازه گردشگری در تالاب انزلی با شکوفایی نیلوفرهای آبی
-
تجلی کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو در «روستای بهده» پسکرانه خلیج فارس
-
پنج مطلوبیت لجستیک جهانی زیر سایه محاصره تنگه هرمز
-
«تنگه هرمز» معمای امنیتی بنگلادش را برملا کرد
-
الزامات مدیریت ترافیک دریایی در «آبراهه هرمز»
-
از رشد پایه پولی تا جهش قیمتها
-
«قشم» خط مقدم امنیت اقتصادی ایران در پساجنگ
-
بارش پراکنده باران در استانهای ساحلی خزر
-
طرح توسعه ایستگاههای برق قدرت در چهار شهرستان پیگیری شد
